Αλαδανιά: Το κρητικό φυτικό «υπερόπλο» γεμάτο πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά


Το όνομα του είναι αλαδανιά ή αγκίσαρος ή κιστάρι ή κίσαθρος ή ατζίκαρος ή λάδανο ή λουβιδιά ή κίσσαρον ή κίσθαρον ή λουβδικιά ή λαδανιά ή ξισταριά ή ξιστάρι ή λεούτι ή κουνουκλιά ή ληωνιά ή κουνούκλα. Η αλαδανιά, όπως οι περισσότεροι ωστόσο τη γνωρίζουμε, ανήκει στην οικογένεια των Cistaceae και περιλαμβάνει 7 γένη και 160 περίπου είδη, στις παραμεσόγειες χώρες και την Αμερική.

Στην Ελλάδα, αυτοφυές είναι το γένος Cistus με 5 είδη. Αυτά είναι τα Cistus creticus- creticus, Cistus creticus – eriocephalus, Cistus parviflorus και Cistus monspeliensis.

Το υποείδος της λαδανιάς creticus, φέρει αδενώδεις τρίχες που παράγουν την κομμεορητίνη, την οποία στην Κρήτη λέμε «αλάδανο», ή «λάβδανο».

Το τσάι που παράγεται από αυτό το φυτό είναι τουλάχιστον είκοσι φορές πιο αντιοξειδωτικό από τον φρέσκο χυμό λεμονιού ενώ έχει έντονα αποτοξινωτικές ιδιότητες ακόμα και για τους καπνιστές.

Ο θάμνος της αλαδανιάς φύεται σε ξηρά και πετρώδη εδάφη κι αυτή την εποχή ξεχωρίζει με τα υπέροχα άνθη του, σαν μικρά ρόζε τριανταφυλλάκια, τα οποία επίσης μπορούμε να βρούμε σε κίτρινες και λευκές αποχρώσεις.

Το αλάδανο έχει χρώμα σκούρο καφετί, είναι αρωματικό και με πικρή γεύση ενώ χρησιμοποιείται, εκτός των άλλων, για την παραγωγή αιθέριου ελαίου με διαπεραστικό άρωμα.

Αυτή η αρωματική ρητίνη (gummi ladanum), με έντονες φαρμακευτικές ιδιότητες, χρησιμοποιείται από αρχαιοτάτων χρόνων, ενάντια στους λοιμούς της χολέρας, ως αρωματική ουσία για θυμιάσεις, αλλά και στην ταρίχευση των νεκρών.

Η αλαδανιά είναι το φυτό με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες από οποιοδήποτε άλλο στην Ευρώπη γι αυτό και η θέση του στη λαϊκή ιατρική είναι εξέχουσα. Μάλιστα το λάδανο ή αλάδανο, που παράγει το εν λόγω φυτό, είναι ένα από τα σαράντα συστατικά με τα οποία παρασκευάζεται το Άγιο Μύρο.

Η σχέση της Κρήτης με την αλαδανιά είναι ξεχωριστή κι αυτό γιατί η ευρύτερη περιοχή γύρω από τις Σίσες και Αλόιδες είναι εκείνη όπου έχουμε, κατ’ αποκλειστικά, τη συλλογή της ρητίνης που παράγει η αλαδανιά, με τις απίστευτες χρήσεις και εκπληκτικές ιδιότητες. Στο νησί μας η πιο συστηματική εκμετάλλευση του φυτού μοιάζει να ξεκίνησε την περίοδο της Αραβοκρατίας.

Η δουλειά του αλαδανιάρη, δηλαδή του ανθρώπου που συλλέγει το λάδανο, είναι δύσκολη και ιδιαίτερα επίπονη αφού, μέσα στη ζέστη και στην άπνοια, κρατώντας ένα εργαλείο που λέγεται «αργαστήρι», πρέπει να δουλέψει για ώρες ώστε να συγκεντρώσει την πολύτιμη και πανάκριβη ρητίνη της αλαδανιάς.


Το αργαστήρι, φώτο από το μουσείο εταιρείας Bioaroma

Με το αργαστήρι, που φέρει πλαστικές μακριές λωρίδες, οι αλαδανιάρηδες εντοπίζουν τις αλαδανιές, μετά τα τέλη Μαΐου, και τις χτυπούν απαλά έτσι ώστε το λάδανο να κολλήσει επάνω τους.

Τελειώνοντας και επιστρέφοντας στο σπίτι τους ξεκολλούν, ξύνοντας, τη ρητίνη από το πλαστικές λωρίδες, την κάνουν μπαλάκια, μια και είναι εύπλαστη σαν καλοδουλεμένη πλαστελίνη, και την αποθηκεύουν για να την πουλήσουν σε τσουχτερή τιμή.

Τα ίδια φυτά μπορούν να δώσουν ξανά λάδανο μερικές ημέρες αφού γίνει η προηγούμενη συγκομιδή τους.

Παλιότερα το αργαστήρι έφερε λωρίδες από δέρμα ή και σχοινί, όπου όμως το ξύσιμο του λάδανου ήταν δυσκολότερο.

Ο αλάδανος ήταν γνωστός στους αρχαίους Έλληνες μάλιστα τον χρησιμοποιούσαν οι Μινωίτες ως θυμίαμα, ενώ έκαναν εξαγωγή του στην Αίγυπτο.

Αναφορά στον αλάδανο έχουμε και στον Ηρόδοτο που περιγράφει τον τρόπο που μάζευαν το ρετσίνι, και απορεί γιατί, αν και μύριζε ωραία, προερχόταν από ένα βρωμερό μέρος, τα γένια του τράγου. Καθώς το ζώο έτρωγε τα φύλλα της αλαδανιάς το ρετσίνι κολλούσε στα γένια του και συλλεγόταν έπειτα από τους βοσκούς.

Την ίδια αλλά πιο λεπτομερή αναφορά κάνει και ο Διοσκουρίδης περίγραφοντας τη δύναμη του λάδανου ως θεραπευτική, μαλακτική, αναστομωτική. Επίσης, ο ίδιος δίνει μια λεπτομερή περιγραφή του τρόπου συλλογής του λάβδανου, από τα γένια και τα πόδια των τράγων και των κατσικιών πάνω στα οποία κολλά, αλλά και με ένα εργαλείο με σχοινιά.

Ο Ρωμαίος ιατρός Celsus αναφέρει τη χρησιμοποίηση της ρητίνης της αλαδανιάς, ως έμπλαστρο σε κακοήθη σαρκώματα.

Ο Ορειβάσιος, διαπρεπής Βυζαντινός ιατρός, που έζησε τον 4ο αιώνα, παρασκεύαζε αλοιφή με λάδανο κατά της τριχόπτωσης.

Ο Πέρσης ιατρός Αβικέννας, (η σημαντικότερη ίσως φυσιογνωμία της αραβικής ιατρικής που έζησε από το 980-1037 μ.χ.), αναφέρει τη χρήση του λαδάνου για την αποσκλήρυνση του στομάχου και εντέρου και με τη μορφή αλοιφής για τη θεραπεία του σπλήνα.

Περιηγητές και βοτανολόγοι, όπως ο Pierre Belon και ο Joseph Pitton de Tournefort, που πέρασαν από την Κρήτη, ακολουθώντας τα χνάρια των αρχαίων βοτανολόγων αναφέρθηκαν, επίσης στο φυτό αλαδανιά και στον τρόπο συλλογής του με αναλυτικό τρόπο.

Στη λαϊκή θεραπευτική του Μυλοπόταμου τον αλάδανο τον χρησιμοποιούσαν για τη θεραπεία αποστημάτων μαλαθράκων κ.α, κι επίσης σε κρυολογήματα, πονόδοντο, αϋπνία, διάρροια και καρκίνο της μήτρας.

Αξίζει να σημειώσουμε πως στην περιοχή των Σισών ο αλάδανος καπνίζετε ως τσιγάρο. Επίσης χρησιμοποιείται για το μάτιασμα (οι μανάδες τον έβαζαν μέσα στα σκουφάκια των βρεφών τους γι αυτό το σκοπό) ενώ όταν καιγόταν ως λιβάνι έλεγαν πως έδιωχνε τα κακά πνεύματα.

Το τσάι της αλαδανιάς είναι 20 φορές περισσότερο αντιοξειδωτικό από τον φρέσκο χυμό λεμονιού, 3 φορές περισσότερο από το πράσινο τσάι και έχει αποτοξινωτικές ιδιότητες. Αποτοξινώνει τα βαριά τοξικά μέταλλα που προέρχονται από τον καπνό των τσιγάρων ενώ προστατεύει την καρδιά 4 φορές περισσότερο από το κόκκινο κρασί. Παράλληλα τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα ενώ θεωρείται ένα κι ένα σε περιπτώσεις διάρροιας και γαστρεντερίτιδας.

Σε δοκιμές που έγιναν από το ίδρυμα Lefo Ahrensburg οι ερευνητές σύγκριναν διάφορα τσάγια, χυμούς και κρασιά ως προς τη δυνατότητά τους να εξουδετερώσουν τις αποκαλούμενες ελεύθερες ρίζες, όπως οι περιβαλλοντικοί ρύποι και τα επιβλαβή υποπροϊόντα του μεταβολισμού. Ανακάλυψαν λοιπόν πως ο αλάδανος περιέχει έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό συνδυασμό αντιοξειδωτικών.

Το αιθέριο έλαιο του αλάδανου είναι τέλος, ο ακριβότερος και ισχυρότερος σταθεροποιητής που διαθέτει η βιομηχανία των αρωμάτων.

http://www.e-storieskritis.gr/2018/04/blog-post_26.html
(Με πληροφορίες από το bachari και από το ladano

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Πως διασφαλίζεις την τροφοδοσία της Κρήτης με νερό;
Ανεβαίνουν οι τιμές για το κρητικό ελαιόλαδο
«Σαρώνει» η ηπατίτιδα C στην Κρήτη - Κινδυνεύουν 5.000 Κρητικοί
Βίντεο: Η στιγμή που υδροστρόβιλος «χτυπά» την Κρήτη
Η επόμενη μέρα για το ΤΕΙ Κρήτης
Οι βροχές στην Κρήτη «όνειρο» ήταν; Νοτιάδες και υψηλές θερμοκρασίες σήμερα
Πρόγραμμα επίσκεψης κινητού συνεργείου μαστογραφίας στα χωριά της Σητείας
Kαταιγίδες, κεραυνοί και ανεμοστρόβιλοι στην Κρήτη - Που έβρεξε περισσότερο;
Θρήνος στην Κρήτη για τη 19χρονη Μελανθία που βρέθηκε νεκρή στο κρεβάτι της (pics)
Κρήτη: Εντοπίστηκε νεκρή 19χρονη στο σπίτι της
Συγκινεί 11χρονη από το Ηράκλειο Κρήτης: Αυτά ζήτησε ως δώρο για τα γενέθλιά της
Ο αερολιμένας Σητείας είχε άνοδο 103,8%, διακίνησε 59.446 επιβάτες το δεκάμηνο του 2018
Ο καιρός στην Κρήτη: Που θα βρέξει το Σαββατοκύριακο;
«Τρέχουν» για το καλώδιο χωρίς την Κομισιόν...
Ξανά στο Βάι το κόκκινο σκαθάρι (Video)
Π. Πετράκη: Ενδιαφέρον ξανά για την Περιφέρεια Κρήτης στις ερχόμενες εκλογές
Ένα βήμα πιο κοντά στην ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Αττικής
4ο Παγκρήτιο πρωτάθλημα πορτοκαλί γηπέδου
Ανοιχτές συζητήσεις για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Κρήτη
Οι παίδες του Σητειακού ηττήθηκαν από την Πεδιάδα
ΔΙΑ ΖΩΣΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ ΓΣΕΕ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΣΗΤΕΙΑΣ
Έρευνα: Από πού κρατάει η “σκούφια” των Κρητικών;
Αθερινόλακκος: Ανησυχία για τη λειτουργία του εργοστασίου
Αίσθηση στην Κρήτη προκάλεσε η μεγάλη έρευνα για τις συμβάσεις έργων και του ΟΤΑ
Αντικριστό: Ωδή στον «Μαραντόνα» της κρητικής κουζίνας
Τι μισθούς παίρνουν οι δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι στο νομό Λασιθίου
Ηράκλειο - Βρήκε κουζινομάχαιρο καρφωμένο στην πλάτη του αλλά δεν...θυμάται πώς βρέθηκε εκεί!
Εκπαίδευση στη Σητεία, μεταφορά τραυματισμένων ατόμων από δύσβατα σημεία και σπήλαια
Νέο ψυγείο για τις ανάγκες των ωφελούμενουν του ΤΕΒΑ
To πρόγραμμα της ημερίδας για τα φυτοφάρμακα στη Σητεία
EastMed: Προχωρά το πρότζεκτ για φυσικό αέριο μέσω Κρήτης
Το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου – Σύμβολο ηρωισμού και θυσίας
Με τα 3 ευρώ «φλερτάρει» το λάδι – Ο νομός της Κρήτης με την υπερβεντέμα
Πρόταση για ηλεκτροδότηση μέσω πλοίου-σταθμού τροφοδοσίας στον Αθερινόλακκο
Συνάντηση την άλλη εβδομάδα για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτη – Αττική
Έρχονται οι πολυπόθητες βροχές στο νησί μας αλλά για... λίγο
Τα ρακοκάζανα στην Κρήτη, μία εμπειρία που θα σου μείνει αξέχαστη!
Δυναμική εκπροσώπηση των εμπόρων του Ν. Λασιθίου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΛΜΗΡΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΠΟΥ “ΒΟΥΤΟΥΣΑΝ” ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΩΝ ΝΑΖΙ ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ
Ο μυστικός ασύρματος που δεν εντόπισαν ποτέ οι Γερμανοί -Αυτοψία στο κρησφύγετο του Κακόπετρου όπου δύο Εγγλέζοι και Κρήτες έστελναν κρίσιμα μηνύματα στο Κάιρο (βίντεο)
Ο Ανδρέας Μαμαντόπουλος νέος πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού
Καζάνι που βράζει το Ηράκλειο της Κρήτης – Αλβανοί ξήλωσαν και έκλεψαν την ελληνική σημαία (ΒΙΝΤΕΟ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ)
Κρήτη: Το φαινόμενο που δεν μπορούν να εξηγήσουν ούτε οι επιστήμονες (vid)
Εβδομήντα αγροτοδασικές πυρκαγιές στο νομό Λασιθίου το 2018
Το Κρητικό Σπίτι από τη Σητεία πρωταθλητής Κρήτης στο εργασιακό μπάσκετ
«Κάτω τα χέρια από τις αγροτικές επιδοτήσεις»
Θα… φάνε κι εμάς τα κόκκινα σκαθάρια
«Πλήττεται ο αγροτικός κόσμος της Κρήτης από τη μειωμένη καρπόδεση ελαιοκάρπου λόγω ανομβρίας»
Στον Αθερινόλακκο τεχνικοί και στελέχη του Κατάρ για αυτοψία
3 Νοεμβρίου 1898 απελευθερώθηκε η Κρήτη από τον τουρκικό ζυγό..
ΑΑΔΕ: Διασταυρώσεις σχεδιάζει για εισοδήματα από Airbnb που δεν τα δηλώνουν
Το «Κρητικό Σπίτι» στην τελική φάση του Παγκρήτιου Εργασιακού πρωταθλήματος μπάσκετ
Ημερομηνία Έναρξης Συγκομιδής Ελαιοκάρπου
Κάτω από 3 € το λάδι στη Μεσσηνία
Ο κακός χαμός σε σχολείο της Κρήτης: Τα… πειράγματα στη μαθήτρια, οι απειλές του παππού και τα περιπολικά
Ανανέωση Δελτίων Μετακίνησης Α.Μ.Ε.Α. 2018
Οι επιδοτήσεις μπήκαν αλλά κατασχέθηκαν λόγω χρεών στο δημόσιο
Αγροτική ασφάλιση όπως στα... Ι.Χ.
«Πνοή» ξανά στο «στοιχειωμένο» εργοτάξιο στο Χαμέζι Σητείας
Στο 2% επί της αξίας του λαδιού η εισφορά δακοκτονίας
ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΡΗΤΗΣ
Εντάξεις έργων για έργα αγροτικής οδοποιίας στη Σητεία
Δώρα και επιδόματα με... αγωγές διεκδικούν και στην Κρήτη
Πώς διαμορφώνεται η κατάσταση ανά περιοχή με τις τιμές στα φετινά ελαιόλαδα, μειωμένος 50-60% ο όγκος της παραγωγής
Συνάντηση φορέων διαχείρισης λιμένων στο Δημ. Λιμ. Ταμείο Χερσονήσου για τη δημιουργία δικτύου υδατοδρομίων στην Κρήτη
Έπεσαν οι υπογραφές για την επισκευή και συντήρηση του Κολυμβητηρίου Μοιρών
Mπήκαν οι ενισχύσεις με κάποιες «περίεργες» μειώσεις για μεγαλοπαραγωγούς
Προβληματισμός και στην Κρήτη για την κλιματική αλλαγή
Φρικτό τροχαίο δυστύχημα: Τραγικός θάνατος για γυναίκα που παρασύρθηκε από αυτοκίνητο
Βρέθηκε νεκρός άντρας που είχε εξαφανιστεί στα Σφακιά
Τα σενάρια για την ηλεκτρική επάρκεια της Κρήτης!
Σπιτικό καύσιμο από λιόκλαδα - Πρωτοποριακή πρόταση από καθηγητή του ΤΕΙ Κρήτης
Απίστευτος: Γιατρός που το έπαιζε «πράκτορας» υπηρεσιών σκηνοθέτησε γάμο «μαϊμού» ενώ ήταν ήδη παντρεμένος
«Ζεστό» χρήμα για τους κτηνοτρόφους – «Έρχονται» 30 εκατομμύρια
Σήμερα οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς - Τι ισχύει για τις κατασχέσεις;
Με μπλακ-άουτ κινδυνεύει από το 2020 η Κρήτη
Εξαιρετική ποιότητα – ανεπαρκής ποσότητα στα βιολογικά προϊόντα της Κρήτης
Την Παρασκευή θα μπουν οι επιδοτήσεις!
Δεν δίνει παράταση η Κομισιόν για τις μονάδες της ΔΕΗ στην Κρήτη
Κρήτη: Ισόβια κάθειρξη για τον 33χρονο που είχε πολτοποιήσει με σφυρί το κεφάλι ομοεθνή του
Πότε μπαίνουν οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς των αγροτών;
Ανιχνευτής μετάλλων εντόπισε πανάρχαιο Μινωικό μενταγιόν στο Cleveland της Β. Αμερικής
Οι περιοχές με τα περισσότερα δηλητηριασμένα δολώματα
ΣΗΤΕΙΑΚΟΣ Α.Ο. – Ο.Φ.Η 2 (παίδες) ΤΕΛΙΚΟ : 53-36
Μ.Θραψανιώτης - «Με την ολοκλήρωση της στρατηγικής μελέτης θα σχεδιαστεί και το τμήμα από Άγιο Νικόλαο έως Σητεία»
Στους πρώτους των πρώτων το ΤΕΙ Κρήτης, σε επιστημονικό έργο
«Όργιο» ληγμένων φυτοφαρμάκων - Πως αναγνωρίζονται τα παράνομα;