Αλαδανιά: Το κρητικό φυτικό «υπερόπλο» γεμάτο πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά


Το όνομα του είναι αλαδανιά ή αγκίσαρος ή κιστάρι ή κίσαθρος ή ατζίκαρος ή λάδανο ή λουβιδιά ή κίσσαρον ή κίσθαρον ή λουβδικιά ή λαδανιά ή ξισταριά ή ξιστάρι ή λεούτι ή κουνουκλιά ή ληωνιά ή κουνούκλα. Η αλαδανιά, όπως οι περισσότεροι ωστόσο τη γνωρίζουμε, ανήκει στην οικογένεια των Cistaceae και περιλαμβάνει 7 γένη και 160 περίπου είδη, στις παραμεσόγειες χώρες και την Αμερική.

Στην Ελλάδα, αυτοφυές είναι το γένος Cistus με 5 είδη. Αυτά είναι τα Cistus creticus- creticus, Cistus creticus – eriocephalus, Cistus parviflorus και Cistus monspeliensis.

Το υποείδος της λαδανιάς creticus, φέρει αδενώδεις τρίχες που παράγουν την κομμεορητίνη, την οποία στην Κρήτη λέμε «αλάδανο», ή «λάβδανο».

Το τσάι που παράγεται από αυτό το φυτό είναι τουλάχιστον είκοσι φορές πιο αντιοξειδωτικό από τον φρέσκο χυμό λεμονιού ενώ έχει έντονα αποτοξινωτικές ιδιότητες ακόμα και για τους καπνιστές.

Ο θάμνος της αλαδανιάς φύεται σε ξηρά και πετρώδη εδάφη κι αυτή την εποχή ξεχωρίζει με τα υπέροχα άνθη του, σαν μικρά ρόζε τριανταφυλλάκια, τα οποία επίσης μπορούμε να βρούμε σε κίτρινες και λευκές αποχρώσεις.

Το αλάδανο έχει χρώμα σκούρο καφετί, είναι αρωματικό και με πικρή γεύση ενώ χρησιμοποιείται, εκτός των άλλων, για την παραγωγή αιθέριου ελαίου με διαπεραστικό άρωμα.

Αυτή η αρωματική ρητίνη (gummi ladanum), με έντονες φαρμακευτικές ιδιότητες, χρησιμοποιείται από αρχαιοτάτων χρόνων, ενάντια στους λοιμούς της χολέρας, ως αρωματική ουσία για θυμιάσεις, αλλά και στην ταρίχευση των νεκρών.

Η αλαδανιά είναι το φυτό με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες από οποιοδήποτε άλλο στην Ευρώπη γι αυτό και η θέση του στη λαϊκή ιατρική είναι εξέχουσα. Μάλιστα το λάδανο ή αλάδανο, που παράγει το εν λόγω φυτό, είναι ένα από τα σαράντα συστατικά με τα οποία παρασκευάζεται το Άγιο Μύρο.

Η σχέση της Κρήτης με την αλαδανιά είναι ξεχωριστή κι αυτό γιατί η ευρύτερη περιοχή γύρω από τις Σίσες και Αλόιδες είναι εκείνη όπου έχουμε, κατ’ αποκλειστικά, τη συλλογή της ρητίνης που παράγει η αλαδανιά, με τις απίστευτες χρήσεις και εκπληκτικές ιδιότητες. Στο νησί μας η πιο συστηματική εκμετάλλευση του φυτού μοιάζει να ξεκίνησε την περίοδο της Αραβοκρατίας.

Η δουλειά του αλαδανιάρη, δηλαδή του ανθρώπου που συλλέγει το λάδανο, είναι δύσκολη και ιδιαίτερα επίπονη αφού, μέσα στη ζέστη και στην άπνοια, κρατώντας ένα εργαλείο που λέγεται «αργαστήρι», πρέπει να δουλέψει για ώρες ώστε να συγκεντρώσει την πολύτιμη και πανάκριβη ρητίνη της αλαδανιάς.


Το αργαστήρι, φώτο από το μουσείο εταιρείας Bioaroma

Με το αργαστήρι, που φέρει πλαστικές μακριές λωρίδες, οι αλαδανιάρηδες εντοπίζουν τις αλαδανιές, μετά τα τέλη Μαΐου, και τις χτυπούν απαλά έτσι ώστε το λάδανο να κολλήσει επάνω τους.

Τελειώνοντας και επιστρέφοντας στο σπίτι τους ξεκολλούν, ξύνοντας, τη ρητίνη από το πλαστικές λωρίδες, την κάνουν μπαλάκια, μια και είναι εύπλαστη σαν καλοδουλεμένη πλαστελίνη, και την αποθηκεύουν για να την πουλήσουν σε τσουχτερή τιμή.

Τα ίδια φυτά μπορούν να δώσουν ξανά λάδανο μερικές ημέρες αφού γίνει η προηγούμενη συγκομιδή τους.

Παλιότερα το αργαστήρι έφερε λωρίδες από δέρμα ή και σχοινί, όπου όμως το ξύσιμο του λάδανου ήταν δυσκολότερο.

Ο αλάδανος ήταν γνωστός στους αρχαίους Έλληνες μάλιστα τον χρησιμοποιούσαν οι Μινωίτες ως θυμίαμα, ενώ έκαναν εξαγωγή του στην Αίγυπτο.

Αναφορά στον αλάδανο έχουμε και στον Ηρόδοτο που περιγράφει τον τρόπο που μάζευαν το ρετσίνι, και απορεί γιατί, αν και μύριζε ωραία, προερχόταν από ένα βρωμερό μέρος, τα γένια του τράγου. Καθώς το ζώο έτρωγε τα φύλλα της αλαδανιάς το ρετσίνι κολλούσε στα γένια του και συλλεγόταν έπειτα από τους βοσκούς.

Την ίδια αλλά πιο λεπτομερή αναφορά κάνει και ο Διοσκουρίδης περίγραφοντας τη δύναμη του λάδανου ως θεραπευτική, μαλακτική, αναστομωτική. Επίσης, ο ίδιος δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του τρόπου συλλογής του λάβδανου, από τα γένια και τα πόδια των τράγων και των κατσικιών πάνω στα οποία κολλά, αλλά και με ένα εργαλείο με σχοινιά.

Ο Ρωμαίος ιατρός Celsus αναφέρει τη χρησιμοποίηση της ρητίνης της αλαδανιάς, ως έμπλαστρο σε κακοήθη σαρκώματα.

Ο Ορειβάσιος, διαπρεπής Βυζαντινός ιατρός, που έζησε τον 4ο αιώνα, παρασκεύαζε αλοιφή με λάδανο κατά της τριχόπτωσης.

Ο Πέρσης ιατρός Αβικέννας, (η σημαντικότερη ίσως φυσιογνωμία της αραβικής ιατρικής που έζησε από το 980-1037 μ.χ.), αναφέρει τη χρήση του λαδάνου για την αποσκλήρυνση του στομάχου και εντέρου και με τη μορφή αλοιφής για τη θεραπεία του σπλήνα.

Περιηγητές και βοτανολόγοι, όπως ο Pierre Belon και ο Joseph Pitton de Tournefort, που πέρασαν από την Κρήτη, ακολουθώντας τα χνάρια των αρχαίων βοτανολόγων αναφέρθηκαν, επίσης στο φυτό αλαδανιά και στον τρόπο συλλογής του με αναλυτικό τρόπο.

Στη λαϊκή θεραπευτική του Μυλοπόταμου τον αλάδανο τον χρησιμοποιούσαν για τη θεραπεία αποστημάτων μαλαθράκων κ.α, κι επίσης σε κρυολογήματα, πονόδοντο, αϋπνία, διάρροια και καρκίνο της μήτρας.

Αξίζει να σημειώσουμε πως στην περιοχή των Σισών ο αλάδανος καπνίζετε ως τσιγάρο. Επίσης χρησιμοποιείται για το μάτιασμα (οι μανάδες τον έβαζαν μέσα στα σκουφάκια των βρεφών τους γι αυτό το σκοπό) ενώ όταν καιγόταν ως λιβάνι έλεγαν πως έδιωχνε τα κακά πνεύματα.

Το τσάι της αλαδανιάς είναι 20 φορές περισσότερο αντιοξειδωτικό από τον φρέσκο χυμό λεμονιού, 3 φορές περισσότερο από το πράσινο τσάι και έχει αποτοξινωτικές ιδιότητες. Αποτοξινώνει τα βαριά τοξικά μέταλλα που προέρχονται από τον καπνό των τσιγάρων ενώ προστατεύει την καρδιά 4 φορές περισσότερο από το κόκκινο κρασί. Παράλληλα τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα ενώ θεωρείται ένα κι ένα σε περιπτώσεις διάρροιας και γαστρεντερίτιδας.

Σε δοκιμές που έγιναν από το ίδρυμα Lefo Ahrensburg οι ερευνητές σύγκριναν διάφορα τσάγια, χυμούς και κρασιά ως προς τη δυνατότητά τους να εξουδετερώσουν τις αποκαλούμενες ελεύθερες ρίζες, όπως οι περιβαλλοντικοί ρύποι και τα επιβλαβή υποπροϊόντα του μεταβολισμού. Ανακάλυψαν λοιπόν πως ο αλάδανος περιέχει έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό συνδυασμό αντιοξειδωτικών.

Το αιθέριο έλαιο του αλάδανου είναι τέλος, ο ακριβότερος και ισχυρότερος σταθεροποιητής που διαθέτει η βιομηχανία των αρωμάτων.

http://www.e-storieskritis.gr/2018/04/blog-post_26.html
(Με πληροφορίες από το bachari και από το ladano

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

ΤΩΡΑ: Άγριο πιστολίδι σε χωριό του Δήμου Κισσάμου – Συναγερμός στην ΕΛ.ΑΣ.
Ημερίδα «Δικαίωμα και Ευθύνη για το Περιβάλλον»
Ανάβουν και πάλι τα «κόκκινα φανάρια» στο Ρέθυμνο
Ανοιξιάτικος ο καιρός στην Κρήτη
Έφυγε από τη ζωή ο Αχιλλέας Κεφαλογιάννης
Εκοιμήθη ο παπα «ΓΑΛΕΖΟΣ» Χιωτάκης απο τα Νομικιανά Σφακίων
Ο έμπιστος του Βενιζέλου Ρεθυμνιώτης οπλαρχηγός Στυλιανός Γαλερός
Έρευνα: Aυτά είναι τα επικίνδυνα περάσματα του Γεροπόταμου στην κάτω Μεσαρά
Ισόβια στη χήρα και τον εραστή για τη δολοφονία του καρδιολόγου
Μια «μεγάλη συγγνώμη» για τον χαμό της οικογένειας στον Γεροπόταμο - ΦΩΤΟ
Φρικτός θάνατος ηλικιωμένου στα Χανιά
Βρήκαν ποιοι έκλεψαν το λάδι
Σήμερα η δίκη για τη δολοφονία του καρδιολόγου από τη Σητεία
Αρτεμισία: Αυτό το κρητικό βότανο καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα!
ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΤΟΥ ΜΙΝΩΑ
Τραγικός επίλογος στην Κρήτη: Νεκροί εντοπίστηκαν και οι τέσσερις αγνοούμενοι
Και ξαφνικά στο δρόμο μια...ελιά!
Αυτή είναι η τετραμελής οικογένεια που αγνοείται στην Κρήτη – Με αμείωτη ένταση παρά το σκοτάδι οι έρευνες για τους 4 αγνοούμενους (pics, vids)
Ὁ ἥρωας πού ἔκανε τό κορμί του κοντάρι γιά τήν σημαία
Συνελήφθη εκπαιδευτικός στην Ιεράπετρα, για ασέλγεια σε μαθήτριες!
ΕΚΤΑΚΤΟ: Βρέθηκε εξάρτημα ΙΧ – Ελέγχεται αν ανήκει στο όχημα με τους 4 αγνοούμενους στη Κρήτη (pics)
Με ναρκωτικά πιάστηκε 57χρονος
Με ηρωίνη συνελήφθη ένας 32χρονος
Θλίψη: Νεκρή πρίν απο λίγο η σπουδαία Ελληνίδα Βικτώρια Θεοδώρου
Εξπρές διαδικασίες για το νέο ΒΟΑΚ - Το Μάρτιο τα καλά νέα
Δύο Ι.Χ έπεσαν σε ανοιχτό φρεάτιο στο δρόμο Μοίρες-Τυμπάκι
Παίρνουν μέτρα για να μην εξαφανιστούν οι ασκορδουλάκοι
Η Χειρουργική Κλινική επέστρεψε στο δεύτερο όροφο
Συνάντηση στη Σητεία για την προστασία των Οικοσυστημάτων
Τροποποίησαν τα δρομολόγιά τους τα πλοία
ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΛΥΚΤΟΣ, ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΑ & ΚΡΗΤΙΚΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ
Συνάντηση Νίκου Καραμανωλάκη με τον Περιφερειάρχη Κρήτης
Σε ισχύ το απαγορευτικό απόπλου - Δεν αναχώρησαν τελικά τα πλοία
Πότε και πώς θα παραχωρηθεί γη σε ανέργους και φτωχούς αγρότες
Συνάντηση για την ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (Ο.Χ.Ε)
Η προτεινόμενη διάρθρωση του νέου πανεπιστημίου Κρήτης
Έρχονται 940 προσλήψεις για τη δακοκτονία
Ζημιές σε ελαιοκαλλιέργεια της Π.Ε. Ηρακλείου από μειωμένη παραγωγή- ακαρπία, λόγω ανομβρίας, απάντηση του αρμόδιου Υπουργείου
Για 9η χρονιά «The Crete Trip 2019» για την ανάδειξη της κουλτούρας της Κρήτης
Στο εδώλιο το ζευγάρι των εραστών για τη δολοφονία του καρδιολόγου στη Σητεία
Κατηγορούμενος στο εδώλιο του κατηγορούμενου ο πατέρας του Βαγγέλη Γιακουμάκη (vid)
Κατηγορούμενος στο εδώλιο του κατηγορούμενου ο πατέρας του Βαγγέλη Γιακουμάκη (vid)
«Ευθύνεστε για την αποτυχία της δακοκτονίας και οφείλετε να εξασφαλίσετε αποζημίωση στους ελαιοπαραγωγούς για το χαμένο εισόδημα»
«Έπεσαν έξω» οι εκτιμήσεις για την παραγωγή λαδιού
Εγκρίθηκε ο κανονισμός για τη διαχείριση του νερού άρδευσης
Ένα νέο είδος εισβολέα σκαθαριού εντόπισαν οι ερευνητές στην Κρήτη
Εμμανουήλ Τσουδερός -«Οραματίζομαι την Ελλάδα… μεγαλυτέραν και υπερήφανον, περιλαμβάνουσα και την Βόρειον ΄Ηπειρον, την Μακεδονίαν, την Θράκην, την Δωδεκάνησο και την Κύπρον»
Κρήτη: Θείος και ανηψιός τσακώθηκαν με αποτέλεσμα να πέσουν πιστολιές
Αποζημιώσεις για κακοκαιρία - λειψυδρία - 120.000 ευρώ σε δήμο της Κρήτης
Η συζήτηση
"Τελεσίγραφο" στους δήμους να στείλουν τα αποθεματικά τους στην ΤτΕ
Μεγάλη υστέρηση στις βροχοπτώσεις στην ανατολική σε σχέση με τη δυτική Κρήτη
Ανακοίνωση της αντιπεριφερειάρχου Λασιθίου σχετικά με τις εξελίξεις στο ΤΕΙ Κρήτης
Νίκος Ξυλούρης -Ο «Αρχάγγελος» της ελληνικής μουσικής (βίντεο)
Στην Σητεία ο Στέλιος Παρλιάρος
Κατακόρυφα έπεσαν τα έσοδα από το λάδι, σημαντικό μέρος του προβλήματος οφείλεται στη δακοκτονία
Το ΤΕΙ να μείνει στην Σητεία
ΤΕΙ Σητείας- παίζουμε με τη φωτιά
Ο υποψήφιος δήμαρχος Νίκος Κουρουπάκης συμμετείχε σε ημεριδα της περιφέρειας Κρήτης προκειμένου νά ενημερωθεί γιά τά νέα προγράμματα πού αφορούν τήν διαχείρηση τών απορριμάτων από τούς Δήμους
Πιο κοντά στην υλοποίηση των υδατοδρομίων -Τι θα γίνει στην Κρήτη
Δήμαρχος Σητείας: «Πέφτει στο κενό η ευκαιρία να ενισχυθεί ο Ν. Λασιθίου»
Πως ... γεμίζει το Φράγμα Αποσελέμη - Εντυπωσιακό βίντεο!
Σημαντική εξέλιξη για τους αγρότες του Λασιθίου, γίνεται πράξη το μεταφορικό ισοδύναμο για την Κρήτη
Ένοχος ερήμην ο 46χρονος που έκαψε με... οξύ 6 εργάτες στο Λασίθι
Το πόρισμα της επιτροπής του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων για την ανάπτυξη του ΤΕΙ Κρήτης
Σάλος στα Χανιά: Επιχείρηση έκανε… “προξενιά” σε ηλικιωμένους και τους έτρωγε λεφτά
Ζαρός, ένα πανέμορφο και γραφικό κεφαλοχώρι του Ηρακλείου (pics)
Θρήνος για τον χαμό της 6χρονης στην Κρήτη – Τι είπε ο συντετριμμένος πατέρας της
Θρήνος για τον χαμό της 6χρονης στην Κρήτη – Τι είπε ο συντετριμμένος πατέρας της
Σε κλοιό της αφρικανικής σκόνης και πάλι η Κρήτη - Ποια θα είναι η πιο δύσκολη μέρα;
Πλήθος προσκυνητών στον Αγιο Ισίδωρο (Video)
Τελικά, πόσους τουρίστες θέλουμε; Τα προβλήματα & οι λύσεις για την Κρήτη
Διπλώματα Οδήγησης: Απέχουν οι Εξεταστές, σε απόγνωση οι Εκπαιδευτές(βιντεο-φωτο)
Δεύτερος γύρος ερευνών για τα κοιτάσματα νότια της Κρήτης
Απίστευτες εικόνες! Πήρε παραμάζωμα τραπέζια και καρέκλες στα Χανιά (pics)
Απίστευτες εικόνες! Πήρε παραμάζωμα τραπέζια και καρέκλες στα Χανιά (pics)
Νέος αέρας ανανέωσης στην τοπική αυτοδιοίκηση της ΝΔ!
Φεβρουάριος 2019: Καλό Μήνα!
Αμπάς: O καταρράκτης που προκαλεί δέος! (βίντεο)
Μ. Χαιρέτης: Το σχέδιο της ΝΔ οδηγεί τον πρωτογενή τομέα σε μια κουλτούρα επιχειρηματικότητας
Στα βιβλιάρια οι αποζημιώσεις για τους αγρότες - Ποιοι δεν θα πάρουν χρήματα
Κώστας Μουντάκης -Ό,τι άγγιζε του ‘δινε νέα πνοή κι ας είχε πίσω του παράδοση αιώνων
Μαρτυρία σοκ: Από τη σχιζοφρένεια στη μαύρη μαγεία και τους εξορκισμούς (vid)
Γιατί πουλάμε φθηνά το κρητικό ελαιόλαδο
ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ... Καταλαμβάνουν Σχολεία για την Μακεδόνία...!!! 5 Σχολεία στα χέρια Ελλήνων Μαθητών...!
Χανιά: Αυτοθυσία ενός Λιμενικού – Έπεσε στα παγωμένα νερά για να σώσει έναν 71χρονο
Χανιά: Αυτοθυσία ενός Λιμενικού – Έπεσε στα παγωμένα νερά για να σώσει έναν 71χρονο