Έθιμα του Αγίου Νικολάου σε όλη την Ελλάδα… και όχι μόνο


Στις 6 Δεκεμβρίου τιμάται η μνήμη του Αγίου Νικολάου, επισκόπου Μύρων της Λυκίας. Σε αρκετά μέρη της Ελλάδας υπάρχουν έθιμα την ημέρα αυτή.

Στις 6 Δεκεμβρίου, ανήμερα του Αγίου Νικολάου, στην παραλιακή οδό Γαυρίου στην Άνδρο, γίνεται παρέλαση μαθητών με αναμμένες δάδες και με την συνοδεία της φιλαρμονικής μπάντας, προς τιμή του Αγίου Νικολάου, πολιούχου του Γαυρίου.

Στον λαϊκό πολιτισμό της «ιστορικής» αγροτοκτηνοτροφικής, αλλά και της αστικής Θράκης, οι φυσικές και οικονομικές συνθήκες που επικρατούσαν από τα μέσα του Νοεμβρίου και καθ’ όλον τον Δεκέμβριο (το κρύο, η έλλειψη φωτός, το τέλος της σποράς), δεν μπορούσαν παρά να επιδράσουν στη λαϊκή και εθιμική λατρευτική παράδοση, που θεσπίζεται βάσει του γνωστού και συχνού σχήματος της παρετυμολογίας (παρετυμολογική σύνδεση του ονόματος του αγίου προς κάποια ενέργεια ή ιδιότητα, σύμφωνα με τους λαογράφους), το οποίο καθορίζει την επιλογή των αγίων, τον τρόπο με τον οποίον οι λαϊκοί τούς τιμούν και τις σχετικές τελετουργίες.

Κατά τον λαογράφο Ν. Γ. Πολίτη, οι τρεις συνεχείς γιορτές της πρώτης εβδομάδας του Δεκεμβρίου (4-6 του μηνός) καλούνται περιληπτικώς «Νικολοβάρβαρα» και θεωρούνται ως οι ημέρες από τις οποίες αρχίζει να γίνεται δριμύς ο χειμώνας.

Επικεντρώνουμε:

-στον λαϊκό λόγο εν σχέσει με τις δυναμικές και εξόχως αγαπητές στον λαό αγιακές μορφές που αυτός επιλέγει προς αρωγήν του έναντι του δυσχερούς χειμώνα, της παγωνιάς και του χιονιού στην αγιολατρεία της ευρύτερης περιόδου, η οποία εκτείνεται γύρω από τα «Νικολοβάρβαρα» (π.χ. του αγίου Ανδρέα στις 30 Νοεμβρίου, οπότε «αντριεύει» το κρύο, του αγίου Σάββα στις 5 Δεκεμβρίου, ο οποίος «σαβανώνει», καθώς την ημέρα της γιορτής του συνήθως η γη καλύπτεται από χιόνι), της θαλασσοταραχής (π.χ. του αγίου Νικολάου στις 6 Δεκεμβρίου με πλείστες αφηγήσεις σωτηρίας των ταξιδιωτών), των δύσκολων τοκετών (π.χ. του αγίου Ελευθερίου στις 15 Δεκεμβρίου που «ελευθερώνει») και των επιδημικών εξανθηματικών ασθενειών (π.χ. της αγίας Βαρβάρας στις 4 Δεκεμβρίου που «βαρβαρώνει», του αγίου Σπυρίδωνος στις 12 Δεκεμβρίου, οπότε «η μέρα μεγαλώνει σπυρί, σπυρί»), των ασθενειών των ζώων (π.χ. του αγίου Μοδέστου στις 16 Δεκεμβρίου που αγιογραφείται εν μέσω πληθώρας ζώων), και των λοιπών ειδικών συνθηκών εξαιρετικού κινδύνου π.χ. επίσης της αγίας Βαρβάρας έναντι του αστραπόβροντου, της πυρκαγιάς, του πολεμικού βομβαρδισμού, της καταπλάκωσης ορυχείων κλπ.

Θρύλοι και έθιμα για την Ημέρα του Αγίου Νικολάου και στη Βουλγαρία

Δυο είναι οι ημερομηνίες, στις οποίες τιμάται η μνήμη του Αγίου Νικολάου, επισκόπου Μύρων της Λυκίας – στις 6 Δεκεμβρίου, μια από τις μεγαλύτερες ορθόδοξες γιορτές, και στις 9 Μαΐου – το θερινό Νικούλντεν.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εικόνα του στη λαογραφία συγκεντρώνει τις θετικές ιδιότητες ενός ήρωα με υπερφυσικές δυνάμεις και γενναιότητα, προστάτη και κυρίαρχου της θάλασσας, των υδάτων και των ανέμων, ο οποίος έχει φτερά και προστατεύει τους ανθρώπους από τα κακά όντα που ζουν στη θάλασσα και προκαλούν θύελλες και κακοτυχίες.

Για τον Άγιο Νικόλαο έχει πολλά λαϊκά παραμύθια και θρύλους. Σύμφωνα με τη λαϊκή χριστιανική μυθολογία, όταν ο Κύριος μοιραζόταν τον ουρανό και τη γη, στον Άγιο Νικόλαο έδωσε τις θάλασσες, τα ποτάμια, τις λίμνες, και όλα αυτά που ζουν μέσα στο νερό. Πιστεύεται ότι είναι ο άρχοντας των θαλάσσιων ανέμων. Ενώ ο κυπρίνος είναι υπηρέτης του, γι’ αυτό υπάρχει όχι μόνο στα παραμύθια, αλλά και στο γιορτινό τραπέζι για το Νικούλντεν.

Πολλοί είναι οι θρύλοι, αφιερωμένοι στα θαύματα του Αγίου, με τα οποία σώζει τους ανθρώπους στις θάλασσες ή τους ωκεανούς. Ο Ντιμίταρ Μαρίνοφ κατέγραψε πολλές ιστορίες, για τις οποίες οι παραμυθάδες ισχυρίζονται ότι είναι αληθινές. Η μια λέει ότι ένας άνδρας και μια γυναίκα ξεκίνησαν για το Άγιον Όρος. Ο Θεός αποφάσισε να τους δώσει ένα σημάδι και να παγώσει τη Μαύρη Θάλασσα. Άρχισαν να προσεύχονται και υποσχέθηκαν να κάνουν εκκλησία από λιβάνι και βαρέλι από κερί. Ο Κύριος ξεπάγωσε την θάλασσα και έτσι οι δύο συνέχισαν το ταξίδι τους. Ο άνδρας όμως αποφάσισε να μην εκπληρώνει την υπόσχεσή του, το πλοίο τους καταστράφηκε, και ο Άγιος Νικόλαος βοήθησε και έσωσε μόνο τη γυναίκα.

Την Ημέρα του Αγίου Νικολάου γίνονται προβλέψεις για το τι θα είναι ο καιρός την επόμενη χρονιά. Την ημέρα αυτή ετοιμάζονται τελετουργικό ψωμί και πίτα με ψάρι. Σε ορισμένες περιοχές έκαναν δύο τελετουργικά ψωμιά και μαγείρευαν κυπρίνο με πλιγούρι ή ρύζι. Μετέφερναν την τροφή στην εκκλησία, για να την αγιάσει ο ιερέας, έκαναν ακόμα και κουρμπάνι. Σύμφωνα με το λαϊκό έθιμο, αν για κάποιο λόγο δεν έχετε κυπρίνο την Ημέρα του Άγιου Νικολάου, τουλάχιστον να προσπαθήσετε να βρείτε ψάρια με λέπια. Πιστεύεται ότι τα λέπιά του είναι ιερά, γι’ αυτό πρέπει να προσέχει κανείς να μην τα πατήσει. Επίσης ο καθένας πρέπει να αγγίξει τα δόντιά του με κόκαλα από το ψάρι – μια τελετουργία για υγεία. Πιστεύεται επίσης, ότι ένα κόκαλο από το κεφάλι του κυπρίνου, που μοιάζει με σταυρό, προστατεύει από κακά μάτια. Υπάρχουν διάφορες συνταγές για το μαγείρεμα κυπρίνου, αλλά ίσως η πιο γνωστή ονομάζεται «ρίμπνικ» – κυπρίνος, τυλιγμένος σε ζύμη. Διαμορφώνεται ως στρογγυλό τελετουργικό ψωμί ή ως ψάρι. Στο τραπέζι βάζουν επίσης βρασμένο καλαμπόκι, σιτάρι, νηστίσιμα ντολμαδάκια, πιπεριές, φασόλια.

Από αμνημόνευτα χρόνια η Νικούλντεν είναι μια παραδοσιακή γιορτή της οικογένειας. Ας υπενθυμίσουμε, ότι η ίδια ημέρα γιορτάζουν όλοι με τα ονόματα Νικόλα, Νικολάι, Νικολίνα, κ. ά. Τον θεωρούν προστάτης τους και οι κυνηγοί, οι τραπεζίτες, και οι ζυθοποιοί.

tilegrafima, bnr.bg

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Κέντρο Διαμεσολάβησης Λασιθίου
Η "Ρενα" του Αύγουστου Κορτώ στην Σητεία
Εξόρμηση του Πανεπιστημίου των Ορέων στη Μυρσίνη Δ.Σητείας - Πέμπτη 20 Ιουνίου 2019
Με αρχή στο Λασίθι και 1 εκατ. χρηματοδότηση ξεκινούν κατεδαφίσεις αυθαιρέτων στην Κρήτη
ΕΠΙΣΗΜΑ ΟΜΑΔΙΚΑ ΤΕΣΤ I.Q. ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ στη MENSA - ΚΡΗΤΗ
Η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Λασιθίου καταδικάζει το περιστατικό στο Δικαστικό Μέγαρο Νεάπολης
Ασπρά Δέσποινα: Η Κρητικοπούλα που… μαγεύει με τη φωνή της…
«Χαμός» στα δικαστήρια Νεάπολης - Απομακρύνθηκε αστυνομικός λόγω… κλιματιστικού
Ανακοινώθηκαν οι υποψήφιοι του Κινήματος Αλλαγής στο νομό Λασιθίου
«Το σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Ηρακλείου (13-14 Ιουνίου 1942)
Πάνε για την «ρεβάνς» κατά του δάκου οι αγρότες της Κρήτης
Καταγγελεία Ένωσης Συλλόγων Γονέων Κρήτης
Στην Κρήτη ο παγκόσμιος διαγωνισμός «Μις Τουρισμός» - Κρητικιά εκπροσωπεί την χώρα μας
«Yπόσχομαι να συμβάλλω, στην πρόοδο και ανάπτυξη της Σητείας και του Νομού Λασιθίου»
Νέα ΚΑΠ: Τι θα γίνει με τις αγροτικές ενισχύσεις
Τα πρώτα ονόματα υποψηφίων της ΝΔ στο Λασίθι
Καμπανάκι κινδύνου προς ελαιοπαραγωγούς & φορείς αγροτών
«Αναστρέψιμη» η πτώση της τουριστικής κίνησης στην Κρήτη
«Ψίχουλα» τα 80 εκατ. ευρώ προς τους παραγωγούς
«Βουτιά» στις τιμές των κηπευτικών - Πού οφείλεται η πτώση
Ε.Π.Κ.Κρήτης: "Υποχρεωτικό το εμφιαλωμένο ελαιόλαδο στα εστιατόρια"
Πρωτιά Μπελιμπασάκη στα "Βενιζέλεια"
Λάδι: «Χρυσός» στο εμπόριο, «ψίχουλα» στους παραγωγούς
Επιλέγουν Κρήτη για πολυτελείς διακοπές
Σε ανατροπή των αποτελεσμάτων προσδοκά ο ΣΥΡΙΖΑ στο Λασίθι – Ξανά υποψήφιος ο Μ. Θραψανιώτης
Ομαδικό τεστ I.Q. της ΜΕΝSΑ στη Σητεία
Φόνος Καλαντζάκη: Γενετίστρια θα αποφανθεί για τον πατέρα του παιδιού της 39χρονης
Τι προβλέπει ο Κλεισθένης για τον ορισμός των Αντιδημάρχων και μεταγραφές συμβούλων από άλλες παρατάξεις
Παράταση ζωής για μονάδες της ΔΕΗ που έπρεπε να βάλουν λουκέτο
Ι. Πλακιωτάκης - Έπεσαν οι μάσκες του κ. Τσίπρα και των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ
Βρήκε το ερωτικό μήνυμα στο κινητό και την… κούρεψε!
Οι Α ό ρ α τ ο ι ασκητές της Κρήτης.
Φροντίδα Ηλικιωμένων : Πότε η αμέλεια μετατρέπεται σε κακοποίηση
Προβλήματα Αστυνομικών Λασιθίου
Δήλωση Α. Μαρκογιαννάκη για την διαφημιστική καμπάνια της Περιφέρειας Κρήτης
Ένωση Καταναλωτών: Δεν χρεώνεται το κουβέρ
Άγνωστοι Έλληνες: Μιχαήλ Κοθρής
Στη Σητεία το 3ο Παγκρήτιο τουρνουά Β2 τένις βετεράνων
Συγχαρητήρια επιστολή του επικεφαλής του Συνδυασμού «Η Κρήτη Μπροστά!», Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη
Ανησυχία προκαλεί η αύξηση του πληθυσμού των λαγοκέφαλων στην Κρήτη
Πώς θα κυμανθούν φέτος οι τιμές για την κρητική σουλτανίνα
Το Κρητικό Casa De Papel είναι εδώ! (Video)
Πότε αναλαμβάνουν καθήκοντα οι νέοι Περιφερειάρχες και Δήμαρχοι
Να μην ξεχνάμε την Κύπρο, να μην ξεχνάμε τους Έλληνες της Κύπρου - Ένα κυπριακό τραγούδι σχετικό με την Μάχη της Κρήτης (Μ. Χατζημιχαήλ)
Η Εφορος Εκλογών Λασιθίου πρότεινε επανάληψη των εκλογών σε εκλογικό τμήμα της Σητείας
Η μικρή Αναστασία χρειάζεται τη βοήθεια μας (VIDEO)
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ ΣΗΤΕΙΑΣ
Συνελήφθη δικαστική αντιπρόσωπος εκλογικού τμήματος στο ν. Λασιθίου
Εορταστικές εκδηλώσεις του Πολεμικού Ναυτικού «ΜΕΓΑ ΤΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ»
ΠΡΟΣΟΧΗ : Η ΚΡΗΤΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΑΛΛΑ… ΚΑΙ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ
Φέρνουν ηλεκτρογεννήτριες για να γλιτώσουμε το μπλακ άουτ
Τροποποίηση δρομολογίων πλοίου Πρέβελης
Το καμπανάκι του κινδύνου κρούουν οι ελαιοπαραγωγοί
Πώς ψηφίζουμε στις επαναληπτικές εκλογές της Κυριακής 2 Ιουνίου
Γόρτυνα - Του ξεπάτωσαν τα μουρέλα για ... 8 ψήφους !
Η αιωνόβια Κρητικιά γιαγιά που διεκδικεί ρεκόρ ... μακροζωίας !
Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΠΟΛΕΜΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ (βίντεο)
Σε θέσεις... μάχης κατά του δάκου οι ελαιοπαραγωγοί
Πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ...στα καταστήματα κράτησης της Κρήτης!
Ευχαριστίες Αλ. Μαρκογιαννάκη
Μάχη της Κρήτης: Ο επικός αγώνας της Σχολής Ευελπίδων
Ευρωεκλογές 2019: Πώς ψήφισε η Κρήτη
Νεκρός ο 27χρονος του τροχαίου που έγινε στον Άγιο Νικόλαο
Με ρυθμούς ... χελώνας η ενσωμάτωση των σταυρών των υποψηφίων
ΑΝΕΚΔΟΤΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ 100 ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Οι σταυροί των υποψηφίων στο νομό Λασιθίου στις Περιφερειακές εκλογές
Οι δήμαρχοι που ... καταποντίστηκαν
Συγχαρητήρια στον Στ.Αρναουτάκη από τον συνυποψήφιο του Αλέξανδρο Μαρκογιαννάκη
Από τους 24 Δήμους της Κρήτης η καταμέτρηση για τις δημοτικές εκλογές έχει ολοκληρωθεί μόνο σε τέσσερις
Αποτελέσματα Εκλογών
10 γραφικά χωριά της Κρήτης που αξίζει να επισκεφτείς
Λάδι, μέλι και κρασί: «Οι ξεχασμένοι θησαυροί της Μινωικής γης»
«Xρυσάφι» τα κρητικά αμπελόφυλλα με κέρδος έως και 30.000 ευρώ
Το ορφανό ζητιανάκι από τη Σητεία που έγινε Πάπας της Ρώμης
Ο Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης συνεχίζει τις περιοδείες του
– 180 εκλογικά τμήματα (το ένα ειδικό) σε 312 αίθουσες στο νομό Λασιθίου
Στον «αέρα» ο διαγωνισμός για το μεγάλο καλώδιο
Mε τι καιρό θα προσέλθουμε στις κάλπες της 26ης Μαΐου
Επιδειξίας «χτύπησε» σε γειτονιά του Ηρακλείου, προκαλώντας αναστάτωση (video)
Προφυλακίστηκαν οι 4 για τη δολοφονία της ηλικιωμένης στη Ζήρο
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο: Εγκαίνια με διαμαρτυρίες, παρουσία Γαβρόγλου
Η Κρήτη βρήκε το «αντίδοτο» στην ανεργία- Οι ειδικότητες με ρεκόρ προσλήψεων
«Ζεστό» χρήμα από τον ΕΛΓΑ για σε πληγέντες παραγωγούς
Έκαναν τραγούδι το ... φαινόμενο Airbnb στην Κρήτη !
Σοκάρουν τα στοιχεία - Πλήγμα σε ελιά και αμπέλι από την κλιματική αλλαγή
Για τον θάνατο της ηλικιωμένης στη Ζήρο απολογούνται οι τρεις δράστες σήμερα
Ρεκόρ θερμοκρασιών στην Κρήτη - Δείτε που καταγράφηκαν οι υψηλότερες