Γεώργιος Ψυχουντάκης – Βοσκός, ήρωας πολέμου και συγγραφέας, ο «Φειδιππίδης» της νεότερης ιστορίας


Ο Γεώργιος Ψυχουντάκης (3 Νοεμβρίου 1920 – 29 Ιανουαρίου 2006) ήταν Έλληνας μαχητής της αντίστασης στην Κρήτη κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν βοσκός, ήρωας πολέμου και συγγραφέας.

Φωτογραφία από: agonaskritis

Υπηρέτησε ως αγγελιοφόρος πίσω από τις γερμανικές γραμμές για την Αντίσταση στην Κρήτη και αργότερα, κατά την περίοδο 1941 – 1945, για την S.O.E.. Κατά τα μεταπολεμικά χρόνια φυλακίστηκε κατά λάθος ως λιποτάκτης. Εκεί έγραψε τα απομνημονεύματά του, τα οποία γνώρισαν παγκόσμια επιτυχία. Αργότερα μετέφρασε κείμενα των αρχαίων ελληνικών στην κρητική διάλεκτο.

Ο Γεώργιος Ψυχουντάκης γεννήθηκε στην Ασή Γωνιά, ένα χωριό μερικών εκατοντάδων κατοίκων στη δυτική Κρήτη. Το χωριό δεν εξυπηρετείτο από δρόμους μέχρι τη δεκαετία του 1950. Ήταν ο Πρώτος γιος του Νικολάου και της Αγγελικής, που είχαν μια από τις φτωχότερες οικογένειες στο χωριό. Ζούσαν σε μια μονόχωρη κατοικία με χωμάτινο δάπεδο.

Τέλειωσε το δημοτικό σχολείο του χωριού, έγινε βοσκός, φυλάσσοντας τα λίγα αιγοπρόβατα της οικογένειάς του. Γνώρισε με λεπτομέρεια την γεωμορφολογία της δυτικής Κρήτης.

Στο πόλεμο που ακολούθησε, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τα σπήλαια για να ζουν και να αποθηκεύουν όπλα. Ακολουθούσαν κατσικόδρομους για να μεταφέρουν μηνύματα, αγαθά και ανθρώπους. Η Κρήτη είχε παράδοση αντίστασης σε εισβολείς. Το νησί απελευθερώθηκε από τους Τούρκους μόλις το 1898. Οι πολυάριθμες εξεγέρσεις κατά τη διάρκεια της μακράς κατοχής, μαζί με το ορεινό ανάγλυφο του εδάφους, συνέβαλαν στο να διατηρήσουν οι κάτοικοι του νησιού την ανεξαρτησία στο χαρακτήρα τους και προθυμία να φέρουν και να χρησιμοποιούν όπλα.

Υπηρεσία κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής

Όταν οι Ναζί εισέβαλαν στην Κρήτη στις 20 Μαΐου 1941, ο Ψυχουντάκης πήγε αμέσως στην κοντινότερη πόλη που ήταν η Επισκοπή Ρεθύμνης, περίπου 15 χλμ. μακριά. Έλαβε μέρος σε μια φτωχικά οπλισμένη αντίσταση η οποία σύντομα ακολουθήθηκε από την ήττα των συμμάχων. Οι Κρητικοί έκρυψαν πολλές εκατοντάδες ανθρώπους των βρετανικών δυνάμεων οι οποίοι έμειναν στο νησί, και η αντίσταση οργανώνσε την μετακίνησή τους προς τα νότια παράλια. Από εκεί οι Βρετανοί απεστάλησαν στην Αίγυπτο. Ο Ψυχουντάκης βοήθησε οδηγώντας ομάδες από χωριό σε χωριό.

Μέχρι το φθινόπωρο του 1941, η S.O.E. είχε αρχίσει να οργανώσει με τoυς Βρετανούς αξιωματικούς στο νησί, μεταξύ των οποίων ήταν ο Πάτρικ Λη Φέρμορ. Έφτασε λαθραία από τη θάλασσα τον Ιούλιο του 1942. Ο Ψυχουντάκης ενήργησε ως μαντατοφόρος του Λη Φέρμορ, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ των ομάδων αντίστασης και οδηγώντας ομάδες στρατιωτικών που δεν γνώριζαν την περιοχή.

Οι Κρήτες αγγελιοφόροι κατάφεραν απίστευτους άθλους και προσέφεραν απαραίτητες υπηρεσίες στις Βρετανικές επιχειρήσεις στην Μεσόγειο. Το 490 π.Χ. ο Φειδιππίδης έτρεξε 42 χλμ. από τη μάχη του Μαραθώνα για να ανακοινώσει τη νίκη κατά των Περσών, και πέθανε λίγο μετά την παράδοση του μηνύματός του. Ο Ψυχουντάκης έτρεξε από το Καστέλι Κισσάμου, στην βορειοδυτική ακτή της Κρήτης μέχρι την Παλαιόχωρα, στη νοτιοδυτική ακτή, σε μια νύχτα. Η απόσταση κατά μήκος του σημερινού κεντρικού δρόμου 70 χιλιόμετρα. Μέσα από ένα τραχύ τοπίο με βαθιές χαράδρες, όπου έπρεπε να τρέξει για να αποφύγει τους Γερμανούς, η απόσταση που διένυσε μπορεί να ήταν και δύο φορές μεγαλύτερη.

Οι μαχητές της αντίστασης αντιμετώπισαν τα καυτά Κρητικά καλοκαίρια και τους πολύ κρύους χειμώνες, ιδιαίτερα στις ορεινές περιοχές. Τα τρόφιμα συχνά δεν ήταν αρκετά και οι αγωνιστές υπέφεραν κρυμμένοι στο κρύο, σε σπηλιές που έσταζαν και με βαθύ χιόνι απ’ έξω. Οι μαχητές του νησιού ποτέ δεν λιποψύχισαν, ήλπιζαν ότι η Κρήτη θα αποτελούσε την αφετηρία για την εισβολή στην Νότια Ευρώπη.Το νησί απελευθερώθηκε το 1945. Οι Βρετανοί προσφέρθηκαν να πληρώσουν τον Ψυχουντάκη για τις υπηρεσίες του αλλά αυτός αρνήθηκε. Είπε ότι εργάστηκε για τη χώρα του και όχι για τα χρήματα.

Μετά τον πόλεμο

Μετά την απελευθέρωση, ο Ψυχουντάκης συνελήφθη ως λιποτάκτης και φυλακίστηκε για 16 μήνες παρά το γεγονός ότι είχε τιμηθεί με το μετάλλιο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (British Empire Medal Β.Ε.Μ.) για την άξια προσφορά του και £ 200 ως βραβείο για τις υπηρεσίες του κατά τη διάρκεια του πολέμου. Στην φυλακή έγραψε τις αναμνήσεις του από τις υπηρεσίες του στην SOE και το αντιστασιακό κίνημα της Κρήτης. Ο πρώην ανώτερός του, Πάτρικ Λη Φέρμορ, αργότερα Sir Patrick, ανακάλυψε κατά λάθος τα παθήματά του και κατάφερε να εξασφαλίσει την απελευθέρωσή του λύνοντας την παρεξήγηση.

Όταν διάβασε τις χειρόγραφες σημειώσεις, ο Λη Φέρμορ τις μετέφρασε στα Αγγλικά και βοήθησε να δημοσιευθούν με τον τίτλο The Cretan Runner (Ο Κρητικός Μαντατοφόρος). Από τότε το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε πολλές Ευρωπαϊκές γλώσσες. Μετά την απελευθέρωσή του από την φυλακή, υποχρέωσαν τον Ψυχουντάκη να πολεμήσει στον εμφύλιο πόλεμο. Στη συνέχεια εργάστηκε στην καύση κάρβουνου, για να συντηρήσει την οικογένειά του, μέχρι να εκδοθεί το βιβλίο του. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έγραψε το βιβλίο Αετοφωλιές της Κρήτης, στο οποίο πραγματεύεται την ζωή και τα έθιμα των ανθρώπων στα ορεινά χωριά στην περιοχή της Ασή Γωνιάς.

Το βιβλίο μεταφράστηκε στα Αγγλικά από τον Δρ Barrie Machin, κοινωνικό ανθρωπολόγο, ο οποίος εργάστηκε με τον Γιώργο Ψυχουντάκη το 1967 και το 1968 σε μια ανθρωπολογική μελέτη της Ασή Γωνιάς. Ο Barrie επέστρεψε πολλές φορές στην Κρήτη για να εργαστεί με τον Γιώργο. Έγιναν πολύ στενοί φίλοι.

Ο Γιώργος ήταν από τη φύση του ανθρωπολόγος καθώς και ταλαντούχος συγγραφέας με εκπληκτική μνήμη. Ήταν πολύ φτωχός. Δεν είχε χρήματα για να αγοράσει μολύβι και χαρτί. Το 1968 ο Barrie του άφησε έναν τεράστιο σωρό από καρτέλες διαστάσεων 10 επί 12.5 εκατοστά και στυλό και έτσι θα μπορούσε πλέον να γράψει. Ξεκίνησε την Ιλιάδα την ίδια χρονιά.

Ο Ψυχουντάκης συνέβαλε σημαντικά στον πολιτισμό της Κρήτης. Έμαθε από την προφορική ποιητική παράδοση της Κρήτης και με την γραφή του συνέβαλε και ο ίδιος σε αυτήν. Με την προτροπή και στήριξη του κουμπάρου του Μανούσου Κ. Μανουσάκη μετέφρασε τα έργα του Ομήρου, Ιλιάδα (560 σελίδες) και Οδύσσεια (474 ​​σελίδες), από τα αρχαία ελληνικά στην Κρητική διάλεκτο και γι’ αυτό του το έργο τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών. Με δεδομένο ότι είχε παρακολουθήσει μόλις δύο ή τρία χρόνια στο δημοτικό σχολείο του χωριού του, το επίτευγμά του ήταν αξιοσημείωτο

Από το 1974 μέχρι τη συνταξιοδότησή του, ο Ψυχουντάκης, μαζί με ένα άλλο μαχητή της ελληνικής αντίστασης, Μανώλη Πατεράκη, ήταν επιστάτες στο Γερμανικό Νεκροταφείο στο Λόφο 107 πάνω από το Μάλεμε. Ο Γιώργος Ψυχουντάκης έθαψε τον Bruno Brauer, όταν τον εφεραν στην Κρητη, οπου και ενταφιάστει αργότερα, στη δεκαετία του 1970.


Φωτογραφία από: https://www.cup.gr/book/omirou-odissia/

Συγγραφικό έργο

Ο Κρητικός Μαντατοφόρος, εκδόσεις ΕΠΙΛΟΓΕΣ, 1986
Αετοφωλιές στην Κρήτη: Λαογραφία της Ασή-Γωνιάς. Δημοτική Πολιτιστική Επιχείρηση Χανίων. Χανιά 1999
Ομήρου Οδύσσεια, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2003
Ομήρου Ιλιάδα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2003. ISBN 978-960-7309-92-1
Έργα και Ημέραι του Ησίοδου, μετάφραση Γεωργίου Ψυχουντάκη
Όντεν ήμουν μαθητής

wikipedia

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Σήμερα η δίκη για τη δολοφονία του καρδιολόγου από τη Σητεία
Αρτεμισία: Αυτό το κρητικό βότανο καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα!
ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΤΟΥ ΜΙΝΩΑ
Τραγικός επίλογος στην Κρήτη: Νεκροί εντοπίστηκαν και οι τέσσερις αγνοούμενοι
Και ξαφνικά στο δρόμο μια...ελιά!
Αυτή είναι η τετραμελής οικογένεια που αγνοείται στην Κρήτη – Με αμείωτη ένταση παρά το σκοτάδι οι έρευνες για τους 4 αγνοούμενους (pics, vids)
Ὁ ἥρωας πού ἔκανε τό κορμί του κοντάρι γιά τήν σημαία
Συνελήφθη εκπαιδευτικός στην Ιεράπετρα, για ασέλγεια σε μαθήτριες!
ΕΚΤΑΚΤΟ: Βρέθηκε εξάρτημα ΙΧ – Ελέγχεται αν ανήκει στο όχημα με τους 4 αγνοούμενους στη Κρήτη (pics)
Με ναρκωτικά πιάστηκε 57χρονος
Με ηρωίνη συνελήφθη ένας 32χρονος
Θλίψη: Νεκρή πρίν απο λίγο η σπουδαία Ελληνίδα Βικτώρια Θεοδώρου
Εξπρές διαδικασίες για το νέο ΒΟΑΚ - Το Μάρτιο τα καλά νέα
Η Χειρουργική Κλινική επέστρεψε στο δεύτερο όροφο
Δύο Ι.Χ έπεσαν σε ανοιχτό φρεάτιο στο δρόμο Μοίρες-Τυμπάκι
Παίρνουν μέτρα για να μην εξαφανιστούν οι ασκορδουλάκοι
Συνάντηση στη Σητεία για την προστασία των Οικοσυστημάτων
Τροποποίησαν τα δρομολόγιά τους τα πλοία
ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΛΥΚΤΟΣ, ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΑ & ΚΡΗΤΙΚΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ
Συνάντηση Νίκου Καραμανωλάκη με τον Περιφερειάρχη Κρήτης
Σε ισχύ το απαγορευτικό απόπλου - Δεν αναχώρησαν τελικά τα πλοία
Πότε και πώς θα παραχωρηθεί γη σε ανέργους και φτωχούς αγρότες
Συνάντηση για την ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (Ο.Χ.Ε)
Η προτεινόμενη διάρθρωση του νέου πανεπιστημίου Κρήτης
Έρχονται 940 προσλήψεις για τη δακοκτονία
Ζημιές σε ελαιοκαλλιέργεια της Π.Ε. Ηρακλείου από μειωμένη παραγωγή- ακαρπία, λόγω ανομβρίας, απάντηση του αρμόδιου Υπουργείου
Για 9η χρονιά «The Crete Trip 2019» για την ανάδειξη της κουλτούρας της Κρήτης
Στο εδώλιο το ζευγάρι των εραστών για τη δολοφονία του καρδιολόγου στη Σητεία
Κατηγορούμενος στο εδώλιο του κατηγορούμενου ο πατέρας του Βαγγέλη Γιακουμάκη (vid)
Κατηγορούμενος στο εδώλιο του κατηγορούμενου ο πατέρας του Βαγγέλη Γιακουμάκη (vid)
«Ευθύνεστε για την αποτυχία της δακοκτονίας και οφείλετε να εξασφαλίσετε αποζημίωση στους ελαιοπαραγωγούς για το χαμένο εισόδημα»
«Έπεσαν έξω» οι εκτιμήσεις για την παραγωγή λαδιού
Εγκρίθηκε ο κανονισμός για τη διαχείριση του νερού άρδευσης
Ένα νέο είδος εισβολέα σκαθαριού εντόπισαν οι ερευνητές στην Κρήτη
Εμμανουήλ Τσουδερός -«Οραματίζομαι την Ελλάδα… μεγαλυτέραν και υπερήφανον, περιλαμβάνουσα και την Βόρειον ΄Ηπειρον, την Μακεδονίαν, την Θράκην, την Δωδεκάνησο και την Κύπρον»
Κρήτη: Θείος και ανηψιός τσακώθηκαν με αποτέλεσμα να πέσουν πιστολιές
Αποζημιώσεις για κακοκαιρία - λειψυδρία - 120.000 ευρώ σε δήμο της Κρήτης
Η συζήτηση
"Τελεσίγραφο" στους δήμους να στείλουν τα αποθεματικά τους στην ΤτΕ
Μεγάλη υστέρηση στις βροχοπτώσεις στην ανατολική σε σχέση με τη δυτική Κρήτη
Ανακοίνωση της αντιπεριφερειάρχου Λασιθίου σχετικά με τις εξελίξεις στο ΤΕΙ Κρήτης
Νίκος Ξυλούρης -Ο «Αρχάγγελος» της ελληνικής μουσικής (βίντεο)
Στην Σητεία ο Στέλιος Παρλιάρος
Κατακόρυφα έπεσαν τα έσοδα από το λάδι, σημαντικό μέρος του προβλήματος οφείλεται στη δακοκτονία
Το ΤΕΙ να μείνει στην Σητεία
ΤΕΙ Σητείας- παίζουμε με τη φωτιά
Ο υποψήφιος δήμαρχος Νίκος Κουρουπάκης συμμετείχε σε ημεριδα της περιφέρειας Κρήτης προκειμένου νά ενημερωθεί γιά τά νέα προγράμματα πού αφορούν τήν διαχείρηση τών απορριμάτων από τούς Δήμους
Πιο κοντά στην υλοποίηση των υδατοδρομίων -Τι θα γίνει στην Κρήτη
Δήμαρχος Σητείας: «Πέφτει στο κενό η ευκαιρία να ενισχυθεί ο Ν. Λασιθίου»
Πως ... γεμίζει το Φράγμα Αποσελέμη - Εντυπωσιακό βίντεο!
Σημαντική εξέλιξη για τους αγρότες του Λασιθίου, γίνεται πράξη το μεταφορικό ισοδύναμο για την Κρήτη
Ένοχος ερήμην ο 46χρονος που έκαψε με... οξύ 6 εργάτες στο Λασίθι
Το πόρισμα της επιτροπής του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων για την ανάπτυξη του ΤΕΙ Κρήτης
Σάλος στα Χανιά: Επιχείρηση έκανε… “προξενιά” σε ηλικιωμένους και τους έτρωγε λεφτά
Ζαρός, ένα πανέμορφο και γραφικό κεφαλοχώρι του Ηρακλείου (pics)
Θρήνος για τον χαμό της 6χρονης στην Κρήτη – Τι είπε ο συντετριμμένος πατέρας της
Θρήνος για τον χαμό της 6χρονης στην Κρήτη – Τι είπε ο συντετριμμένος πατέρας της
Σε κλοιό της αφρικανικής σκόνης και πάλι η Κρήτη - Ποια θα είναι η πιο δύσκολη μέρα;
Πλήθος προσκυνητών στον Αγιο Ισίδωρο (Video)
Τελικά, πόσους τουρίστες θέλουμε; Τα προβλήματα & οι λύσεις για την Κρήτη
Διπλώματα Οδήγησης: Απέχουν οι Εξεταστές, σε απόγνωση οι Εκπαιδευτές(βιντεο-φωτο)
Δεύτερος γύρος ερευνών για τα κοιτάσματα νότια της Κρήτης
Απίστευτες εικόνες! Πήρε παραμάζωμα τραπέζια και καρέκλες στα Χανιά (pics)
Απίστευτες εικόνες! Πήρε παραμάζωμα τραπέζια και καρέκλες στα Χανιά (pics)
Μ. Χαιρέτης: Το σχέδιο της ΝΔ οδηγεί τον πρωτογενή τομέα σε μια κουλτούρα επιχειρηματικότητας
Νέος αέρας ανανέωσης στην τοπική αυτοδιοίκηση της ΝΔ!
Φεβρουάριος 2019: Καλό Μήνα!
Αμπάς: O καταρράκτης που προκαλεί δέος! (βίντεο)
Στα βιβλιάρια οι αποζημιώσεις για τους αγρότες - Ποιοι δεν θα πάρουν χρήματα
Κώστας Μουντάκης -Ό,τι άγγιζε του ‘δινε νέα πνοή κι ας είχε πίσω του παράδοση αιώνων
Μαρτυρία σοκ: Από τη σχιζοφρένεια στη μαύρη μαγεία και τους εξορκισμούς (vid)
Γιατί πουλάμε φθηνά το κρητικό ελαιόλαδο
ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ... Καταλαμβάνουν Σχολεία για την Μακεδόνία...!!! 5 Σχολεία στα χέρια Ελλήνων Μαθητών...!
Χανιά: Αυτοθυσία ενός Λιμενικού – Έπεσε στα παγωμένα νερά για να σώσει έναν 71χρονο
Χανιά: Αυτοθυσία ενός Λιμενικού – Έπεσε στα παγωμένα νερά για να σώσει έναν 71χρονο
Γεώργιος Ψυχουντάκης – Βοσκός, ήρωας πολέμου και συγγραφέας, ο «Φειδιππίδης» της νεότερης ιστορίας
Δεν θα μείνει «λέπι»: Μαζική πώληση εκατοντάδων ξενοδοχείων σε όλη την Ελλάδα ΛΟΓΩ ΦΟΡΩΝ – Τα «πάντα» στο «πιάτο» της Νέας Τάξης (ΒΙΝΤΕΟ)
Από την Κρήτη στα κολαστήρια του θανάτου…
Πνίγηκαν 200 κατσίκες λόγω των έντονων βροχών στην Βιάννο
Επιτέλους ιδρύθηκε Ινστιτούτο Πετρελαϊκής Έρευνας
Δίκη Λεμπιδάκη: Αυτή είναι η πρόταση της εισαγγελέως για τους 12 της απαγωγής
Δίκη Λεμπιδάκη: Αυτή είναι η πρόταση της εισαγγελέως για τους 12 της απαγωγής
Mπλόκο αγροτών με ουρά από τρακτέρ στα Πραιτώρια
Απίστευτος “ντελιβεράς” στα Χανιά: Δείτε τι φόρτωσε στο μηχανάκι του (pics)
Απίστευτος “ντελιβεράς” στα Χανιά: Δείτε τι φόρτωσε στο μηχανάκι του (pics)
Έπεσε… νεκρός μέσα σε καφενείο
Έπεσε… νεκρός μέσα σε καφενείο