Έγινε αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας ο Υψηλάντης;

Μια υπόμνηση με αφορμή την υποδοχή της καρδιάς του Αλ. Υψηλάντη στο Μεσολόγγι
Παρότι ο Αλέξανδρος Υψηλάντης αναφέρεται συχνά ως «αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας», κανένα ντοκουμέντο δεν δίνει την παραμικρή ένδειξη για κάτι τέτοιο. Το στοιχείο που οδηγεί σ’ αυτή την εκτίμηση είναι ένα μη πρωτότυπο έγγραφο. Μαρτυρά την ανάδειξη του Υψηλάντη ως Γενικού Εφόρου της Ελληνικής Εταιρείας και συνυπογράφεται στην Αγ. Πετρούπολη στις 12.4.1820 από τον Υψηλάντη, τον Ιωάννη Μάνο και τον Εμμανουήλ Ξάνθο. Αυτός που το φέρνει στην επιφάνεια το 1859 είναι ο Φιλήμων, πρώην γραμματέας του Δημ. Υψηλάντη, ο οποίος διορθώνει το δικό του «χρονολογικό λάθος» του 1834. Τότε, χωρίς να αναφέρει το περιεχόμενο του εγγράφου, έλεγε πως είχε υπογραφεί δύο μήνες αργότερα (15.6.1820). Ο Υψηλάντης μετά την 12.4.1820 υπογράφει έγγραφα που βεβαιώνουν ότι ανέλαβε ως πληρεξούσιος της Αρχής «ίνα εφορεύη και επιστατή εν πάσιν, όσα κρίνωνται άξια, ωφέλιμα και πρέποντα τη Ελληνική Εταιρία». Στα έγγραφα παραλαβής χρημάτων γράφει «Δυνάμει της πληρεξουσιότητος ην έλαβον παρά της Σεβαστής Αρχής των Φιλικών…»
Από την μια πλευρά λείπουν οι αποδείξεις ως προς το «τι έγινε» στην Φιλική Εταιρεία το 1820, από την άλλη, έχουμε αποδείξεις ως προς το «τι δεν έγινε». Αυτό που «δεν έγινε» είναι το πέρασμα από την συλλογική Εταιρεία των ανωνύμων στην αρχηγική Εταιρεία του Υψηλάντη. Η «Ελληνική Εταιρεία» ονομάζεται σε επισημότερα έγγραφα «Γραικική» και μάλιστα Φιλόμουσος και Φιλάνθρωπος Γραικική Εμπορική Εταιρεία, οι μυστικοί στόχοι της οποίας ξεκαθαρίζουν μεν ότι άλλη είναι η Γραικική και άλλη η Φιλική Εταιρεία, ξεκαθαρίζουν ότι η πρώτη είναι το νέο Ταμείο της δεύτερης, αλλά δεν ξεκαθαρίζουν ποιος ή ποιοι ηγούνται της δεύτερης.
Πέρα από όσα μπορείτε να διαβάσετε για το θέμα εδώ, σημειώνουμε και τα εξής: μετά το 1850 έχει συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο ότι η Επανάσταση του 1821 δεν ολοκληρώθηκε το 1829. Έπεται συνέχεια. Αυτό το αμφισβητούσε η πλευρά του Κοραή, που μη μπορώντας να αποφύγει μια υπερεθνική επανάσταση, επεδίωκε τη συρρίκνωση του αποτελέσματος στα όρια μιας εθνικής Γραικίας, απογόνου των αρχαίων Ελλήνων στους οποίους δεν περιλαμβάνονταν ούτε οι αλλόγλωσσοι χριστιανοί, ούτε καν οι Μακεδόνες. Ενώ λοιπόν το κράτος που δημιουργήθηκε έχει χριστιανική παράμετρο και όχι χριστιανική γενεσιουργό αιτία, συμφωνείται ότι το κράτος μπορεί να επεκταθεί. Έτσι εφευρίσκεται ο όρος «Μεγάλη Ιδέα» ως στόχος μεταγενέστερος της Επανάστασης, με την προϋπόθεση ότι θα κρυφτούν κάτω από το χαλί τόσο ο Καποδίστριας, όσο και ο Κοραής.
Ο Φιλήμων γράφει στα 1860 πάνω σ’ αυτό το μοτίβο. Κρύβει την πραγματική Φιλική Εταιρεία, αλλά ταυτόχρονα αφήνει πολλά υπονοούμενα και αντιφάσεις, ώστε να μπορεί κάποιος να οδηγηθεί από μόνος του στην αλήθεια, ή, έστω, σε ένα μέρος της. Γι’ αυτό λέει μεν ότι ο Υψηλάντης ήταν ένας εκ των 15 αρχηγών [επιβεβαιώνοντας την «θεωρία των ιδρυτών-αρχηγών που ο Ξάνθος κατέγραψε κατόπιν πιέσεων από την πλευρά του Μαυροκορδάτου και καθοδήγησης από την πλευρά του Ρώμα], ταυτόχρονα όμως προσθέτει ότι όταν ο Καποδίστριας «απέρριψε την πρόταση», τότε ο Ξάνθος «προσεκλήθη εις Μόσχαν παρά των εκεί μελών της Αρχής, ίνα συσκεφθώσι περί του ποιητέου». Όταν δε ο Υψηλάντης «δέχθηκε την πρόταση», τότε ο Ξάνθος «ειδοποίησε πάραυτα το τοιούτον της αποστολής αυτού αποτέλεσμα προς τα εν Μόσχα, Οδησσώ, Βουκουρεστίω, Κωνσταντινουπόλει και Πείσαις μέλη της Αρχής». Ο Φιλήμων λέει και το εξής: «κατηχηθείς και ορκοδωτήσας ο Υψηλάντης, έδωκε το αφιερωτικόν αυτού γράμμα τοις εν Μόσχα Πατσιμάδη και Κομιζοπούλω…». Έγραψε κι ένα ακόμη έγγραφο, γνωστοποιώντας στους διευθυντές της Εταιρείας την συναίνεσή του και ζητώντας τους να μην ανακατεύονται πια, επειδή αναλαμβάνει «ανώτατος αρχηγός» και προς αυτόν μόνο πρέπει όλοι να απευθύνονται.
     
Ο Φιλήμων δεν μπορεί να συμφωνήσει ούτε με τον εαυτό του μέσα σε μια σελίδα, αλλά τι να έκανε; Μπορούσε να γράψει διαφορετικά υπό τις τότε συνθήκες και με την προοπτική της «Μεγάλης Ιδέας»; Από όσα φανερώνουν όλα τα ντοκουμέντα και οι αναφορές, φαίνεται πως ο Υψηλάντης δεν κατηχήθηκε το 1820 γιατί ήταν κατηχημένος πριν από όλους, δεν ανέλαβε αρχηγός της Εταιρείας της οποίας ηγείτο ο Καποδίστριας και ο Σκουφάς δεν ίδρυσε την Εταιρεία, αλλά υπήρξε απόστολος αυτής από την Μόσχα, όπου βρισκόταν η καρδιά της Εταιρείας «Φοίνικας». Στην Μόσχα -προφανώς- αναδείχθηκε αρχηγός της Επανάστασης. Εκεί ο Υψηλάντης πιστοποίησε το διαχρονικό αίτημα της υπερεθνικής Ελληνικής Επανάστασης μέσα από την χρηματοδότηση και την προκήρυξη της έκδοσης «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ» εις δεκαέξ τόμους διηρημένη. Ο συγκεκριμένος «φωτισμός και βελτίωση του Ελληνικού γένους» είχε δημοσιευτεί το 1782 στην Βενετία με τίτλο «Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών». Η εκδοτική προκήρυξη του 1820 κατέληγε: «Ενθυμηθήτε τέλος πάντων, ως ορθόδοξοι Χριστιανοί, τας εν τω καιρώ του αγίου βαπτίσματος και Κατηχήσεως αυτοπροαιρέτους και ενόρκους υμών υποσχέσεις περί των ιερών καθηκόντων και κοινών συμφερόντων».

Ιερός Λόχος – Ιερή Πόλη

Η «ιδιωτική υπόθεση» των Υψηλαντών, του Καποδίστρια, του Ρώμα, του Σολωμού … γίνεται σιγά-σιγά δημόσια. Ο Σύλλογος Φίλοι της Μουσικής «Διονύσιος Σολωμός» που ιδρύθηκε το 1992 στο Μεσολόγγι αναβίωσε τον Ιερό Λόχο, το σώμα που πολέμησε ηρωικά στο Δραγατσάνι. Από κοινού με  την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας και τον Δήμο της Ιεράς πόλεως Μεσολογγίου οργάνωσε την μεταφορά της καρδιάς του Αλέξανδρου Υψηλάντη στο Μεσολόγγι από τον Ιερό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών της οδού Στησιχόρου στην Αθήνα, όπου φυλάσσεται. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στις 13.4.2019.
Ρεπορτάζ της εκδήλωσης στο onairnews.gr


Στέργιος Ζυγούρας


Πηγή: Το καραβάκι της ιστορίας

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Συμμετείχε σε εκδηλώσεις της Κύπρου το Γεωπάρκο Σητείας
Αισιόδοξα μηνύματα για το δάκο και τη φετινή ελαιοπαραγωγή
ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ : ΜΑΝΩΛΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΑΚΗΣ ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΓΕΡΗ
«Καμπάνες» σε «3» για το θερμοκήπιο με τα 2600 χασισόδεντρα στην Ιεράπετρα!
Ανοιχτά το ΣΚ τα Γραφεία Ταυτοτήτων και Διαβατηρίων για την εξυπηρέτηση πολιτών στις εκλογές
Μάχη Κρήτης: 2η μέρα της μεγάλης μάχης…21η Μαϊου… Γερμανοί αλεξιπτωτιστές καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε.
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο: Εγκαίνια με... παράπονα, παρουσία Γαβρόγλου
«Για την Σητεία»
Natura: Σχέδια διαχείρισης για Βάι, Χρυσή και Σαμαριά
«Χίτλερ να μην το καυχηθείς πως πάτησες στην Κρήτη» (βίντεο)
«Σήμα κινδύνου» για το ελαιόλαδο: Τεράστια πτώση στις εξαγωγές
Ποιους «δίνει» για την δολοφονία της γιαγιάς μάρτυρας - κλειδί
Σαν σήμερα 20 Μαΐου ξεκινά η..."unternehmen Merkur" κατά της Κρήτης! (βίντεο)
Μάχη της Κρήτης – Το «Νεκροταφείο των Γερμανών αλεξιπτωτιστών»
Ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ στα παιδιά! Νήπια από την Κρήτη τίμησαν τον Ποντιακό Ελληνισμό και...βραβεύτηκαν
Κτηματολόγιο 2019: Οι νέες προθεσμίες μετά την παράταση
Εκδήλωση μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου (βιντεο -φωτο)
Η Μάχη του Φραγκοκάστελλου και οι Δροσουλίτες
«Έρχονται» έξι Open Mall στην Κρήτη
Έλληνες ήρωες: Χατζημιχάλης Νταλιάνης
Αυτοψία μηχανικών στον ποταμό Παντέλη (βιντεο-φωτο)
Με τον Αρχηγό της ΕΛΑΣ συναντήθηκε οι Αστυνομικοί Ηρακλείου - Λασιθίου
Συγχαρητήρια επιστολή Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Λασιθίου για την υπόθεση της Ζήρου
«Η ποιότητα θα σώσει το λάδι μας»
Περιοδεία Σταύρου Αρναουτάκη και υποψηφίων περ. Συμβούλων στη Σητεία
Συλλήψεις για τη δολοφονία της ηλικιωμένης στη Ζήρο - Πρωινή αστυνομική επιχείρηση
Και επισήμως ... Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
Ο καιρός μας κάνει «νούμερα» - Σήμερα αστάθεια και από αύριο «θερμή εισβολή» με 32αρια
Νέα κατηγορία «Premium Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιόλαδου»
Eπίσκεψη στην Σητεία του Περιφερειακού Διευθυντή Κρήτης του Πυροσβεστικού Σώματος κ.Λαγουδάκη(βιντεο-φωτο)
Η Κάτια Δανδουλάκη έχει γενέθλια!
Στο έλεος της Xylella οι ελαιοπαραγωγοί - Δεν υπάρχει λύση για το βακτήριο
Μήνυμα εκλογικής νίκης στην Παρουσίαση Συνδυασμού «Η Κρήτη Μπροστά»
ΕΑΣ Σητείας - ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΜΕΧΡΙ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΟΣΔΕ
O υποψήφιος Ευρωβουλευτής Νίκος Παπανδρέου στη Σητεία (βιντεο-φωτο)
Μπέρδεψαν τα… καλώδια τους για την ενεργειακή διασύνδεση της Κρήτης
Οι παραλίες Κρήτης που βραβεύτηκαν με Γαλάζια Σημαία για το 2019
Αυγενάκης: «Κωμωδία τα χρίσματα ΣΥΡΙΖΑ σε υποψηφίους δημάρχους»
Ντόρα Μπακογιάννη: «Η ΝΔ πρώτη δύναμη στο Λασίθι» (βίντεο)
ΣΥΡΙΖΑ: «Το κάλεσμα μας δεν δηλώνει κομματική εξάρτηση αλλά εκτίμηση στα πρόσωπα των υποψηφίων»
AΠΟΦΑΣΗ ΚΟΛΑΦΟΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ.ΠΩΣ ΑΠΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΓΓΥΗΤΕΣ ΔΑΝΕΙΩΝ
Ενεργοποίηση δικαιωμάτων: Έρχεται παράταση στην ημερομηνία λήξης
3 εκ. ευρώ ενισχύσεις de minimis για τους κτηνοτρόφους Ηρακλείου & Λασιθίου
Στη Σητεία η υψηλότερη θερμοκρασία σήμερα!
Εξευτελιστικές τιμές για το λάδι - Αισιοδοξία για τη νέα ελαιοκομική περίοδο
Κρήτη: Μπλόκο σε 12.000 λίτρα ρακής
Μία «γροθιά» οι Κρητικοί: 10.000 ευρώ για το 8 μηνών βρέφος
Η μελέτη για το Καστέλλι, η γωνία...προσγείωσης των αεροσκαφών και το κόπι πάστε!
ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΠΡΙΝ 5,7 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΗΚΩΘΗΚΕ ΟΡΘΙΟΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ - Ομιλία του Γ. Λεκάκη - βίντεο
Εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης στην 78η Επέτειο της Μάχης της Κρήτης
Κρήτη - Σάλος με τον άντρα που πήγε για εξέταση αίματος και βγήκε... έγκυος
Δολοφονία καρδιολόγου Σητεία: Τι λέει η απόφαση για την «μαύρη χήρα»
Σητεία: Ένοχος αλλά ατιμώρητος ο πατέρας που σκότωσε το παιδί του πετώντας το κινητό!
Διακρίσεις στους Παγκρήτιους Αγώνες Τραμπολίνο για τον Σύλλογο Γυμναστικής Σητείας
Τιμητική διάκριση στην Ιερά Μονή Τοπλού στο 10ο Διεθνές Συνέδριο «ΒΙΟΝΑΝΟΤΟΧ 2019»
Διαλέξεις στους αστυνομικούς του Λασιθίου για την προστασία των ζώων
Οι swingers βρίσκονται ήδη στην Κρήτη για να... ανταλλάξουν συντρόφους
Εκλογές στην Κρήτη: Η ακτινογραφία των υποψηφίων - Ξεπερνούν το 41% οι γυναίκες
Κρήτη: Άνδρας βρέθηκε κρεμασμένος σε χωράφι
Εποχική η απασχόληση στην Κρήτη, καταγράφει σημαντική αύξηση, ιδιαίτερα για τις γυναίκες
Σε συνάντησεις για το Μεσογειακό Πανεπιστήμιο απόφοιτοι του ΑΤΕΙ Κρήτης
Κρητικοί τιμούν τη Μάχη της Κρήτης στην Αθήνα
Από… «το κακό στο χειρότερο» το Κρητικό ελαιόλαδο
Έτος Ερωτόκριτου και έτος Βιτσέντζου Κορνάρου
5.376 υποψήφιοι της Κρήτης - Γιατί δεν ανακοινώθηκαν όλα τα ονόματα;
Καταληκτικές ημερομηνίες για το Κτηματολόγιο στην Κρήτη
Οδηγίες...κυκλοφορίας στη νέα γέφυρα
Γέφυρα Χαμεζίου: Δείτε τη μεγαλύτερη γέφυρα της Κρήτης (Video)
Δήλωση του υποψήφιου Περιφερειάρχη Κρήτης, Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη για την επίσκεψη Τσίπρα στη Κρήτη
Πλακιωτάκης: «Είναι ένα έργο που μας ενώνει»
Χρ. Σπίρτζης: «Ο ΒΟΑΚ πρέπει να φτάσει μέχρι τη Σητεία»
Εγκαινιάστηκε η γέφυρα Χαμεζίου (Video)
Χαμέζι: Παραδίδεται στην κυκλοφορία η μεγαλύτερη γέφυρα στην Κρήτη
Ηγετική εμφάνιση Αλέξη Τσίπρα στην Κρήτη. ΣΕΙΣΤΗΚΕ η Μεγαλόνησος στην ομιλία του. @atsipras
Μαντάμ Ορτάνς -Από ιερόδουλη, διπλωμάτης
Η τηλέμαχία των υποψήφιων δημάρχων Σητείας στο KPHTH TV (Video)
Αρχισε η αντιπυρική περίοδος, τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Αγροτικά… «μυστικά» για οπωροκηπευτικά, ελιές και αμπέλι
Τον Αποσελέμη θα επισκεφτεί ο πρωθυπουργός, δεν θα πάει στη Σητεία
Ο δίσκος της Φαιστού
Τρομάζουν οι εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ - Εφιαλτικά τα σενάρια για την ηλεκτρική ενέργεια της Κρήτης
Ανακοίνωση Υποψηφιότητας του Κώστα Ξενικάκη
Κακά μαντάτα για τα αμπέλια - Χρονιά περονοσπόρου η φετινή
Στη ναυτική βάση στο Κάβο Σίδερο ο Αλέξης Τσίπρας
Πότε φτάνει το Άγιο Φως στην Κρήτη;
Έρχεται νέος «Καλλικράτης»; 5 δήμοι στην Κρήτη ζητούν αυτονόμηση
Πάσχα στο Λασίθι θα κάνει ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας