Αλαδανιά: Το κρητικό φυτικό «υπερόπλο» γεμάτο πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά


Το όνομα του είναι αλαδανιά ή αγκίσαρος ή κιστάρι ή κίσαθρος ή ατζίκαρος ή λάδανο ή λουβιδιά ή κίσσαρον ή κίσθαρον ή λουβδικιά ή λαδανιά ή ξισταριά ή ξιστάρι ή λεούτι ή κουνουκλιά ή ληωνιά ή κουνούκλα. Η αλαδανιά, όπως οι περισσότεροι ωστόσο τη γνωρίζουμε, ανήκει στην οικογένεια των Cistaceae και περιλαμβάνει 7 γένη και 160 περίπου είδη, στις παραμεσόγειες χώρες και την Αμερική.

Στην Ελλάδα, αυτοφυές είναι το γένος Cistus με 5 είδη. Αυτά είναι τα Cistus creticus- creticus, Cistus creticus – eriocephalus, Cistus parviflorus και Cistus monspeliensis.

Το υποείδος της λαδανιάς creticus, φέρει αδενώδεις τρίχες που παράγουν την κομμεορητίνη, την οποία στην Κρήτη λέμε «αλάδανο», ή «λάβδανο».

Το τσάι που παράγεται από αυτό το φυτό είναι τουλάχιστον είκοσι φορές πιο αντιοξειδωτικό από τον φρέσκο χυμό λεμονιού ενώ έχει έντονα αποτοξινωτικές ιδιότητες ακόμα και για τους καπνιστές.

Ο θάμνος της αλαδανιάς φύεται σε ξηρά και πετρώδη εδάφη κι αυτή την εποχή ξεχωρίζει με τα υπέροχα άνθη του, σαν μικρά ρόζε τριανταφυλλάκια, τα οποία επίσης μπορούμε να βρούμε σε κίτρινες και λευκές αποχρώσεις.

Το αλάδανο έχει χρώμα σκούρο καφετί, είναι αρωματικό και με πικρή γεύση ενώ χρησιμοποιείται, εκτός των άλλων, για την παραγωγή αιθέριου ελαίου με διαπεραστικό άρωμα.

Αυτή η αρωματική ρητίνη (gummi ladanum), με έντονες φαρμακευτικές ιδιότητες, χρησιμοποιείται από αρχαιοτάτων χρόνων, ενάντια στους λοιμούς της χολέρας, ως αρωματική ουσία για θυμιάσεις, αλλά και στην ταρίχευση των νεκρών.

Η αλαδανιά είναι το φυτό με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες από οποιοδήποτε άλλο στην Ευρώπη γι αυτό και η θέση του στη λαϊκή ιατρική είναι εξέχουσα. Μάλιστα το λάδανο ή αλάδανο, που παράγει το εν λόγω φυτό, είναι ένα από τα σαράντα συστατικά με τα οποία παρασκευάζεται το Άγιο Μύρο.

Η σχέση της Κρήτης με την αλαδανιά είναι ξεχωριστή κι αυτό γιατί η ευρύτερη περιοχή γύρω από τις Σίσες και Αλόιδες είναι εκείνη όπου έχουμε, κατ’ αποκλειστικά, τη συλλογή της ρητίνης που παράγει η αλαδανιά, με τις απίστευτες χρήσεις και εκπληκτικές ιδιότητες. Στο νησί μας η πιο συστηματική εκμετάλλευση του φυτού μοιάζει να ξεκίνησε την περίοδο της Αραβοκρατίας.

Η δουλειά του αλαδανιάρη, δηλαδή του ανθρώπου που συλλέγει το λάδανο, είναι δύσκολη και ιδιαίτερα επίπονη αφού, μέσα στη ζέστη και στην άπνοια, κρατώντας ένα εργαλείο που λέγεται «αργαστήρι», πρέπει να δουλέψει για ώρες ώστε να συγκεντρώσει την πολύτιμη και πανάκριβη ρητίνη της αλαδανιάς.


Το αργαστήρι, φώτο από το μουσείο εταιρείας Bioaroma

Με το αργαστήρι, που φέρει πλαστικές μακριές λωρίδες, οι αλαδανιάρηδες εντοπίζουν τις αλαδανιές, μετά τα τέλη Μαΐου, και τις χτυπούν απαλά έτσι ώστε το λάδανο να κολλήσει επάνω τους.

Τελειώνοντας και επιστρέφοντας στο σπίτι τους ξεκολλούν, ξύνοντας, τη ρητίνη από το πλαστικές λωρίδες, την κάνουν μπαλάκια, μια και είναι εύπλαστη σαν καλοδουλεμένη πλαστελίνη, και την αποθηκεύουν για να την πουλήσουν σε τσουχτερή τιμή.

Τα ίδια φυτά μπορούν να δώσουν ξανά λάδανο μερικές ημέρες αφού γίνει η προηγούμενη συγκομιδή τους.

Παλιότερα το αργαστήρι έφερε λωρίδες από δέρμα ή και σχοινί, όπου όμως το ξύσιμο του λάδανου ήταν δυσκολότερο.

Ο αλάδανος ήταν γνωστός στους αρχαίους Έλληνες μάλιστα τον χρησιμοποιούσαν οι Μινωίτες ως θυμίαμα, ενώ έκαναν εξαγωγή του στην Αίγυπτο.

Αναφορά στον αλάδανο έχουμε και στον Ηρόδοτο που περιγράφει τον τρόπο που μάζευαν το ρετσίνι, και απορεί γιατί, αν και μύριζε ωραία, προερχόταν από ένα βρωμερό μέρος, τα γένια του τράγου. Καθώς το ζώο έτρωγε τα φύλλα της αλαδανιάς το ρετσίνι κολλούσε στα γένια του και συλλεγόταν έπειτα από τους βοσκούς.

Την ίδια αλλά πιο λεπτομερή αναφορά κάνει και ο Διοσκουρίδης περίγραφοντας τη δύναμη του λάδανου ως θεραπευτική, μαλακτική, αναστομωτική. Επίσης, ο ίδιος δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του τρόπου συλλογής του λάβδανου, από τα γένια και τα πόδια των τράγων και των κατσικιών πάνω στα οποία κολλά, αλλά και με ένα εργαλείο με σχοινιά.

Ο Ρωμαίος ιατρός Celsus αναφέρει τη χρησιμοποίηση της ρητίνης της αλαδανιάς, ως έμπλαστρο σε κακοήθη σαρκώματα.

Ο Ορειβάσιος, διαπρεπής Βυζαντινός ιατρός, που έζησε τον 4ο αιώνα, παρασκεύαζε αλοιφή με λάδανο κατά της τριχόπτωσης.

Ο Πέρσης ιατρός Αβικέννας, (η σημαντικότερη ίσως φυσιογνωμία της αραβικής ιατρικής που έζησε από το 980-1037 μ.χ.), αναφέρει τη χρήση του λαδάνου για την αποσκλήρυνση του στομάχου και εντέρου και με τη μορφή αλοιφής για τη θεραπεία του σπλήνα.

Περιηγητές και βοτανολόγοι, όπως ο Pierre Belon και ο Joseph Pitton de Tournefort, που πέρασαν από την Κρήτη, ακολουθώντας τα χνάρια των αρχαίων βοτανολόγων αναφέρθηκαν, επίσης στο φυτό αλαδανιά και στον τρόπο συλλογής του με αναλυτικό τρόπο.

Στη λαϊκή θεραπευτική του Μυλοπόταμου τον αλάδανο τον χρησιμοποιούσαν για τη θεραπεία αποστημάτων μαλαθράκων κ.α, κι επίσης σε κρυολογήματα, πονόδοντο, αϋπνία, διάρροια και καρκίνο της μήτρας.

Αξίζει να σημειώσουμε πως στην περιοχή των Σισών ο αλάδανος καπνίζετε ως τσιγάρο. Επίσης χρησιμοποιείται για το μάτιασμα (οι μανάδες τον έβαζαν μέσα στα σκουφάκια των βρεφών τους γι αυτό το σκοπό) ενώ όταν καιγόταν ως λιβάνι έλεγαν πως έδιωχνε τα κακά πνεύματα.

Το τσάι της αλαδανιάς είναι 20 φορές περισσότερο αντιοξειδωτικό από τον φρέσκο χυμό λεμονιού, 3 φορές περισσότερο από το πράσινο τσάι και έχει αποτοξινωτικές ιδιότητες. Αποτοξινώνει τα βαριά τοξικά μέταλλα που προέρχονται από τον καπνό των τσιγάρων ενώ προστατεύει την καρδιά 4 φορές περισσότερο από το κόκκινο κρασί. Παράλληλα τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα ενώ θεωρείται ένα κι ένα σε περιπτώσεις διάρροιας και γαστρεντερίτιδας.

Σε δοκιμές που έγιναν από το ίδρυμα Lefo Ahrensburg οι ερευνητές σύγκριναν διάφορα τσάγια, χυμούς και κρασιά ως προς τη δυνατότητά τους να εξουδετερώσουν τις αποκαλούμενες ελεύθερες ρίζες, όπως οι περιβαλλοντικοί ρύποι και τα επιβλαβή υποπροϊόντα του μεταβολισμού. Ανακάλυψαν λοιπόν πως ο αλάδανος περιέχει έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό συνδυασμό αντιοξειδωτικών.

Το αιθέριο έλαιο του αλάδανου είναι τέλος, ο ακριβότερος και ισχυρότερος σταθεροποιητής που διαθέτει η βιομηχανία των αρωμάτων.

http://www.e-storieskritis.gr/2018/04/blog-post_26.html
(Με πληροφορίες από το bachari και από το ladano

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Ιστορική έρευνα ανατρέπει τα δεδομένα: Η Κνωσός άκμασε και μετά την καταστροφή
Στη φυλακή οι «4» για τη χασισοφυτεία… μαμούθ και τα 22 κιλά κάνναβης
ΒΟΑΚ: ΑΡΓΗΣΑΜΕ ΠΟΛΥ!
TUI: Κορυφαίος τουριστικός προορισμός διεθνώς η Κρήτη
Μέτρα για να θωρακιστεί η Κρήτη από την Xylella
ΜΕΓΑΛΟΣ Ξεσηκωμός για τις κάμερες στα σχολεία
Οι μαλάκες -και ο υπουργός Σπίρτζης
«Η ΝΔ προκαλεί συζήτηση στη Βουλή με τον Υπουργό κ. Σπίρτζη για τον ΒΟΑΚ»
ΣΥΡΙΖΑ ΛΑΣΙΘΙΟΥ: Ξεκινά ο ΒΟΑΚ, με συνολικό σχεδιασμό και χωρίς διόδια για τους κατοίκους.
ΛΕΒΕΝΤΕΣ Κρητικοί τραγουδούν με λύρα το «Μακεδονία Ξακουστή» μπροστά στα ΜΑΤ! (ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ BINTEO)
Δήλωση Ντόρας Μπακογιάννη για τον ΒΟΑΚ
Ψάχνουν όλα τα θερμοκήπια της Κρήτης για χασισοφυτείες!
Δήλωση του Βουλευτή Λασιθίου του ΣΥΡΙΖΑ Μανόλη Θραψανιώτη, σχετικά με τον Βόρειο Οδικό Αξονα
Καμία επιχείρηση στο νομό Λασιθίου δεν θέλει κοινωνικό τουρισμό
Μπαράζ συλλήψεων σε αεροδρόμια της Κρήτης
Δήλωση Γ. Πλακιωτάκη για το έργο του Β.Ο.Α.Κ.
Υπό εξαφάνιση τα παραδοσιακά γαϊδουράκια της Κρήτης
Βροχές «χρυσάφι» για τις καλλιέργειες - Τι συνιστάται για τα αμπέλια
Δασκαλογιάννης – Ο μεγάλος αγωνιστής της Κρήτης
Εκπτώσεις στους μαθητές της Κρήτης για τη μετακίνησή τους
Πότε λήγει η προθεσμία για τις ασφαλιστικές εισφορές του ΕΛΓΑ
Τρίτη και ευτυχώς... φαρμακερή για το Χαμέζι!
Για τις 10 μαχαιριές στην κουνιάδα του κρίθηκε ένοχος και στο Εφετείο
Περιοδεία της Άννας Γαλανού στην Κρήτη
Έρχεται και φέτος το φεστιβάλ κλασικής μουσικής Casa dei Mezzo στο Μακρύ Γιαλό
Με κίνητρα για τους γιατρούς επαναπροκηρύσσονται 953 θέσεις γιατρών για τις Τοπικές Ομάδες Υγείας
Mε πλαστά έγγραφα προσπάθησαν να ταξιδέψουν από το αεροδρόμιο Σητείας
«Για εμάς ο ΒΟΑΚ εκτείνεται από την Κίσσαμο ως τη Σητεία. Ένας σύγχρονος αυτοκινητόδρομος από το ένα άκρο της Κρήτης στο άλλο»
Σήμερα «κληρώνει» για το μεγάλο καλώδιο της Κρήτης
Εν αναμονή της τελεσίδικης απόφασης για τη ρακή
Ξεκίνησαν από την Κρήτη και ταξιδεύουν σε όλη την Ελλάδα και τον κόσμο (Video)
Με υβριδικό σταθμό και αιολικά πάρκα εξοπλίζεται η Κρήτη
Αυτή είναι η «ασπίδα» των ελιών κατά της Xylella
745 συλλήψεις στην Κρήτη τον Μάιο
Νέες διαρροές: Τα τρία μοντέλα για τη χρηματοδότηση του ΒΟΑΚ
Γάμος υπερπαραγωγή στην Κρήτη με 69 κουμπάρους και 3.500 καλεσμένους
Ψάρεψε… αρχαίο αμφορέα
Μέτρα κατά της λειψυδρίας - Τι πρέπει να γνωρίζουν οι παραγωγοί
Πως ψήφισε το κοινό στον Άγιο Νικόλαο και τη Σητεία στο Διεθνές φεστιβάλ Ταινιών Πολύ μικρού Μήκους
Ο Γιάννης Ζουγανέλης με “Φρούτα εποχής”στην Κρήτη
Μεγάλο «τσεκούρι» στις επιδοτήσεις των αγροτών
1ο Θερινό Σχολείο Μαθηματικών
Τι είναι η ευδεμίδα και η χολέρα που «απειλεί» τα δέντρα της Κρήτης;
Απίστευτο: Εκτός λειτουργίας ο διάδρομος στα Χανιά γιατί αεροσκάφος πάτησε λαγό!
Ολοκληρώνονται οι διαπραγματεύσεις για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Κρήτη
Προβληματισμός και… αντιδράσεις για το ΒΟΑΚ
Yπογραφή σύμβασης για παράκαμψη Σητείας
Ξεκινά ο... μίνι καύσωνας! Που και πότε το θερμόμετρο θα δείξει... 41°C;
Καλοκαίρι Στο Νότο - Just Μπύρες
Κρήτη - Απίστευτες εικόνες με το σπίτι στην Κρήτη που κρέμεται στον γκρεμό ! (Video)
Αυτή είναι η «ασπίδα» για την Κρήτη σε περίπτωση τσουνάμι
Κρήτες της Κωνσταντινούπολης...
Αλλάζει ο σχεδιασμός για τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης
Νέες ασθένειες απειλούν τα ελαιόδεντρα
Σοβαρό τροχαίο στην Κρήτη – Μάχη για να κρατηθεί στη ζωή δίνει 26χρονος
Στην Κρήτη σήμερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος
Ο αφανισμός της Κανδάνου – Ένα ακόμη γερμανικό έγκλημα πολέμου
Κρητική Αρχαϊκή Γλώσσα
Διέσχισε όλη την Κρήτη με τα πόδια. Ολοκλήρωσε στον Άγιο Νικόλαο το πολυήμερο οδοιπορικό της
Σαν σήμερα το 1941 η Σφαγή στο Κοντομαρί, η εκτέλεση που φωτογραφήθηκε!
Ακήρυχτος «πόλεμος» μεταξύ ΟΑΚ και Σπίρτζη
Θρίλερ στην Κρήτη: Έστησαν ενέδρα σε αγρότη και τον πυροβόλησαν
Συστηματική η καταπάτηση και καταστροφή αιγιαλού, παραλιών, ακτών, ρεμάτων, αρχαιολογικών σημείων και εκτάσεων του δημοσίου από ξενοδοχειακές και άλλες επιχειρήσεις. Οι αρχές σφυρίζουν αδιάφορα!
Ο Ιούνιος έρχεται με... καυτές διαθέσεις και 36άρια στην Κρήτη
Καταδικάζουν την μηνυτήρια αναφορά Αξιωματικού της Αστυνομίας
«Παραλύει» σήμερα η Κρήτη
30.000 θέσεις σε Δήμους - Περιφέρειες μέσω Κοινωφελούς
Το μουσικό πρόγραμμα του 6ου Μεσογειακού Ραδιοφωνικού Φεστιβάλ Σητείας. Είμαστε στον αέρα! Συντονιστείτε!
Η Σητεία τελικά ξέρει απο Βέσπα και το απέδειξε πολύ επιτυχημένα (Video)
Το Φεστιβάλ Ταινιών πολύ μικρού μήκους Très Court σε όλη την Κρήτη την Δευτέρα 4 Ιουνίου 2018
Πότε αρχίζουν οι πολυπόθητοι ψεκασμοί για το δάκο;
Απειλή για τις ελιές της Κρήτης ο πυρηνοτρήτης
Στους δρόμους επιστρέφουν οι Αγρότες των Μπλόκων
Πως η φύση «μαγείρεψε» τον ενεργειακό πλούτο νότια της Κρήτης
Ψήφισμα του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης για τα ΤΕΙ, μετά από πρόταση του Συμβούλου Γ. Ζερβάκη
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΖΙΦΑΣ :Ο ΝΙΚΟΣ ΛΥΓΕΡΟΣ ΣΤΗ ΣΗΤΕΙΑ
Οδηγός... για αγρότες: Ποιες ασθένειες απειλούν δέντρα και αμπέλια αυτή την εποχή;
Ποδηλάτες απο όλο τον κόσμο στην Σητεία….(βιντεο-φωτο)
H ανάδειξη, η αξιοποίηση και η χρήση του έργου του Ερωτόκριτου- Ο Ψαραντώνης τραγουδά Ερωτόκριτο (Video)
Τρεις όροι για το καλώδιο της Κρήτης
Ανοικτές Πόρτες στα Οινοποιεία της Κρήτης. 26-27 Μαΐου στην μονή Τοπλού
Σε καταστολή το 8χρονο κοριτσάκι από την Σητεία που καταπλακώθηκε από την πόρτα γκαράζ
Στα ύψη η τιμή της βενζίνης - Νέες αυξήσεις
Εξετάσεις για ναυαγοσώστες
Προ των πυλών νέο πεντάστερο ξενοδοχείο στην Κρήτη
«Ναι» στην κατάργηση των ιστορικών δικαιωμάτων: Όλα τα νεότερα για τη νέα ΚΑΠ
Από χρονιά της βεντέμας... εφιάλτης για τις ελιές