Η γεωπολιτική αξία της Κρήτης


ΓΡΑΦΕΙ Ο ΜΑΡΚΟΣ ΤΡΟΥΛΗΣ

Η γεωπολιτική αξία τόσο του αιγαιακού χώρου όσο και της Ανατολικής Μεσογείου έχει περιγραφεί σε πολλά κείμενα και μελετάται ως σταθερό δεδομένο το οποίο έχει καθορίσει τις ιστορικές εξελίξεις και συνολικότερα την τύχη του Ανατολικού ζητήματος. Γεωγραφικό σημείο σύνδεσης του συμπλόκου Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου είναι η Κρήτη, η οποία στις 27 Σεπτεμβρίου 1669 καταλήφθηκε ολοκληρωτικά από τους Οθωμανούς μετά την ήττα των Βενετών του Μοροζίνι και την παράδοση του Ηρακλείου.

Το κεντρικό διακύβευμα για τις αγγλοσαξονικές δυνάμεις, οι οποίες επιθυμούν διαχρονικά την αποτροπή ακόμη και του ενδεχομένου να υπάρξει ενοποίηση του ευρασιατικού χώρου διά της κυριαρχίας μίας μεγάλης δύναμης και της «καθόδου της στα θερμά νερά», συνυφαίνεται με τον έλεγχο της περιμέτρου αυτής της δεσπόζουσας εδαφικής μάζας. Το σκεπτικό είναι απλό: καθώς το κόστος προβολής ισχύος στην καρδιά της Ευρασίας είναι δυσβάστακτο και η επιτυχία απαιτεί τεράστια κατατριβή, ο έλεγχος ασκείται στα «σημεία ασφυξίας», ήτοι στις διόδους που προσφέρουν πρόσβαση στο εσωτερικό της Ευρασίας και δυνατότητα «διάρρηξης» της λεγόμενης από τον Mackinder ως «Heartland».

Το πέρασμα των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων είναι ιστορικά το σημαντικότερο θαλάσσιο κομβικό σημείο της Ευρασίας, αλλά η αξία του ακυρώνεται αν δεν εκλαμβάνεται ενιαία με τον αιγαιακό χώρο, του οποίου τα νησιά τον καθιστούν «πέρασμα» και όχι μια ανοιχτή προσβάσιμη θάλασσα. Η απώτατη ευμεγέθης χερσαία μάζα του «σημείου ασφυξίας» είναι η Κρήτη. Απλά ας υποθέσουμε ότι υπάρχει μια κλεψύδρα, της οποίας η στένωση έχει τα Στενά ως πάνω μέρος και την Κρήτη ως κάτω, ενώ τα δύο «δοχεία» είναι ο Εύξεινος Πόντος και η Μεσόγειος.

Πρόκειται για έναν νοητό κύκλο ο οποίος εσωκλείει το Αιγαίο και την Προποντίδα, με την Κρήτη και την Κύπρο να δεσπόζουν επί του άξονα τομής των υδάτινων αρτηριών.

Μετά την Κρήτη και έως την Κύπρο βρίσκεται η λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία συνιστά το κομβικό σημείο πριν από το Σουέζ και την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ σήμερα έχει αποκτήσει επιπρόσθετη σημασία λόγω των τεράστιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Το εν λόγω γεωγραφικό τόξο συνιστά το σημείο συνάντησης τριών ηπείρων ή –κατά τον Αχμέτ Νταβούτογλου– μίας: «της Αφροευρασίας». Διόλου τυχαία η χρήση του όρου από τον Νταβούτογλου, ο οποίος διαβλέπει την κοινή γεωπολιτική μοίρα Αφρικής, Ευρώπης και Ασίας.

Τα παραπάνω εξηγούν γιατί η Κρήτη, παρά τους ποταμούς αίματος και θυσιών, καθυστέρησε σημαντικά να ενσωματωθεί στην ανεξάρτητη Ελλάδα. Μόλις το 1898 ανακηρύχθηκε «Αυτόνομη Πολιτεία», ενώ φθάσαμε στους Βαλκανικούς Πολέμους για να αναγνωριστεί η ένταξή της στο ελληνικό κράτος. Ωστόσο, εξηγούν και γιατί η Ελλάδα έγινε κράτος με διεθνή οντότητα μέσω της ένταξης της μεγαλονήσου στην επικράτειά της. Από «κρατίδιο» με σύνορα έως τον Όλυμπο, η χώρα βρέθηκε να είναι συνδιαχειριστής του κρίσιμου γεωπολιτικού άξονα Βορρά-Νότου, ο οποίος δυνητικά κρίνει την τύχη της κατανομής ισχύος σε πλανητικό επίπεδο.

Αν η ενσωμάτωση της Μακεδονίας, της Ηπείρου, νωρίτερα της Θεσσαλίας και αργότερα της Δυτικής Θράκης προσέφεραν την αναγκαία «σπονδυλική στήλη» όπως την ονόμαζε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, τα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη συνέστησαν το «μυϊκό σύστημα», ήτοι τα εδάφη που προσέφεραν πολλαπλάσιες δυνάμεις και αποτελούν έως και σήμερα το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί μας ως χώρας (αν το χρησιμοποιούμε, είναι άλλης τάξεως ζήτημα). Αρκεί να δει κανείς τη σημασία της Σούδας στη διμερή στρατηγική σχέση μας με τον βασικό πλανητικό πόλο ισχύος, τις ΗΠΑ, καθώς επίσης και τα κοιτάσματα του Λιβυκού Πελάγους των οποίων η διαφαινόμενη εκμετάλλευση ανοίγει νέες προοπτικές και θέτει νέες προκλήσεις.

pontos-news.gr 

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Ο Δίκταμος, ένα σπουδαίο βότανο της Κρήτης
Προβληματισμός από την αστάθεια στην τιμή του ελαιολάδου - Επηρεάζουν καιρός και ασθένειες
Ιεράπετρα - Μετά από 28 ώρες βρέθηκε κρεβάτι σε ΜΕΘ για τον 43χρονο που «πνίγηκε» με τροφή
Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Κρήτη
Σητεία – Δυνατός σεισμός ανατολικά της Κρήτης!
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές
Γιατί πρέπει να γελάμε με τους χάρτες της …”τουρκικής Κρήτης”! Βίντεο
Η ανακοίνωση ΔΕΔΔΗΕ – ΔΕΗ για τη γενική διακοπή ρεύματος στην Κρήτη
23 Χανιώτικες επιχειρήσεις στην 3η FoodExpo
Σύμβαση με το ΙΤΕ για το διαδίκτυο υπογράφει ο δήμος Ηρακλείου
Σύμβαση με το ΙΤΕ για το διαδίκτυο υπογράφει ο δήμος Ηρακλείου
Έκρηξη σε μετασχηματιστή της ΔΕΗ στα Λινοπεράματα - Μπλακ άουτ στην Κρήτη
Το λάδι της Κριτσάς εντυπωσίασε στις Βρυξέλλες, στην καρδιά της Ευρώπης
Οδικά έργα προϋπολογισμού 550.000 ευρώ στους δήμους Αποκορώνου και Αμαρίου
Η παραίσθηση που κράτησε ζωντανό τον Νορβηγό που χάθηκε στα Λευκά Όρη
Υψηλός ανταγωνισμός στον 2ο Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ελαιολάδου- Τα προϊόντα που διακρίθηκαν
Άμεσα στο νέο ΕΣΠΑ οι κόμβοι Αρκαλοχωρίου και Κουνάβων!
Οδικά έργα προϋπολογισμού 550.000 ευρώ στους δήμους Αποκορώνου και Αμαρίου
Άμεσα στο νέο ΕΣΠΑ οι κόμβοι Αρκαλοχωρίου και Κουνάβων!
Ικανοποίηση στη Μονή Τοπλού για το Προεδρικό Διάταγμα για την επένδυση
Ποια είδη πρώτης ανάγκης συγκεντρώνονται για τους πρόσφυγες
Έρχεται στην Κρήτη σκόνη από την Αφρική- Πώς θα προφυλαχθείτε
Έρχεται στην Κρήτη σκόνη από την Αφρική- Πώς θα προφυλαχθείτε
«Ο ρόλος της Κρήτης στο προσφυγικό»- Τι είπαν οι Δήμαρχοι με τον Γιάννη Μουζάλα
«Ο ρόλος της Κρήτης στο προσφυγικό»- Τι είπαν οι Δήμαρχοι με τον Γιάννη Μουζάλα
Nέα αναβολή στη δίκη των δώδεκα για τη νέα παραλιακή στη Νέα Αλικαρνασσό
Ο Δήμος Σητείας καλεί τους δημότες να στηρίξουν οικονομικά το 8 μηνών κοριτσάκι του αδικοχαμένου Κ. Γιαννακάκη
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τον δρόμο της Μεσαράς - Έως 13 Απριλίου η γέφυρα στο Χαμέζι
Οι 51 πιο όμορφες παραλίες της Κρήτης (Video)
Στη Σητεία το 44ο Προσυνέδριο των Πολιτιστικών Κέντρων ΟΤΕ Κρήτης και Νήσων
Σοκάρει η επιστολή που έγραψε ο 17χρονος μαθητής πριν αυτοκτονήσει – “Λυπάμαι γι’ αυτό που πρόκειται να κάνω αλλά…”
Σοκάρει η επιστολή που έγραψε ο 17χρονος μαθητής πριν αυτοκτονήσει – “Λυπάμαι γι’ αυτό που πρόκειται να κάνω αλλά…”
Οι στοιχειωμένοι θησαυροί της Κρήτης…
Αντιδρά η Τουρκία στην εγκατάσταση ραντάρ στην Κρήτη
Εφαρμόζουν το σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» οι Τούρκοι: Κομάντος SAS άπλωσαν την τουρκική σημαία στο βυθό της Σούδας
Εφαρμόζουν το σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» οι Τούρκοι: Κομάντος SAS άπλωσαν την τουρκική σημαία στο βυθό της Σούδας
Τον Μάρτιο του... 2020 η δίκη για τον Μινωικό Κούρο αξίας 1,3 εκ. €
Μαθήτρια από τη Σητεία βραβεύθηκε στον Λογοτεχνικό Διαγωνισμό
Πατέρας ζητά τη βοήθεια των κρητικών, για το παιδί του (Video)
Οι ελιγμοί του τρόμου σε δρόμους «κόλαση» στην Κρήτη (Video)
Μεγάλο καλώδιο Κρήτης: Στην αντεπίθεση πέρασε η EuroAsia Interconnector
Ελπίδες για την τσικουδιά - Ανάμικτα αισθήματα για τους καζανάρηδες
Επιτυχίες του Συλλόγου Αντισφαίρισης Σητείας στο Παγκρήτιο Πρωτάθλημα Τένις Ε3
Σήμερα η δίκη για τον μινωικό κούρο του 1,3 εκατ. ευρώ
Καζάνι που βράζει η Κρήτη - "Εξαφανίζεται" η ρακή
Χτύπησε τον γιο του επειδή δεν ήπιε την… κούπα
«Εξαφανίζουν» τη ρακή – Αφαιρούν τη λέξη τσικουδιά
Οπλοκατοχή στην Κρήτη – Η εκπομπή “360°” συναντούν στα χωριά της Κρήτης ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν με τα όπλα (vid)
Οπλοκατοχή στην Κρήτη – Η εκπομπή “360°” συναντούν στα χωριά της Κρήτης ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν με τα όπλα (vid)
Ο 25χρονος Μάριος από το Ηράκλειο Κρήτης χρειάζεται την βοήθεια όλων μας
Ο 25χρονος Μάριος από το Ηράκλειο Κρήτης χρειάζεται την βοήθεια όλων μας
Κρητικοπούλα τραγουδά «Ερωτόκριτο» στο Ευρωκοινοβούλιο (βίντεο)
Λάδι: Μειωμένη η παραγωγή στην Κρήτη - «Σαρώνει» η Ισπανία
Νέα κρούσματα εξαπάτησης ηλικιωμένων – Τους ζητούν μεγάλα ποσά για δήθεν τροχαία
Ο καιρός στην Κρήτη - Επιτέλους... άνοιξη
Αυτό είναι το σχέδιο για την ενεργειακή απεξάρτηση της Κρήτης
Αλλαγές στο ανάγλυφο της Κρήτης προκάλεσαν οι βροχές
Παράταση για τις δηλώσεις ιδιοκτησιών στο Κτηματολόγιο στο νομό Λασιθίου
Υπόμνημα ΣΕΔΗΚ για ριζική λύση του προβλήματος της Δακοκτονίας
Θα είναι μια δύσκολη χρονιά από άποψη πυρκαγιών το 2019 για το νομό Λασιθίου
Κεφαλή Μινώταυρου 7.000 χρόνων βρέθηκε στην Σερβία! Η «λατρεία των βουκρανίων» από την Κρήτη και την Θράκη στα κεντρικά Βαλκάνια
Νεαρή ΑμΕΑ “τιμώρησε” οδηγό που της απέκλεισε την πρόσβαση στο πεζοδρόμιο!
Ο εμβολιασμός στα φαρμακεία «άναψε φωτιές» μεταξύ γιατρών & φαρμακοποιών Κρήτης
“Πάτωσε η Περιφέρεια Κρήτης στην απορροφητικότητα του ΕΣΠΑ”
Αυτός είναι ο 48χρονος παιδόφιλος της Κρήτης – Στη δημοσιότητα τα στοιχεία του
Αυτός είναι ο 48χρονος παιδόφιλος της Κρήτης – Στη δημοσιότητα τα στοιχεία του
Το Brexit «χτυπά» την Κρήτη: Οι συνέπειες σε προϊόντα και τουρισμό
Τα κρητικά προϊόντα στα ξενοδοχεία του νησιού
Πρόγραμμα για αειφόρο τουρισμό στην Κρήτη
Σοκαριστικό τροχαίο στην Κρήτη: Χαροπαλεύει η μητέρα – Τραυματισμένα δυο παιδιά (pic)
200.000 τόνους σταφίδας με... κλήματα από την Κρήτη έβγαλαν οι Κινέζοι
Διαδοχικές αλλαγές στο σκηνικό του καιρού αυτή την εβδομάδα
Σεισμός με το καλημέρα στην Κρήτη
Θα πωλούν την τσικουδιά τους χωρίς μεσάζοντες οι Κρητικοί
Προσοχή στους δρόμους το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας -Στήνει μπλόκα η ΕΛ.ΑΣ
Έγκλημα Σητεία: Αποδέχτηκε όλες τις κατηγορίες ο φερόμενος συζυγοκτόνος
Τέσσερις Ιεραπετρίτισες εξηγούν γιατί είναι... απίθανο πλάσμα η γυναίκα
Απολογείται σήμερα ο 36χρονος Σητειακός
Γέφυρα με τη Γερμανία τα κρητικά προϊόντα
‘Πονοκέφαλο’ προκαλεί το Κτηματολόγιο – Τρίμηνη παράταση
Το Εμιράτο της Κρήτης -Η απελευθέρωση από τους Άραβες
Εμημέρωση και προληπτικός έλεγχος για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού
Επιδότηση ενοικίου: Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για τους δικαιούχους
Τσέχοι στην Κρήτη - Μια νέα αγορά για τον κρητικό τουρισμό