«ΝΟΣΤΟΣ ΕΑΡΙΝΟΣ» του Μανόλη Λεφάκη

Γράφει ο Κώστας Σ. Ντουντουλάκης *

«Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια, τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε.»

«Παραλλάζοντας τα παραπάνω λόγια του Πωλ Βαλερύ», λέει ο Γιώργος Παυλόπουλος, «αν ένας ποιητής μπορούσε να πει με ακρίβεια τι γράφει, γιατί γράφει, και τι είναι αυτό που τον κάνει να γράφει, δεν θα έγραφε.

« «Κι εγώ», συνεχίζει, «δεν ξέρω τώρα να σας πω τι είναι ποίηση και γιατί γράφω ποιήματα. Πολύ περισσότερο δεν ξέρω να σας πω σε τι μας βοηθάει η ποίηση και ποιος είναι ο σκοπός της. Το μόνο που ξέρω είναι πως ο ποιητής ήταν πάντα ένας αφοσιωμένος της Ζωής.

Είτε τον γεμίζει χαρά είτε τον θλίβει η Ζωή, είτε τον πάει στον Ουρανό, είτε τον κατεβάζει στην Κόλαση, αυτός μένει πάντα ο αφοσιωμένος της! Τη μυστήρια αγάπη του για την Ζωή δεν έχει άλλον τρόπο να την εκφράσει. Γράφει ποιήματα. Νομίζω ότι προσπαθεί να εκφράσει κυρίως αυτό που κρύβει η Ζωή. Όπως ο Έρωτας κρύβει αυτό που μας κάνει ερωτευμένους.»

Διαβάζοντας κανείς απόψεις σαν τις παραπάνω, του μεγάλου Γάλλου φιλόσοφου ποιητή Πωλ Βαλερί και του σύγχρονου, ανάλογα φιλοσοφούντος Έλληνα ποιητή Γιώργου Παυλόπουλου αναρωτιέται: Είναι λοιπόν η ποίηση, ερωτική πράξη; Ή μήπως, πράξη απόγνωσης; Ή μήπως και τα δύο;…

Όλοι οι ποιητές, καθένας με την δική του οπτική, προσπάθησαν να διατυπώσουν ή μάλλον να προσεγγίσουν έναν κάποιον, κατά πολλούς ειδήμονες ανέφικτο, ορισμό ή κατ΄αυτούς στόχο της ποίησης: «Η ποίηση δεν είναι ο τρόπος να μιλήσουμε, αλλά ο καλύτερος τρόπος να κρύψουμε το πρόσωπό μας» (Αναγνωστάκης) «Η ποίηση μας δημιουργεί την εντύπωση, όχι πως ανακαλύψαμε κάτι καινούργιο, αλλά πως θυμηθήκαμε κάτι που είχαμε ξεχάσει» (Μπράντλεϋ)

«Η ποίηση είναι αναζήτηση του ανεξήγητου» (Στήβενς) «Η ποίηση είναι το καταφύγιο που φθονούμε!» (Καρυωτάκης) «Η ποίηση δεν είναι ένα ελευθέρωμα της συγκίνησης, αλλά απόδραση από την συγκίνηση» (Έλιοτ)

«Η ποίηση είναι η πιο πυκνή μορφή προφορικής έκφρασης» (Πάουντ)

«Εμείς αδερφέ μου, δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε απ΄ τον κόσμο. Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο» (Ρίτσος)

-Ο μέγας Μπρεχτ, στα ποιήματά του, συνήθως σε κάνει εκεί που συγκινείσαι, ξαφνικά να εξεγείρεσαι, και ενώ θυμώνεις, ταυτόχρονα να παρασύρεσαι από τον οίκτο για την ίδια την ζωή σου, σε τοποθετεί μπροστά σ΄ έναν καθρέφτη που ίσως αγνοείς ίσως αποφεύγεις , ώσπου ν΄αποφασίσεις ν΄ανοίξεις τα μάτια σου και ν΄αντικρύσεις για πρώτη σου ή για πολλοστή φορά την γυμνή αλήθεια. Την κρυμμένη εντός και γύρω σου αλήθεια .

Εάν αυτή δεν σου αρέσει, σε βάζει μπρος στην δική σου ευθύνη ν΄αγωνιστείς να την μετατρέψεις από πικρή σε γλυκειά… -Όσοι οι ποιητές, άλλες τόσες κι οι απόψεις για την ποίηση.

Μα, όπως σημειώνει ο Φερνάντο Πεσσόα: «Ο άνεμος φυσάει, έτσι όπως τον άκουσε ο Όμηρος, ακόμα κι αν δεν υπήρξε ποτέ!»

Διαβάζοντας τα ποιήματα του Μανόλη Λεφάκη, διαπιστώνω πόσο της ταιριάζουν, άλλες πιότερο, άλλες εν μέρει, δεν έχει σημασία, όλες οι παραπάνω προσεγγίσεις του τι ή πώς είναι ή δεν είναι και τι εκφράζει η ποίηση!

Μας αποκαλύπτεται εξαρχής στο εύστοχα επιλεχθέν από αυτόν ως «Προοιμιακό» εισαγωγικό του ποίημα στην νέα του Συλλογή «Νόστος Εαρινός»: «Πάλι μου κλείνει το μάτι η ακοίμητη μούσα κι εγώ κοιτώντας το πορτραίτο της λύπης, αφήνω λίγες σταγόνες πάνω σε φύλλα ημερολογίων.

Γιατί η χαρά σταμάτησε από καιρό να μου φέρνει τραγούδια. Και ξανά μου μαγνητίζει το χέρι η μάγισσα των λέξεων κι αφήνομαι στη γαλήνη του βυθού. Χιλιάδες χρώματα, όνειρα, σκοτάδι και φως.

Πάρε με κύμα της άνοιξης και ταξιδευτή μέτοικο πήγαινέ με στις μαγικές σου σπηλιές, με καινούργια φορέματα να ντύσω τα παλιά μου αγάλματα…

Με τον Μανόλη υπήρξαμε συμφοιτητές, καλοί φίλοι και συγκάτοικοι στα χρόνια φοίτησής μας στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου. Εποχές μεγάλης φτώχειας μα περίσσιας ανθρωπιάς . Ξ

εχώριζε από τότε για την ευγένεια, σωφροσύνη, συναισθηματισμό, φιλομάθεια κι εργατικότητα, τις πνευματικές του αναζητήσεις, την κριτική του αντίληψη, το ερευνητικό του πνεύμα, για το ήθος του προπαντός. Ιδιότητες σμιλεμένες μέσα από συνήθη τότε στους πλείστους μας, αλλά πιο έντονα σ΄ αυτόν προσωπικά βιώματα δύσκολων παιδικών κι εφηβικών χρόνων, οκογενειακών συνθηκών στέρησης, σκληρής βιοπάλης, μα και μεγαλόψυχης αξιοπρέπειας, φιλοτιμίας, κοινωνικής συνειδητοποίησης κι ανθρωπιάς.

Έτσι, χωρίς την αλλοτριωτική ιδεοληπτική χειραγώγηση από τα σημερινά ΜΜΕ και προβαλλόμενες (απ)αξίες ζωής σμιλεύονταν τα χαρακτηριστικά των απλών ανθρώπων του λαού μας τότε. Εκείνης της φτωχολογιάς την οποία τόσο εξύμνησε με τα τραγούδια του για τις αξίες και στάση ζωής της ο μεγάλος μας Μίκης Θεοδωράκης.

Για την οποία μιλούσαν και όλες σχεδόν οι τότε ελληνικές απλοϊκές μα τόσης ανθρωπιάς ταινίες, σε αντίθεση με τα σημερινά σαχλοσήριαλ και ταινίες που (καθόλου τυχαία… ) μιλούν κυρίως για τις σάπιες αξίες, τα βίτσια και τα πάθη της αριστοκρατίας και των κυνηγών καρριέρας, εξουσίας και χρήματος…

Κάπως έτσι, κατάντησε η αρετή της «Λαϊκότητας», των λαϊκών αξιών, η εξυμνούμενη από τόσους πνευματικούς δημιουργούς κάποτε, να λοιδωρείται σήμερα ως «λαϊκισμός» από πονηρά - από πράγματι λαϊκίζοντα στην συστηματική κοινωνική και ιδεολογική προπαγάνδα τους - κέντρα.

-Εμφορούμενος από τέτοια βιώματα και αξίες, παραπέρα καλλιεργημένα εξ ιδιοσυγκρασίας από τον ίδιο, ο Μανόλης Λεφάκης, ολοένα και πιο ανήσυχο και δημιουργικό πνεύμα, αφότου διοριστήκαμε ως δάσκαλοι της δημόσιας παιδείας, μελετούσε κι έγραφε κείμενα και ποιήματα, συνέχισε παραπέρα σπουδές, πήρε πτυχία Φιλοσοφικής, Μετεκπαίδευσης στην Ειδική Αγωγή, Παιδαγωγικού Τμήματος.

Υπηρέτησε σε ολιγοθέσια και πολυθέσια σχολεία Γενικής και Ειδικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, επιλέχθηκε αξιοκρατικά ως προϊστάμενος του ΚΔΑΥ -μετέπειτα ΚΕΔΔΥ και τέλειωσε την πολύτιμη εκπαιδευτική του προσφορά ως Σχολικός Σύμβουλος.

Σ΄αυτό το διάστημα εξέδωσε κατ΄αρχήν -το 1987 την ποιητική συλλογή «Νοθευμένη Άνοιξη», στην οποία εξομολογείται, στον πρόλογο:

«Γράφω για δυο λόγους: Πρώτα γιατί αυτό με ευχαριστεί, μου πληρώνει μιαν ανάγκη ζωτική, γιατί μιλώ για κάτι που αντανακλάται μέσα μου και ζητά οπωσδήποτε να βγει έξω. Κι ύστερα, γιατί πρέπει να μιλήσω σε κάποιον γι αυτό το κάτι ….. μια φωνή μοναξιάς κι απελπισίας από τη μια κι αναζήτησης της ομορφιάς και της ελπίδας από την άλλη… …Η ποίηση πρέπει να τρέχει σαν το νερό της πηγής….να είναι απλή, για να είναι αληθινή, όμορφη ποίηση…. Σαν τέτοια την πίστεψα και σαν τέτοια έγινε συνυπαρξιακό μου στοιχείο…»

-Δεύτερό του βιβλίο, το 2002, ήταν η «Μετοικεσία του Ονείρου». Μετά, το 2010, γράφει το τρίτο του βιβλίο με τίτλο:

«Όταν ήσουν δάσκαλος-κοινωνικοεκπαιδευτικά δρώμενα στον Ι. Κονδυλάκη».

Τέταρτο βιβλίο του η παρουσιαζόμενη σήμερα, Μάρτιο του 2019, ποιητική συλλογή «Νόστος Εαρινός».

Από το πρώτο του, πριν το προαναφερθέν «Προοιμιακό» του ποίημα, το οποίο τιτλοφορεί «Αρχαίο σήμαντρο», μας εξομολογείται τι είναι κατ΄ αυτόν η ποίηση και τι αποζητά ο ίδιος: «Σε ζήτησα ως το τέρμα της ξενιτιάς μου. Σ΄αγάπησα Ως το βάθος της ερημιάς μου. Και τώρα που σταμάτησε Το καθημερινό κυνήγι του σύννεφου, Ο καθρέπτης βρήκε ξανά το χρόνο του.

Όμως καθώς πλησιάζει αθόρυβα το τούνελ Αναζητώ μια καινούργια ανατολή να την περπατήσω. Για νά ΄ρθω ξανά με το αρχαίο σήμαντρο να χτυπήσω την χειμωνιάτικη πόρτα σου. Επειδή η ποίηση είναι το παραμύθι της φυλακής μας.

Σεργιανώντας στα γραφτά του Μανόλη, τα παλιότερα και τα τωρινά, συναπαντιέμαι με τόση και τέτοια λεπτότητα κι ομορφιά αισθημάτων, ποιότητα και βάθος νοημάτων, περιεκτικότητα, περιγραφική δύναμη, γλαφυρότητα ύφους και σπανιότητα ήθους, που νομίζω πως ο καλύτερος επίλογός μου σ΄αυτή την σύντομη παρουσίαση είναι το παμπάλαιο σοφό εκείνο ταιριαστό στην περίσταση δίστιχο, άγνωστου όσο κι αν έψαξα, κρητικού ριμαδόρου:

«Σα΄σού ΄παντήξει ομορφιά, στάσου καμάρωσέ τη. Σα΄σού ΄παντήξει αθρωπιά, στάσου, προσκύνησέ τη!»

* συντ. δάσκαλος

(Το κείμενο αυτό διαβάστηκε εκ μέρους μου στην παρουσίαση της παραπάνω ποιητικής συλλογής του Μανόλη Λεφάκη στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων στις 13 Μαρτίου 2019) 

To άρθρο «ΝΟΣΤΟΣ ΕΑΡΙΝΟΣ» του Μανόλη Λεφάκη εμφανίστηκε στον Αγώνας της Κρήτης.

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

«Για την Σητεία»
Natura: Σχέδια διαχείρισης για Βάι, Χρυσή και Σαμαριά
«Χίτλερ να μην το καυχηθείς πως πάτησες στην Κρήτη» (βίντεο)
«Σήμα κινδύνου» για το ελαιόλαδο: Τεράστια πτώση στις εξαγωγές
Ποιους «δίνει» για την δολοφονία της γιαγιάς μάρτυρας - κλειδί
Σαν σήμερα 20 Μαΐου ξεκινά η..."unternehmen Merkur" κατά της Κρήτης! (βίντεο)
Μάχη της Κρήτης – Το «Νεκροταφείο των Γερμανών αλεξιπτωτιστών»
Ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ στα παιδιά! Νήπια από την Κρήτη τίμησαν τον Ποντιακό Ελληνισμό και...βραβεύτηκαν
Κτηματολόγιο 2019: Οι νέες προθεσμίες μετά την παράταση
Εκδήλωση μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου (βιντεο -φωτο)
Η Μάχη του Φραγκοκάστελλου και οι Δροσουλίτες
«Έρχονται» έξι Open Mall στην Κρήτη
Έλληνες ήρωες: Χατζημιχάλης Νταλιάνης
Αυτοψία μηχανικών στον ποταμό Παντέλη (βιντεο-φωτο)
Με τον Αρχηγό της ΕΛΑΣ συναντήθηκε οι Αστυνομικοί Ηρακλείου - Λασιθίου
Συγχαρητήρια επιστολή Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Λασιθίου για την υπόθεση της Ζήρου
«Η ποιότητα θα σώσει το λάδι μας»
Περιοδεία Σταύρου Αρναουτάκη και υποψηφίων περ. Συμβούλων στη Σητεία
Συλλήψεις για τη δολοφονία της ηλικιωμένης στη Ζήρο - Πρωινή αστυνομική επιχείρηση
Και επισήμως ... Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
Ο καιρός μας κάνει «νούμερα» - Σήμερα αστάθεια και από αύριο «θερμή εισβολή» με 32αρια
Νέα κατηγορία «Premium Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιόλαδου»
Eπίσκεψη στην Σητεία του Περιφερειακού Διευθυντή Κρήτης του Πυροσβεστικού Σώματος κ.Λαγουδάκη(βιντεο-φωτο)
Η Κάτια Δανδουλάκη έχει γενέθλια!
Στο έλεος της Xylella οι ελαιοπαραγωγοί - Δεν υπάρχει λύση για το βακτήριο
Μήνυμα εκλογικής νίκης στην Παρουσίαση Συνδυασμού «Η Κρήτη Μπροστά»
ΕΑΣ Σητείας - ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΜΕΧΡΙ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΟΣΔΕ
O υποψήφιος Ευρωβουλευτής Νίκος Παπανδρέου στη Σητεία (βιντεο-φωτο)
Μπέρδεψαν τα… καλώδια τους για την ενεργειακή διασύνδεση της Κρήτης
Οι παραλίες Κρήτης που βραβεύτηκαν με Γαλάζια Σημαία για το 2019
Αυγενάκης: «Κωμωδία τα χρίσματα ΣΥΡΙΖΑ σε υποψηφίους δημάρχους»
Ντόρα Μπακογιάννη: «Η ΝΔ πρώτη δύναμη στο Λασίθι» (βίντεο)
ΣΥΡΙΖΑ: «Το κάλεσμα μας δεν δηλώνει κομματική εξάρτηση αλλά εκτίμηση στα πρόσωπα των υποψηφίων»
AΠΟΦΑΣΗ ΚΟΛΑΦΟΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ.ΠΩΣ ΑΠΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΓΓΥΗΤΕΣ ΔΑΝΕΙΩΝ
Ενεργοποίηση δικαιωμάτων: Έρχεται παράταση στην ημερομηνία λήξης
3 εκ. ευρώ ενισχύσεις de minimis για τους κτηνοτρόφους Ηρακλείου & Λασιθίου
Στη Σητεία η υψηλότερη θερμοκρασία σήμερα!
Εξευτελιστικές τιμές για το λάδι - Αισιοδοξία για τη νέα ελαιοκομική περίοδο
Κρήτη: Μπλόκο σε 12.000 λίτρα ρακής
Μία «γροθιά» οι Κρητικοί: 10.000 ευρώ για το 8 μηνών βρέφος
Η μελέτη για το Καστέλλι, η γωνία...προσγείωσης των αεροσκαφών και το κόπι πάστε!
ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΠΡΙΝ 5,7 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΗΚΩΘΗΚΕ ΟΡΘΙΟΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ - Ομιλία του Γ. Λεκάκη - βίντεο
Εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης στην 78η Επέτειο της Μάχης της Κρήτης
Κρήτη - Σάλος με τον άντρα που πήγε για εξέταση αίματος και βγήκε... έγκυος
Δολοφονία καρδιολόγου Σητεία: Τι λέει η απόφαση για την «μαύρη χήρα»
Σητεία: Ένοχος αλλά ατιμώρητος ο πατέρας που σκότωσε το παιδί του πετώντας το κινητό!
Διακρίσεις στους Παγκρήτιους Αγώνες Τραμπολίνο για τον Σύλλογο Γυμναστικής Σητείας
Τιμητική διάκριση στην Ιερά Μονή Τοπλού στο 10ο Διεθνές Συνέδριο «ΒΙΟΝΑΝΟΤΟΧ 2019»
Διαλέξεις στους αστυνομικούς του Λασιθίου για την προστασία των ζώων
Οι swingers βρίσκονται ήδη στην Κρήτη για να... ανταλλάξουν συντρόφους
Εκλογές στην Κρήτη: Η ακτινογραφία των υποψηφίων - Ξεπερνούν το 41% οι γυναίκες
Κρήτη: Άνδρας βρέθηκε κρεμασμένος σε χωράφι
Εποχική η απασχόληση στην Κρήτη, καταγράφει σημαντική αύξηση, ιδιαίτερα για τις γυναίκες
Σε συνάντησεις για το Μεσογειακό Πανεπιστήμιο απόφοιτοι του ΑΤΕΙ Κρήτης
Κρητικοί τιμούν τη Μάχη της Κρήτης στην Αθήνα
Από… «το κακό στο χειρότερο» το Κρητικό ελαιόλαδο
Έτος Ερωτόκριτου και έτος Βιτσέντζου Κορνάρου
5.376 υποψήφιοι της Κρήτης - Γιατί δεν ανακοινώθηκαν όλα τα ονόματα;
Καταληκτικές ημερομηνίες για το Κτηματολόγιο στην Κρήτη
Οδηγίες...κυκλοφορίας στη νέα γέφυρα
Γέφυρα Χαμεζίου: Δείτε τη μεγαλύτερη γέφυρα της Κρήτης (Video)
Δήλωση του υποψήφιου Περιφερειάρχη Κρήτης, Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη για την επίσκεψη Τσίπρα στη Κρήτη
Πλακιωτάκης: «Είναι ένα έργο που μας ενώνει»
Χρ. Σπίρτζης: «Ο ΒΟΑΚ πρέπει να φτάσει μέχρι τη Σητεία»
Εγκαινιάστηκε η γέφυρα Χαμεζίου (Video)
Χαμέζι: Παραδίδεται στην κυκλοφορία η μεγαλύτερη γέφυρα στην Κρήτη
Ηγετική εμφάνιση Αλέξη Τσίπρα στην Κρήτη. ΣΕΙΣΤΗΚΕ η Μεγαλόνησος στην ομιλία του. @atsipras
Μαντάμ Ορτάνς -Από ιερόδουλη, διπλωμάτης
Η τηλέμαχία των υποψήφιων δημάρχων Σητείας στο KPHTH TV (Video)
Αρχισε η αντιπυρική περίοδος, τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Αγροτικά… «μυστικά» για οπωροκηπευτικά, ελιές και αμπέλι
Τον Αποσελέμη θα επισκεφτεί ο πρωθυπουργός, δεν θα πάει στη Σητεία
Ο δίσκος της Φαιστού
Τρομάζουν οι εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ - Εφιαλτικά τα σενάρια για την ηλεκτρική ενέργεια της Κρήτης
Ανακοίνωση Υποψηφιότητας του Κώστα Ξενικάκη
Κακά μαντάτα για τα αμπέλια - Χρονιά περονοσπόρου η φετινή
Στη ναυτική βάση στο Κάβο Σίδερο ο Αλέξης Τσίπρας
Πότε φτάνει το Άγιο Φως στην Κρήτη;
Έρχεται νέος «Καλλικράτης»; 5 δήμοι στην Κρήτη ζητούν αυτονόμηση
Πάσχα στο Λασίθι θα κάνει ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας
Ελληνική καινοτοµία ανιχνεύει τη νοθεία στο ελαιόλαδο µέσω του DNA
Ο καιρός το Πάσχα: Σούβλισμα του οβελία με υψηλές θερμοκρασίες
Η απαγωγή του υποστράτηγου Κράιπε
Την ίδρυση δικτύου για την αναγέννηση της καλλιέργειας της χαρουπιάς αποφάσισαν επιστήμονες
Ο καιρός στην Κρήτη θυμίζει καλοκαίρι: Στους 30°C η μέγιστη θερμοκρασία
Άγιο Φως: Τι ώρα φτάνει στην Κρήτη;
Άνοιξαν 571 προσλήψεις συμβασιούχων σε ΟΤΑ - Προσλήψεις και στην Κρήτη