«ΝΟΣΤΟΣ ΕΑΡΙΝΟΣ» του Μανόλη Λεφάκη

Γράφει ο Κώστας Σ. Ντουντουλάκης *

«Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια, τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε.»

«Παραλλάζοντας τα παραπάνω λόγια του Πωλ Βαλερύ», λέει ο Γιώργος Παυλόπουλος, «αν ένας ποιητής μπορούσε να πει με ακρίβεια τι γράφει, γιατί γράφει, και τι είναι αυτό που τον κάνει να γράφει, δεν θα έγραφε.

« «Κι εγώ», συνεχίζει, «δεν ξέρω τώρα να σας πω τι είναι ποίηση και γιατί γράφω ποιήματα. Πολύ περισσότερο δεν ξέρω να σας πω σε τι μας βοηθάει η ποίηση και ποιος είναι ο σκοπός της. Το μόνο που ξέρω είναι πως ο ποιητής ήταν πάντα ένας αφοσιωμένος της Ζωής.

Είτε τον γεμίζει χαρά είτε τον θλίβει η Ζωή, είτε τον πάει στον Ουρανό, είτε τον κατεβάζει στην Κόλαση, αυτός μένει πάντα ο αφοσιωμένος της! Τη μυστήρια αγάπη του για την Ζωή δεν έχει άλλον τρόπο να την εκφράσει. Γράφει ποιήματα. Νομίζω ότι προσπαθεί να εκφράσει κυρίως αυτό που κρύβει η Ζωή. Όπως ο Έρωτας κρύβει αυτό που μας κάνει ερωτευμένους.»

Διαβάζοντας κανείς απόψεις σαν τις παραπάνω, του μεγάλου Γάλλου φιλόσοφου ποιητή Πωλ Βαλερί και του σύγχρονου, ανάλογα φιλοσοφούντος Έλληνα ποιητή Γιώργου Παυλόπουλου αναρωτιέται: Είναι λοιπόν η ποίηση, ερωτική πράξη; Ή μήπως, πράξη απόγνωσης; Ή μήπως και τα δύο;…

Όλοι οι ποιητές, καθένας με την δική του οπτική, προσπάθησαν να διατυπώσουν ή μάλλον να προσεγγίσουν έναν κάποιον, κατά πολλούς ειδήμονες ανέφικτο, ορισμό ή κατ΄αυτούς στόχο της ποίησης: «Η ποίηση δεν είναι ο τρόπος να μιλήσουμε, αλλά ο καλύτερος τρόπος να κρύψουμε το πρόσωπό μας» (Αναγνωστάκης) «Η ποίηση μας δημιουργεί την εντύπωση, όχι πως ανακαλύψαμε κάτι καινούργιο, αλλά πως θυμηθήκαμε κάτι που είχαμε ξεχάσει» (Μπράντλεϋ)

«Η ποίηση είναι αναζήτηση του ανεξήγητου» (Στήβενς) «Η ποίηση είναι το καταφύγιο που φθονούμε!» (Καρυωτάκης) «Η ποίηση δεν είναι ένα ελευθέρωμα της συγκίνησης, αλλά απόδραση από την συγκίνηση» (Έλιοτ)

«Η ποίηση είναι η πιο πυκνή μορφή προφορικής έκφρασης» (Πάουντ)

«Εμείς αδερφέ μου, δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε απ΄ τον κόσμο. Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο» (Ρίτσος)

-Ο μέγας Μπρεχτ, στα ποιήματά του, συνήθως σε κάνει εκεί που συγκινείσαι, ξαφνικά να εξεγείρεσαι, και ενώ θυμώνεις, ταυτόχρονα να παρασύρεσαι από τον οίκτο για την ίδια την ζωή σου, σε τοποθετεί μπροστά σ΄ έναν καθρέφτη που ίσως αγνοείς ίσως αποφεύγεις , ώσπου ν΄αποφασίσεις ν΄ανοίξεις τα μάτια σου και ν΄αντικρύσεις για πρώτη σου ή για πολλοστή φορά την γυμνή αλήθεια. Την κρυμμένη εντός και γύρω σου αλήθεια .

Εάν αυτή δεν σου αρέσει, σε βάζει μπρος στην δική σου ευθύνη ν΄αγωνιστείς να την μετατρέψεις από πικρή σε γλυκειά… -Όσοι οι ποιητές, άλλες τόσες κι οι απόψεις για την ποίηση.

Μα, όπως σημειώνει ο Φερνάντο Πεσσόα: «Ο άνεμος φυσάει, έτσι όπως τον άκουσε ο Όμηρος, ακόμα κι αν δεν υπήρξε ποτέ!»

Διαβάζοντας τα ποιήματα του Μανόλη Λεφάκη, διαπιστώνω πόσο της ταιριάζουν, άλλες πιότερο, άλλες εν μέρει, δεν έχει σημασία, όλες οι παραπάνω προσεγγίσεις του τι ή πώς είναι ή δεν είναι και τι εκφράζει η ποίηση!

Μας αποκαλύπτεται εξαρχής στο εύστοχα επιλεχθέν από αυτόν ως «Προοιμιακό» εισαγωγικό του ποίημα στην νέα του Συλλογή «Νόστος Εαρινός»: «Πάλι μου κλείνει το μάτι η ακοίμητη μούσα κι εγώ κοιτώντας το πορτραίτο της λύπης, αφήνω λίγες σταγόνες πάνω σε φύλλα ημερολογίων.

Γιατί η χαρά σταμάτησε από καιρό να μου φέρνει τραγούδια. Και ξανά μου μαγνητίζει το χέρι η μάγισσα των λέξεων κι αφήνομαι στη γαλήνη του βυθού. Χιλιάδες χρώματα, όνειρα, σκοτάδι και φως.

Πάρε με κύμα της άνοιξης και ταξιδευτή μέτοικο πήγαινέ με στις μαγικές σου σπηλιές, με καινούργια φορέματα να ντύσω τα παλιά μου αγάλματα…

Με τον Μανόλη υπήρξαμε συμφοιτητές, καλοί φίλοι και συγκάτοικοι στα χρόνια φοίτησής μας στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου. Εποχές μεγάλης φτώχειας μα περίσσιας ανθρωπιάς . Ξ

εχώριζε από τότε για την ευγένεια, σωφροσύνη, συναισθηματισμό, φιλομάθεια κι εργατικότητα, τις πνευματικές του αναζητήσεις, την κριτική του αντίληψη, το ερευνητικό του πνεύμα, για το ήθος του προπαντός. Ιδιότητες σμιλεμένες μέσα από συνήθη τότε στους πλείστους μας, αλλά πιο έντονα σ΄ αυτόν προσωπικά βιώματα δύσκολων παιδικών κι εφηβικών χρόνων, οκογενειακών συνθηκών στέρησης, σκληρής βιοπάλης, μα και μεγαλόψυχης αξιοπρέπειας, φιλοτιμίας, κοινωνικής συνειδητοποίησης κι ανθρωπιάς.

Έτσι, χωρίς την αλλοτριωτική ιδεοληπτική χειραγώγηση από τα σημερινά ΜΜΕ και προβαλλόμενες (απ)αξίες ζωής σμιλεύονταν τα χαρακτηριστικά των απλών ανθρώπων του λαού μας τότε. Εκείνης της φτωχολογιάς την οποία τόσο εξύμνησε με τα τραγούδια του για τις αξίες και στάση ζωής της ο μεγάλος μας Μίκης Θεοδωράκης.

Για την οποία μιλούσαν και όλες σχεδόν οι τότε ελληνικές απλοϊκές μα τόσης ανθρωπιάς ταινίες, σε αντίθεση με τα σημερινά σαχλοσήριαλ και ταινίες που (καθόλου τυχαία… ) μιλούν κυρίως για τις σάπιες αξίες, τα βίτσια και τα πάθη της αριστοκρατίας και των κυνηγών καρριέρας, εξουσίας και χρήματος…

Κάπως έτσι, κατάντησε η αρετή της «Λαϊκότητας», των λαϊκών αξιών, η εξυμνούμενη από τόσους πνευματικούς δημιουργούς κάποτε, να λοιδωρείται σήμερα ως «λαϊκισμός» από πονηρά - από πράγματι λαϊκίζοντα στην συστηματική κοινωνική και ιδεολογική προπαγάνδα τους - κέντρα.

-Εμφορούμενος από τέτοια βιώματα και αξίες, παραπέρα καλλιεργημένα εξ ιδιοσυγκρασίας από τον ίδιο, ο Μανόλης Λεφάκης, ολοένα και πιο ανήσυχο και δημιουργικό πνεύμα, αφότου διοριστήκαμε ως δάσκαλοι της δημόσιας παιδείας, μελετούσε κι έγραφε κείμενα και ποιήματα, συνέχισε παραπέρα σπουδές, πήρε πτυχία Φιλοσοφικής, Μετεκπαίδευσης στην Ειδική Αγωγή, Παιδαγωγικού Τμήματος.

Υπηρέτησε σε ολιγοθέσια και πολυθέσια σχολεία Γενικής και Ειδικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, επιλέχθηκε αξιοκρατικά ως προϊστάμενος του ΚΔΑΥ -μετέπειτα ΚΕΔΔΥ και τέλειωσε την πολύτιμη εκπαιδευτική του προσφορά ως Σχολικός Σύμβουλος.

Σ΄αυτό το διάστημα εξέδωσε κατ΄αρχήν -το 1987 την ποιητική συλλογή «Νοθευμένη Άνοιξη», στην οποία εξομολογείται, στον πρόλογο:

«Γράφω για δυο λόγους: Πρώτα γιατί αυτό με ευχαριστεί, μου πληρώνει μιαν ανάγκη ζωτική, γιατί μιλώ για κάτι που αντανακλάται μέσα μου και ζητά οπωσδήποτε να βγει έξω. Κι ύστερα, γιατί πρέπει να μιλήσω σε κάποιον γι αυτό το κάτι ….. μια φωνή μοναξιάς κι απελπισίας από τη μια κι αναζήτησης της ομορφιάς και της ελπίδας από την άλλη… …Η ποίηση πρέπει να τρέχει σαν το νερό της πηγής….να είναι απλή, για να είναι αληθινή, όμορφη ποίηση…. Σαν τέτοια την πίστεψα και σαν τέτοια έγινε συνυπαρξιακό μου στοιχείο…»

-Δεύτερό του βιβλίο, το 2002, ήταν η «Μετοικεσία του Ονείρου». Μετά, το 2010, γράφει το τρίτο του βιβλίο με τίτλο:

«Όταν ήσουν δάσκαλος-κοινωνικοεκπαιδευτικά δρώμενα στον Ι. Κονδυλάκη».

Τέταρτο βιβλίο του η παρουσιαζόμενη σήμερα, Μάρτιο του 2019, ποιητική συλλογή «Νόστος Εαρινός».

Από το πρώτο του, πριν το προαναφερθέν «Προοιμιακό» του ποίημα, το οποίο τιτλοφορεί «Αρχαίο σήμαντρο», μας εξομολογείται τι είναι κατ΄ αυτόν η ποίηση και τι αποζητά ο ίδιος: «Σε ζήτησα ως το τέρμα της ξενιτιάς μου. Σ΄αγάπησα Ως το βάθος της ερημιάς μου. Και τώρα που σταμάτησε Το καθημερινό κυνήγι του σύννεφου, Ο καθρέπτης βρήκε ξανά το χρόνο του.

Όμως καθώς πλησιάζει αθόρυβα το τούνελ Αναζητώ μια καινούργια ανατολή να την περπατήσω. Για νά ΄ρθω ξανά με το αρχαίο σήμαντρο να χτυπήσω την χειμωνιάτικη πόρτα σου. Επειδή η ποίηση είναι το παραμύθι της φυλακής μας.

Σεργιανώντας στα γραφτά του Μανόλη, τα παλιότερα και τα τωρινά, συναπαντιέμαι με τόση και τέτοια λεπτότητα κι ομορφιά αισθημάτων, ποιότητα και βάθος νοημάτων, περιεκτικότητα, περιγραφική δύναμη, γλαφυρότητα ύφους και σπανιότητα ήθους, που νομίζω πως ο καλύτερος επίλογός μου σ΄αυτή την σύντομη παρουσίαση είναι το παμπάλαιο σοφό εκείνο ταιριαστό στην περίσταση δίστιχο, άγνωστου όσο κι αν έψαξα, κρητικού ριμαδόρου:

«Σα΄σού ΄παντήξει ομορφιά, στάσου καμάρωσέ τη. Σα΄σού ΄παντήξει αθρωπιά, στάσου, προσκύνησέ τη!»

* συντ. δάσκαλος

(Το κείμενο αυτό διαβάστηκε εκ μέρους μου στην παρουσίαση της παραπάνω ποιητικής συλλογής του Μανόλη Λεφάκη στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων στις 13 Μαρτίου 2019) 

To άρθρο «ΝΟΣΤΟΣ ΕΑΡΙΝΟΣ» του Μανόλη Λεφάκη εμφανίστηκε στον Αγώνας της Κρήτης.

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Ο Δίκταμος, ένα σπουδαίο βότανο της Κρήτης
Προβληματισμός από την αστάθεια στην τιμή του ελαιολάδου - Επηρεάζουν καιρός και ασθένειες
Ιεράπετρα - Μετά από 28 ώρες βρέθηκε κρεβάτι σε ΜΕΘ για τον 43χρονο που «πνίγηκε» με τροφή
Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Κρήτη
Σητεία – Δυνατός σεισμός ανατολικά της Κρήτης!
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές
Γιατί πρέπει να γελάμε με τους χάρτες της …”τουρκικής Κρήτης”! Βίντεο
Η ανακοίνωση ΔΕΔΔΗΕ – ΔΕΗ για τη γενική διακοπή ρεύματος στην Κρήτη
23 Χανιώτικες επιχειρήσεις στην 3η FoodExpo
Σύμβαση με το ΙΤΕ για το διαδίκτυο υπογράφει ο δήμος Ηρακλείου
Σύμβαση με το ΙΤΕ για το διαδίκτυο υπογράφει ο δήμος Ηρακλείου
Έκρηξη σε μετασχηματιστή της ΔΕΗ στα Λινοπεράματα - Μπλακ άουτ στην Κρήτη
Η παραίσθηση που κράτησε ζωντανό τον Νορβηγό που χάθηκε στα Λευκά Όρη
Υψηλός ανταγωνισμός στον 2ο Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ελαιολάδου- Τα προϊόντα που διακρίθηκαν
Άμεσα στο νέο ΕΣΠΑ οι κόμβοι Αρκαλοχωρίου και Κουνάβων!
Οδικά έργα προϋπολογισμού 550.000 ευρώ στους δήμους Αποκορώνου και Αμαρίου
Άμεσα στο νέο ΕΣΠΑ οι κόμβοι Αρκαλοχωρίου και Κουνάβων!
Ικανοποίηση στη Μονή Τοπλού για το Προεδρικό Διάταγμα για την επένδυση
Το λάδι της Κριτσάς εντυπωσίασε στις Βρυξέλλες, στην καρδιά της Ευρώπης
Οδικά έργα προϋπολογισμού 550.000 ευρώ στους δήμους Αποκορώνου και Αμαρίου
Ποια είδη πρώτης ανάγκης συγκεντρώνονται για τους πρόσφυγες
Έρχεται στην Κρήτη σκόνη από την Αφρική- Πώς θα προφυλαχθείτε
Έρχεται στην Κρήτη σκόνη από την Αφρική- Πώς θα προφυλαχθείτε
«Ο ρόλος της Κρήτης στο προσφυγικό»- Τι είπαν οι Δήμαρχοι με τον Γιάννη Μουζάλα
«Ο ρόλος της Κρήτης στο προσφυγικό»- Τι είπαν οι Δήμαρχοι με τον Γιάννη Μουζάλα
Nέα αναβολή στη δίκη των δώδεκα για τη νέα παραλιακή στη Νέα Αλικαρνασσό
Ο Δήμος Σητείας καλεί τους δημότες να στηρίξουν οικονομικά το 8 μηνών κοριτσάκι του αδικοχαμένου Κ. Γιαννακάκη
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τον δρόμο της Μεσαράς - Έως 13 Απριλίου η γέφυρα στο Χαμέζι
Οι 51 πιο όμορφες παραλίες της Κρήτης (Video)
Στη Σητεία το 44ο Προσυνέδριο των Πολιτιστικών Κέντρων ΟΤΕ Κρήτης και Νήσων
Σοκάρει η επιστολή που έγραψε ο 17χρονος μαθητής πριν αυτοκτονήσει – “Λυπάμαι γι’ αυτό που πρόκειται να κάνω αλλά…”
Σοκάρει η επιστολή που έγραψε ο 17χρονος μαθητής πριν αυτοκτονήσει – “Λυπάμαι γι’ αυτό που πρόκειται να κάνω αλλά…”
Οι στοιχειωμένοι θησαυροί της Κρήτης…
Αντιδρά η Τουρκία στην εγκατάσταση ραντάρ στην Κρήτη
Εφαρμόζουν το σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» οι Τούρκοι: Κομάντος SAS άπλωσαν την τουρκική σημαία στο βυθό της Σούδας
Εφαρμόζουν το σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» οι Τούρκοι: Κομάντος SAS άπλωσαν την τουρκική σημαία στο βυθό της Σούδας
Τον Μάρτιο του... 2020 η δίκη για τον Μινωικό Κούρο αξίας 1,3 εκ. €
Μαθήτρια από τη Σητεία βραβεύθηκε στον Λογοτεχνικό Διαγωνισμό
Πατέρας ζητά τη βοήθεια των κρητικών, για το παιδί του (Video)
Οι ελιγμοί του τρόμου σε δρόμους «κόλαση» στην Κρήτη (Video)
Μεγάλο καλώδιο Κρήτης: Στην αντεπίθεση πέρασε η EuroAsia Interconnector
Ελπίδες για την τσικουδιά - Ανάμικτα αισθήματα για τους καζανάρηδες
Επιτυχίες του Συλλόγου Αντισφαίρισης Σητείας στο Παγκρήτιο Πρωτάθλημα Τένις Ε3
Σήμερα η δίκη για τον μινωικό κούρο του 1,3 εκατ. ευρώ
Καζάνι που βράζει η Κρήτη - "Εξαφανίζεται" η ρακή
Χτύπησε τον γιο του επειδή δεν ήπιε την… κούπα
«Εξαφανίζουν» τη ρακή – Αφαιρούν τη λέξη τσικουδιά
Οπλοκατοχή στην Κρήτη – Η εκπομπή “360°” συναντούν στα χωριά της Κρήτης ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν με τα όπλα (vid)
Οπλοκατοχή στην Κρήτη – Η εκπομπή “360°” συναντούν στα χωριά της Κρήτης ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν με τα όπλα (vid)
Ο 25χρονος Μάριος από το Ηράκλειο Κρήτης χρειάζεται την βοήθεια όλων μας
Ο 25χρονος Μάριος από το Ηράκλειο Κρήτης χρειάζεται την βοήθεια όλων μας
Κρητικοπούλα τραγουδά «Ερωτόκριτο» στο Ευρωκοινοβούλιο (βίντεο)
Λάδι: Μειωμένη η παραγωγή στην Κρήτη - «Σαρώνει» η Ισπανία
Νέα κρούσματα εξαπάτησης ηλικιωμένων – Τους ζητούν μεγάλα ποσά για δήθεν τροχαία
Ο καιρός στην Κρήτη - Επιτέλους... άνοιξη
Αυτό είναι το σχέδιο για την ενεργειακή απεξάρτηση της Κρήτης
Αλλαγές στο ανάγλυφο της Κρήτης προκάλεσαν οι βροχές
Παράταση για τις δηλώσεις ιδιοκτησιών στο Κτηματολόγιο στο νομό Λασιθίου
Υπόμνημα ΣΕΔΗΚ για ριζική λύση του προβλήματος της Δακοκτονίας
Θα είναι μια δύσκολη χρονιά από άποψη πυρκαγιών το 2019 για το νομό Λασιθίου
Κεφαλή Μινώταυρου 7.000 χρόνων βρέθηκε στην Σερβία! Η «λατρεία των βουκρανίων» από την Κρήτη και την Θράκη στα κεντρικά Βαλκάνια
Νεαρή ΑμΕΑ “τιμώρησε” οδηγό που της απέκλεισε την πρόσβαση στο πεζοδρόμιο!
Ο εμβολιασμός στα φαρμακεία «άναψε φωτιές» μεταξύ γιατρών & φαρμακοποιών Κρήτης
“Πάτωσε η Περιφέρεια Κρήτης στην απορροφητικότητα του ΕΣΠΑ”
Αυτός είναι ο 48χρονος παιδόφιλος της Κρήτης – Στη δημοσιότητα τα στοιχεία του
Αυτός είναι ο 48χρονος παιδόφιλος της Κρήτης – Στη δημοσιότητα τα στοιχεία του
Το Brexit «χτυπά» την Κρήτη: Οι συνέπειες σε προϊόντα και τουρισμό
Τα κρητικά προϊόντα στα ξενοδοχεία του νησιού
Πρόγραμμα για αειφόρο τουρισμό στην Κρήτη
Σοκαριστικό τροχαίο στην Κρήτη: Χαροπαλεύει η μητέρα – Τραυματισμένα δυο παιδιά (pic)
200.000 τόνους σταφίδας με... κλήματα από την Κρήτη έβγαλαν οι Κινέζοι
Διαδοχικές αλλαγές στο σκηνικό του καιρού αυτή την εβδομάδα
Σεισμός με το καλημέρα στην Κρήτη
Θα πωλούν την τσικουδιά τους χωρίς μεσάζοντες οι Κρητικοί
Προσοχή στους δρόμους το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας -Στήνει μπλόκα η ΕΛ.ΑΣ
Έγκλημα Σητεία: Αποδέχτηκε όλες τις κατηγορίες ο φερόμενος συζυγοκτόνος
Τέσσερις Ιεραπετρίτισες εξηγούν γιατί είναι... απίθανο πλάσμα η γυναίκα
Απολογείται σήμερα ο 36χρονος Σητειακός
Γέφυρα με τη Γερμανία τα κρητικά προϊόντα
‘Πονοκέφαλο’ προκαλεί το Κτηματολόγιο – Τρίμηνη παράταση
Το Εμιράτο της Κρήτης -Η απελευθέρωση από τους Άραβες
Εμημέρωση και προληπτικός έλεγχος για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού
Επιδότηση ενοικίου: Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για τους δικαιούχους
Τσέχοι στην Κρήτη - Μια νέα αγορά για τον κρητικό τουρισμό