Ζώμινθος- Το μινωικό ανάκτορο του βουνού


Μία νέα διάσταση της λατρείας στο ανακτορικό κτήριο της Ζωμίνθου και οι απαρχές της στην Παλαιοανακτορική περίοδο (1900-1700 π.Χ) αποκαλύφθηκαν φέτος κατά την ετήσια ανασκαφή της Αρχαιολογικής Εταιρείας που πραγματοποίησε η Επίτιμη Διευθύντρια Αρχαιοτήτων Δρ. Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη στον Ψηλορείτη.

Όπως έδειξε η αρχαιολογική έρευνα, ο φυσικός βράχος στον οποίο είναι θεμελιωμένο το κτηριακό συγκρότημα, είχε λειτουργήσει από το 2000 π.Χ. περίπου ως υπαίθριος χώρος λατρείας με μικρές κατασκευές. Σε κοιλώματά του τοποθετούσαν οι λατρευτές αγγεία και άλλα αφιερώματα, που ήρθαν φέτος στο φως: egg cups (απλά αγγεία σε μορφή κυπέλλου με δισκοειδή βάση), άλλοτε άβαφα, άλλοτε βαμμένα με μαύρο χρώμα (κάποιες φορές με λευκές ταινίες πάνω σε μαύρο και άλλες βαμμένα με κόκκινο χρώμα). Όπως υποστηρίζει η Έ.Σαπουνά-Σακελλαράκη, πρόκειται για λατρευτική πρακτική γνωστή έως τώρα από τα μινωικά ιερά κορυφής.

Πάνω στον βράχο είχε ιδρυθεί το κτηριακό συγκρότημα, όπως δείχνουν σποραδικά λείψανα σε όλο τον χώρο. Στο νοτιοδυτικό τμήμα, του οποίου η τελική μορφή αποκαλύφθηκε στην φετινή ανασκαφή, οι χώροι είναι διώροφοι και τριώροφοι με πλακόστρωτα ή ξύλινα δάπεδα πάνω στον βράχο. Στο τμήμα αυτό ήρθαν στο φως πέρυσι και φέτος πολύτιμα αντικείμενα και σκεύη: χάλκινα εγχειρίδια, σφραγίδα, λίθινα αγγεία κλπ. Στον ίδιο χώρο αποκαλύφθηκαν φέτος τμήμα από «κύπελλο κοινωνίας» και χάλκινο κουταλάκι που χρονολογούνται πριν το 1750 π.Χ., δηλαδή προ της περιόδου καταστροφής των πρώτων ανακτόρων. Ανασκαφικά είναι η πρώτη φορά που απαντάται ο συνδυασμός του βράχου με πολυώροφο κτήριο σε οικιστικό κέντρο. Εικονογραφικά το συναντούμε μόνο σε λίθινο ανάγλυφο αγγείο από την περιοχή Γυψάδες της Κνωσού, όπου εικονίζεται ένας λατρευτής σκυφτός και γονατιστός να αφιερώνει σε βωμό ανάμεσα σε βράχους ένα αντικείμενο και πάνω από το βραχώδες τοπίο εικονίζεται ένα κτίσμα.

Τα ευρήματα που αναφέρθηκαν πιο πάνω επιβεβαιώνουν την εικόνα λατρείας κατά την άσκηση της οποίας, όπως θεωρεί η ανασκαφέας, θα ελάμβαναν χώρα και τελετουργικά γεύματα, γεγονός που αποδεικνύεται από το πλήθος χυτρών, κωνικών κυπέλλων και τριπτήρων που θα χρησιμοποιούνταν πιθανώς για την παρασκευή εδεσμάτων.

Η φετινή ανασκαφή διεύρυνε την συνολική ανεσκαμμένη επιφάνεια κατά 100 τ.μ. και αποκάλυψε και άλλα ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Χαρακτηριστική είναι μία είσοδος από Βορρά προς Νότο με δίφυλλη θύρα που οδηγούσε σε πλακόστρωτο χώρο θεμελιωμένο σε διαμορφωμένο τμήμα του βράχου. Στα Μινωικά χρόνια μπορεί το πλακόστρωτο αυτό να χρησίμευε σαν υπαίθριος χώρος εκτέλεσης αθλοπαιδιών ή τελετών. Το ίδιο τμήμα άλλωστε χρησιμοποιήθηκε αργότερα, επί Ρωμαϊκή εποχής, ως λιθόστρωτος χώρος-αυλή του κτίσματος που είχαν κτίσει οι Ρωμαίοι πάνω στα ερείπια του μινωικού κτηρίου. Ένα νόμισμα του αυτοκράτορα Αδριανού που βρέθηκε στο σημείο αυτό, μαζί με άλλο νόμισμα, του Μάρκου Αυρήλιου, που είχε βρεθεί το 2017 επικυρώνουν την ρωμαϊκή παρουσία.

Μία άλλη εντυπωσιακή πλακόστρωτη είσοδος με πολύθυρο που οδηγούσε σε προθάλαμο με θρανίο αποκαλύφθηκε στην βορειοανατολική πλευρά του κτηρίου.

Πλήθος κινητών ευρημάτων βρέθηκαν σε όλο τον χώρο της ανασκαφής, όπως π.χ. στον χώρο του ισογείου του λεγόμενου «μεταλλευτικού κλιβάνου», όπου φέτος ανασκάφηκε ο πλακόστρωτος ισόγειος χώρος αλλά και τμήμα του αρχαιότερου στρώματος στο οποίο ήταν θεμελιωμένος ο κεντρικός πεσσός του.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κομμάτια ορείας κρυστάλλου που βρίσκονται σε μεγάλο πλήθος σε όλα τα δωμάτια του κτηρίου – το εργαστήριο ορείας κρυστάλλου είχε ανασκαφεί από τον Γιάννη Σακελλαράκη – μαζί με κομμάτια οψιανού. Όπως πιστεύουν και άλλοι ερευνητές, η ανασκαφέας θεωρεί ότι η ύπαρξή τους ίσως έχει σχέση με κάποιες «μαγικές» ιδιότητες που τους απέδιδαν οι ένοικοι.

Ιδιαίτερο εύρημα, όμως, αποτελούν τμήματα μεγάλου ρυτού (τελετουργικό αγγείο) σε σχήμα ταυροκεφαλής ύψους 30 εκ., το οποίο εντοπίστηκε σε ένα από τα δωμάτια της δυτικής πλευράς του κτηρίου.

Η απάντηση, τέλος, για την προέλευση της πέτρας που χρησιμοποιήθηκε για την επίστρωση του δαπέδου του κτηρίου, συγκεκριμένα μεγάλων πλακών διαστάσεων έως και 3×1 μ., δόθηκε μετά την έρευνα της τοπογραφίας της περιοχής περί τα 20 χμ. από την Ζώμινθο, στα Ταλλαία Όρη, κοντά στο χωριό Δοξαρό. Πρόκειται για λατομείο που δίνει μεγάλες ασβεστολιθικές πλάκες που μοιάζουν με μάρμαρο.

Συμπερασματικά, παρά την μακρά κατοίκησή του από την Μινωική εποχή έως την εποχή της Βενετοκρατίας, παρά τις πολλές μετασκευές και τις αλλεπάλληλες λεηλασίες, το ανάκτορο της Ζωμίνθου διασώζει πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν την μεγάλη σημασία του. Άλλωστε, πρόκειται για το μοναδικό μινωικό κέντρο, θρησκευτικό, οικονομικό και παραγωγικό, σε υψόμετρο 1200 μ., άριστα οργανωμένου, με πολλούς θρησκευτικούς χώρους, με εργαστήρια κατεργασίας πρώτων υλών και κατασκευής αντικειμένων, όπως το κεραμεικό εργαστήριο με τον κλίβανο δίπλα του και το καμίνι για την χαλκουργία και με μεγάλες αποθηκευτικές δυνατότητες, όπως δείχνουν τα πιθάρια για την φύλαξη προϊόντων του βουνού, μεταξύ των οποίων τα περίφημα βότανα του Ψηλορείτη, αλλά και του μαλλιού. Κυρίως, όμως, τόσο από το ίδιο το λαβυρινθώδες κτήριο, όσο και από τα τελετουργικά αντικείμενα που έχουν έρθει στο φως, αποδεικνύεται η σημασία και ο θρησκευτικός ρόλος του επί αιώνες στην λατρεία του Δία.

Ιδρυμένη στα μισά περίπου της απόστασης από την Κνωσό προς το Ιδαίο Άντρο, η Ζώμινθος υπήρξε για τους Μινωίτες ο χώρος που θα μπορούσε να υποκαταστήσει κατά τους χειμερινούς μήνες του χρόνου το ιερό σπήλαιο, όταν η πρόσβαση προς αυτό ήταν δύσκολη.

Το ανακτορικό κέντρο της Ζωμίνθου ύστερα από μία εικοσαετία συστηματικής ανασκαφής, την οποία άρχισε ο αείμνηστος Γιάννης Σακελλαράκης και συνεχίζει η Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη, έχει φανερώσει πλέον πολλά από τα μυστικά του.

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Ανιχνευτής μετάλλων εντόπισε πανάρχαιο Μινωικό μενταγιόν στο Cleveland της Β. Αμερικής
Οι περιοχές με τα περισσότερα δηλητηριασμένα δολώματα
ΣΗΤΕΙΑΚΟΣ Α.Ο. – Ο.Φ.Η 2 (παίδες) ΤΕΛΙΚΟ : 53-36
Μ.Θραψανιώτης - «Με την ολοκλήρωση της στρατηγικής μελέτης θα σχεδιαστεί και το τμήμα από Άγιο Νικόλαο έως Σητεία»
Στους πρώτους των πρώτων το ΤΕΙ Κρήτης, σε επιστημονικό έργο
«Όργιο» ληγμένων φυτοφαρμάκων - Πως αναγνωρίζονται τα παράνομα;
Καλό «ταξίδι» Σταύρο
Μονόδρομος η ένωση για τους παραγωγούς βιολογικού ελαιολάδου
«Οι καθυστερήσεις για το καλώδιο μας κόστισαν 5 δισ. ευρώ»
Διάθεση δασικών φυτών
"Χέρι χέρι" για την αντιμετώπιση της ανεργίας στην Κρήτη
Διανομή τροφίμων ΤΕΒΑ από 22 Οκτωβρίου
Κακά μαντάτα για το λάδι - Στα βιβλιάρια των αγροτών μπαίνουν οι επιδοτήσεις
Ποιες οι επιπτώσεις από τα φυτοφάρμακα στην υγεία και το περιβάλλον
"Μάχη" σήμερα για τον ΒΟΑΚ!
Πτήση για Σητεία... προσγείωση στο Ηράκλειο! - Ταλαιπωρία για χιλιάδες επιβάτες
Ένα ακατοίκητο σπίτι, εδώ και 100 χρόνια, έκρυβε έναν θησαυρό… (pics)
Παρασκευή ή Δευτέρα η πληρωμή των επιδοτήσεων !
O Ο.Α Σητείας στο παγκρήτιο πρωτάθλημα τένις πράσινης μπάλας
Επιτυχής συμμετοχή του Ναυτικού Ομίλου Σητείας στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Αλιείας με φελλό
«Xαρίζονται» χωράφια στην Κρήτη - 2.000 στρέμματα διαθέσιμα στο Ηράκλειο
Κρήτη: Από ψηλά, ο οικισμός, στη μέση του πουθενά, με τη "σκοτεινή" ιστορία
Sos για την Κρήτη – Σε 100 χρόνια ανέβηκε η θερμοκρασία στο νησί
Έρχονται επιδοτήσεις - Πάνω από 70 εκατ. ευρώ στους Κρητικούς αγρότες
Μεγάλη προσοχή με τα ρακοκάζανα. Μην το παίζετε ξερόλες αν δεν έχετε εμπειρία. Παραλίγο μακελειό στην Φαιστό.
Ένας διπλούς πέλεκυς 3500 χρόνων από την Κρήτη αποδεικνύει ότι μιλάμε ακόμη την γλώσσα εκείνης της εποχής!!! Ευρίσκεται στο Μουσείο της Βοστώνης – πότε θα τον ζητήσει πίσω το υπ. Πολιτισμού της Ελλάδος;
Απίστευτο περιστατικό νωρίτερα – Επιδειξίας στο Ηράκλειο τρομοκράτησε γιαγιά και εγγονή
Βρέθηκε η χρυσή τομή για το καλώδιο της Κρήτης!
Έγκλημα στα Δειλινά: Τι έκανε πριν την δολοφονία ο 60χρονος δράστης; (pics)
Οι όροι του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης για τις έρευνες υδρογονανθράκων
Ηράκλειο: Μητέρα εστεμμένης καλλονής η γυναίκα που δολοφονήθηκε σε καφετέρια – Ο πρώην κουνιάδος την κατακρεούργησε (vid, pics)
Μεγάλη αντιτρομοκρατική άσκηση, η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ σε ελληνικό χώρο, θα πραγματοποιηθεί στην Κρήτη
Σε συμφωνία για την προκήρυξη του διαγωνισμού και την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Αττικής
Σήμερα θα ηχήσουν οι σειρήνες
Τέλος και από την Κρήτη οι «λευκές περιοχές» στην τηλεοπτική κάλυψη
Το «κλειδί» για να αποφύγουμε τις διακυμάνσεις στο λάδι
ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ Σ.4 ΕΠ.4 1.4 ΤΡΙΣ ΕΥΡΩ ΑΞΙΑΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΕΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ (VIDEO)
Οι τρεις προτάσεις για να γλιτώσουμε το μπλακ-άουτ
Υπερτροφή η «ξανθιά» κρητική σταφίδα
Ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας για όχληση από κουνούπια
Μίνωας Καλοκαιρινός – Ο αδικημένος πρώτος ανασκαφέας της Κνωσού
Συνάντηση του ευρωπαϊκού έργου Impreco στη Σητεία και στο Ηράκλειο
«Δώρο» 65 χιλ. ευρώ πρόσφεραν στο Νοσοκομείο Ιεράπετρας
Δελτίο τύπου εκδήλωσης του Γεωπάρκου Σητείας : «Τα σπήλαια και τα υπόγεια ποτάμια του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO της Σητείας»
Η Σύμβαση της Χαλέπας
Προσλήψεις στην Κρήτη πραγματοποιεί το Δημόσιο
ΒΟΑΚ: «Ουρά» οι... μνηστήρες για το μεγάλο έργο
Σητεία «Πόλη του ελαιόλαδου»
Ραγδαίες εξελίξεις στο Δήμο Ιεράπετρας: Ανεξαρτητοποιήθηκε ο Αργ. Πανταζής
Ενδείξεις για νέο κρούσμα ιού του Δυτικού Νείλου στην Κρήτη
Φουγάρα της ΔΕΗ στην Κρήτη θα κατεβάσουν ρολά - Όλα εξαρτώνται από την Κομισιόν
Όσα πρέπει να ξέρετε για τα ΤΟΜΥ απο τον Διευθυντή Γενικής Ιατρικής-Συντονιστή ΤΟΜΥ κ.Αργύρη Συμεωνάκη(βιντεο)
Έβενος ο κρητικός (αρχοντόξυλο)
Στο ρυθμό του »Ζορμπά» οι σέρφερ στην Κρήτη
Σταφίδα: Μας «έφαγαν» οι Τούρκοι στην ευρωπαϊκή αγορά
Από το Ν. Λασιθίου ξεκινούν οι κατεδαφίσεις αυθαιρέτων
Μ. Λέκκας: Πολύ πιο ήπιες, τελικά, οι καιρικές συνθήκες στην Κρήτη
Γιατί έπεσαν οι τιμές παραγωγού στο ελαιόλαδο;
Δελτίο Τύπου για την ελιά της Γόρτυνας του φωτογράφου Μανόλη Τσαντάκη
Χαμηλή η παραγωγή και κίνδυνοι για την ποιότητα του λαδιού στην Κρήτη
Συντήρηση σχολικών κτηρίων από τον «ΦιλόΔημος ΙΙ» στο Λασίθι
Έρχεται ο κυκλώνας: Στο «μάτι» και η Κρήτη - Η πορεία του «Ζορμπά»
Η γεωπολιτική αξία της Κρήτης
Λανθασμένες οι πληροφορίες που μετέφερε ο Δήμαρχος Σητείας στον κ. Αρναουτάκη
Συνάντηση για το IMPRECO. Περιλαμβάνει επισκέψεις στις περιοχές natura 2000 της Σητείας
Ξεκινούν οι εργασίες για το καλώδιο διασύνδεσης ανάμεσα σε Κρήτη – Πελοπόννησο
Mελέτη και χρηματοδότηση για το έργο στον οδικό άξονα Σητεία - Μακρύ Γιαλός
Η Περιφέρεια Κρήτης θα χρηματοδοτήσει τον Βιολογικό Καθαρισμό Μακρύ Γιαλού
Με 9 Μποφόρ... χειροτερεύει ο καιρός - Πού και πότε θα «χτυπήσει» βαρομετρικό χαμηλό την Κρήτη
Ένα έργο τέχνης στον Περιφερειάρχη... «για να θυμάται την Σητεία και την ελιά!»
Πρωινό «ξύπνημα» με σεισμό στην Κρήτη
Η Σητεία τιμά τον Ελβετό φιλέλληνα γιατρό Julien Grivel
Κάλεσμα της Επιτροπής Αγώνα Αγροτών Σητείας
Τα… νοθευμένα λάδια ρίχνουν τις τιμές
Αλλάγή δρομολογίων Πρέβελης
Συνελήφθησαν για πλαστογραφία πιστοποιητικών στους Αερολιμένες Ηρακλείου, Χανίων και Σητείας
Αυγενάκης : Η Κυβέρνηση υλοποιεί πρόγραμμα δακοκτονίας ή … δακοτροφίας;
Μην ξεγελιέστε από τον ήλιο... έρχεται κακοκαιρία
Ξεκινούν την Δευτέρα οι αιτήσεις ανέργων για το πρόγραμμα κατάρτισης και ενεργοποίησης που υλοποιεί η Περιφέρεια Κρήτης
Εδώ θα κοιμηθούν οι φοιτητές στην Κρήτη μετά τη φωτιά στο Πανεπιστήμιο
Ο Κρητικός που έγινε Πάπας της Ρώμης – Η πορεία του Πέτρου Φιλάργη από την ενετοκρατούμενη Κρήτη στον παπικό θρόνο
Τα μοναστήρια της Κρήτης (βίντεο)
Η «Donna Αvventura» στο Νομό Λασιθίου. Μια δημοφιλής ιταλική τηλεοπτική σειρά θα γυριστεί στον τόπο μας
Ολοκλήρωση του διαγωνισμού για τα καλωδιακά τμήματα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Πελοποννήσου
To KKE για την εκχώρηση μνημείων της Κρήτης στο Υπερταμείο
Πρωτοφανής καταστροφή: ο δάκος «έφαγε» το 50% του λαδιού
Αυτά είναι τα 15 Μεταπτυχιακά προγράμματα στο ΤΕΙ Κρήτης