Η διατροφή των Αρχαίων Μινωιτών

Σέλινο, κορίανδρος, κύμινο, μάραθο, σύκο, λινάρι, πιπερόριζα, κάρδαμο, μέντα, φλισκούνι, κρόκος, φασκόμηλο, τερέβινθος, μολόχα.
Αποτυπωμένα στις πινακίδες της Γραμμικής Γραφής Β’ την οποία χρησιμοποιούσαν κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο για να αποδώσουν την ελληνική γλώσσα που μιλιόταν τότε, τα φυτά, οι καρποί και τα βότανα δεν προορίζονταν μονάχα για τροφή. Αιώνες πριν τον Ιπποκράτη, που έλεγε πως η τροφή μας είναι το φάρμακό μας, οι γιατροί, επίσημοι και ανεπίσημοι της μινωικής Κρήτης και της μυκηναϊκής Ελλάδας τα χρησιμοποιούσαν και για θεραπευτικούς σκοπούς.

Ο δρ Αντώνης Βασιλάκης, έκανε πρόσφατα μάθημα στη Σχολή Ξεναγών του Ηρακλείου Κρήτης με θέμα «Υγεία, Γιατροί και Γιατρικά στο Mινωικό και στο Μυκηναϊκό κόσμο» και παρουσίασε σειρά φαρμάκων και τεχνικών που ήταν γνωστά στους γιατρούς: τους ας πούμε επίσημους, των ανακτόρων κυρίως, τους πρακτικούς, όπως και τους μάγους- ιερείς- θεραπευτές.
Δεν γνωρίζουμε πώς εκπαιδεύονταν, ούτε πώς ακριβώς έφτιαχναν τα φάρμακά τους, ή ποιες ακριβώς ασθένειες γιάτρευαν με αυτά. Ξέρουμε όμως πως χρησιμοποιούσαν πολλά βότανα ως καρυκεύματα, γιατρικά, ή και για την παρασκευή αρωματικών λαδιών.

Η ανεύρεση των πινακίδων με τη Γραμμική Β’ στις Μυκήνες (το σύστημα γραπτών κατάστιχων) τις καθιστούν κέντρο διακίνησης βοτάνων και μπαχαρικών, όπως λέει ο δρ Βασιλάκης. Ανάμεσά τους είναι και φυτά που δεν παραδόθηκαν στην κεντρική εξουσία, όπως άνηθος και γλυκάνισσος, όμως τα ανιχνεύουν οι αρχαιολόγοι σε αναλύσεις ιζητμάτων σε μαγειρικά σκεύη.

«Από άλλες πηγές γνωρίζουμε ότι χρησιμοποιούσα το όπιο της μήκωνος υπνοφόρου ως καταπραϋντικό πόνων» υπογραμμίζει. «Στα παραπάνω πρέπει να προσθέσουμε και το μέλι, που είναι γνωστό και μαρτυρημένο από την Αίγυπτο για τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Το μέλι είναι φυσικό αντιβιοτικό και το χρησιμοποιούσαν ως καθαρτικό, ως καταπραϋντικό για τις ωδίνες, ως αλοιφή επούλωσης τραυμάτων και στη θεραπεία των ματιών, και σε διάφορα σκευάσματα αναμειγμένο με ελαιόλαδο ή ζωικό λίπος.»


Ο μέσος όρος ζωής των ανθρώπων της μινωικής Κρήτης ήταν χαμηλός, μέχρι τα 30 με 35 χρόνια. Οι κάτοικοι των ανακτόρων λόγω καλύτερης σίτισης, όπως συνάγεται από τις μελέτες, αντιμετώπιζαν λιγότερες ασθένειες, τουλάχιστον από όσες ανιχνεύονται στα οστά. Επίσης, είχαν καλύτερες θεραπείες σε κατάγματα και επεμβάσεις στο κρανίο.


Στον χώρο του Αιγαίου έχουν βεβαιωθεί αρρώστιες που αφήνουν σημάδια στα οστά (ελονοσία, σιδηροπενική αναιμία, πολυομυελίτιδα, φυματίωση, σταφυλόκοκκος, σαλμονέλα, αβιταμινωση, σκορβούτο, μεταστατικός καρκίνος των οστών, οστεοαρθρίτιδες κ.α. Δεν γνωρίζουμε τίποτα για επιδημίες όπως η χολέρα και ο τύφος που συνήθως υπάρχουν σε αστικούς πληθυσμούς με υποβαθμισμένο επίπεδο ζωής.

Το... Κολωνάκι είχε απείρως καλύτερη διαβίωση. Αλλά στις φτωχές κοινότητες της υπαίθρου, η υπερσυγκέντρωση του πληθυσμού, «οι συνθήκες υγιεινής και η έλλειψη συχνά κατάλληλου νερού σε συνδυασμό με φτωχή, ανισόρροπη και συχνά μόνο εποχική δίαιτα, σίγουρα είχαν επιπτώσεις στον πληθυσμό που θα είχε ασθενή αντίσταση σε επιδημίες, όπως η δυσεντερία, τα σκουλήκια στα έντερα και ο τέτανος» σημειώνει ο αρχαιολόγος. «Σίγουρα και οι παιδικές αρρώστιες, όπως η διάρροια, η διφθερίτιδα, ο βήχας και κόκκινος πυρετός θα απέβαιναν συχνά μοιραίες.

Από την άλλη μεριά το υπερπόντιο εμπόριο θα είχε εισαγάγει και εξαπλώσει επικίνδυνους μικροοργανισμούς από άλλες χώρες.»
Ένα παράδειγμα, είναι ο οικισμός των εργαζομένων κοντά στη μεταλλουργική εγκατάσταση στο Χρυσοκάμινο της Ιεράπετρας, που έδωσε στους επιστήμονες την αρχαιότερη μαρτυρία στην Κρήτη για ύπαρξη φαρμάκων και ιαματικών αλοιφών, μαρτυρία που ανάγεται στο 2000 π.Χ.

Η δουλειά ήταν σκληρή και είχαν πάρει μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες από την πολύωρη έκθεση σε σκληρή και επίπονη σωματική εργασία και από την έκθεση σε ψηλές θερμοκρασίες. Είχαν δυσπεψία, κακώσεις στα χέρια και στα πόδια, αναπνευστική λοίμωξη, αγγειοπάθεια, νευρικές διαταραχές, πονοκεφάλους, ξηρότητα λαιμού και ζάλη και χρησιμοποιούσαν αντίδοτα και αλοιφές.

Οι θεραπείες απαιτούσαν και επεμβάσεις. Το αρχαιότερο δείγμα χειρουργικού τρυπανισμού έχει ανακαλυφθεί στο ταφικό σπήλαιο/ οστεοφυλάκιο του Αγίου Χαράλαμπου στο οροπέδιο Λασιθίου και χρονολογείται στα 1850 π.Χ. Τα αμέσως μετά αρχαιότερα δείγματα τρυπανισμού προέρχονται από τον ταφικό Περίβολο Β των Μυκηνών, ενώ τρυπανισμοί υπάρχουν και σε κρανία από το νεκροταφείο των Αρμένων.

Η αρχαιότερη απεικόνιση παθήσεων μελών του σώματος προέρχεται από τα μινωικά ειδώλια και ημίτομα ανδρικά και γυναικεία από ιερά κορυφής της παλαιοανακτορικής περιόδου στο Τραόσταλο Ζάκρου, στον Πετσοφά Παλαικάστου και το Βρύσινα Ρεθύμνου (2000-1700 π.Χ.) Πρόκειται για: το ειδώλιο της καθιστής γυναίκας με το πρησμένο πόδι που έπασχε από ελεφαντίαση ή από καρκίνο του συκωτιού το παραμορφωμένα πρησμένο χέρι που έπασχε από λέπρα ή σοβαρή αρθρίτιδα τα ειδώλια του κάτω μέρους του σώματος από χαλκό και πηλό με οπή ανάρτησης και το ειδώλιο γυναίκας με πολλαπλές αρρώστιες.

Η αρχαιότερη απεικόνιση τραύματος στην εξοχή είναι σε ένα όμορφο κορίτσι (ή θεά κατά μια ερμηνεία) που τραυματίστηκε στο νύχι του ποδιού της που αιμορραγεί, όπως εικονίζεται σε θηραϊκή τοιχογραφία του 17ου αι. π.Χ.. Στη νεοανακτορική Φαιστό (1550 π.Χ. περίπου) βρέθηκε πίθος με επιγραφή σε Γραμμική Α στον οποίο, κατά την ανάγνωση του Γκάρεθ Ουενς, καταγράφεται ένας γιατρός από τη Φαιστό με το όνομα Σίμας. (Αντίθετα με τη Γραμμική Β/ η Γραμμική Α δεν έχει απoκρυπτογραφηθεί και δεν γνωρίζουμε αν χρησιμοποιήθηκε για την απόδοση ελληνικής γλώσσας. Τη μελετά ο Γκάρεθ Οουενς.

Σε ιατρικό πάπυρο που βρίσκεται στο Λονδίνο και χρονολογείται γύρω στα 1550 π.Χ. καταγράφεται -στη μινωική γλώσσα- “… ένα καθαρτικό φάρμακο ..που είναι σαν τα φασόλια από τη χώρα των Keftiu (Κρήτη) …”. «Είναι σοβαρή μαρτυρία για την ανταλλαγή βοτάνων ή και φαρμάκων ανάμεσα στην Κρήτη και την Αίγυπτο, που ήταν τα χρόνια εκείνα η κιβωτός των ιατρικών και φαρμακευτικών γνώσεων» λέει ο δε Βασιλάκης. «Η ασθένεια ήταν μια ασιατική παραλλαγή της σχιστοσωμίασης, μιας ασθένειας του αίματος που προκαλείται από παράσιτα.»


Σημαντικά είναι και τα γραπτά κατάλοιπα. Ο κ. Βασιλάκης αναφέρει πως σε πινακίδες της Γραμμικής Β από την Πύλο, την Κνωσό και τις Μυκήνες υπάρχει το όνομα i-ja-te ιητήρ (ιατήρ-ιατρός).

Μια γυναίκα που ζούσε στα ανάκτορα των Μυκηνών περί το 1550 π.Χ. είχε ένα τέλεια θεραπευμένο τριπλό κάταγμα στο δεξιό βραχιόνιου, μια περίπτωση που δεν μπορούσε να αποκατασταθεί με φυσικό τρόπο. Αντίθετα, σε νεκροταφεία της Λέρνας και της Ασίνης, τα κατάγματα είχαν αποκατασταθεί «με λαθεμένη επανένωση και φανερή δυσλειτουργία».
Από το Ναύπλιο, προέρχονται εκπληκτικά ευρήματα. Στην ανατολική πλαγιά του Παλαμηδιού όπου εκτεινόταν μεγάλο νεκροταφείο λαξευτών και θαλαμωτών και λακκοειδών της μυκηναϊκής περιόδου, υπάρχει τάφος με ιατρικά εργαλεία (λαβίδες, μαχαιρίδια, μεγάλη οδοντωτή λαβίδα- διαστολέα, οπεις, τριπτήρες). Είναι εν πολλοίς πανομοιότυπα όχι μόνον με τα ευρισκόμενα στα Ασκληπιεία, αλλά και με όσα χρησιμοποιούσαν οι γιατροί εκατό χρόνια πριν.

«Η ανακάλυψη αυτή έρχεται να βεβαιώσει το μύθο που θέλει τον Παλαμήδη να ήρωα- θεότητα, φημισμένο εφευρέτη, σοφό, γιατρό, αστρονόμο, γραμματικό, φιλόσοφο» τονίζει ο κ. Βασιλάκης. Ο Παλαμήδης έλαβε μέρος και στον Τρωικό πόλεμο.

Πηγή

elhalflashbacks

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Από την Παλαιά Εθνική Οδό ξανά η κυκλοφορία από τον Αγ. Νικόλαο για το Ηράκλειο
Άγιος Νικόλαος - Σφράγισαν «κολαστήριο» - Βρήκαν καταφύγιο τα ζώα
Αμύθητος πλούτος Φ.Α. βρέθηκε νοτίως της Κρήτης (ΧΑΡΤΕΣ).
«ΝΗΡΗΙΣ 2017»
Ανακοίνωση ΕΑΣ Σητείας - Σχέδια Βόσκηκης
Τα ελαιοτριβεία του Λασιθίου που βραβεύτηκαν στο ΜΑΙΧ
Γιατί οι Ναζί παρέμειναν στην Κρήτη ακόμα 8 μήνες μετά την απελευθέρωση
Νέα σύμβαση για το ΒΟΑΚ - Συμπεριλαμβάνεται το τμήμα μέχρι τον Άγιο Νικόλαο
Πρόσκληση σε διαβούλευση Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) «Περιοχές UNESCO Κρήτης
Μεταφορά σκόνης, από αύριο στην Κρήτη
Kαταδυτικός τουρισμός στην Κρήτη
Νόμος του Κράτους το νέο Χωροταξικό της Κρήτης!
Πού απολαμβάνουμε φθηνή και ποιοτική ρακοκατάσταση στην πόλη
Ένα εκπληκτικό βίντεο για την Κρήτη έτσι όπως ήταν πριν 82 χρόνια ...
Η δήλωση Κοτζιά για τις συνομιλίες με τον Αλβανό ΥΠΕΞ στην Κρήτη… μετά τους χορούς
Αλλαγή διοίκησης στο Υπολιμεναρχείο Σητείας
Συνάντηση για το Σχέδιο Δράσης των Περιοχών UNESCO Κρήτης
Ρίχτερ στην Κρήτη
Ελπίδες και για 50 εκ. ευρώ επιπλέον στο Λασίθι αφήνει ο Περιφερειάρχης για τον ΒΟΑΚ
Η αποθήκευση ενέργειας θα φέρει φθηνό ρεύμα
9 Νοεμβρίου 1866 - Το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου - Κορυφαία πράξη του απελευθερωτικού αγώνα των Κρητών, σύμβολο ηρωισμού και θυσίας.
Σε ποιο Κρητικό νομό οι μαθητές εγκαταλείπουν το σχολείο;
Ποια περίοδο έζησε ο Μίνωας;
«Να ενταχθούν στη μελέτη και το έργο του ΒΟΑΚ τα τμήματα Αγ.Νικόλαος-Σητεία και Αγ.Νικόλαος-Ιεράπετρα»
Στο Λασίθι ο πανελλήνιος διαγωνισμός μαθηματικών «ο Θαλής»
Ε.Π.Κ.Κρήτης "Διαστάσεις χιονοστιβάδας, οι καταγγελίες για ελαττωματικά κινητά τηλέφωνα"
Συμμετοχη ομίλου αντισφαιρισης σε αγώνες κόκκινου γηπέδου
Το Λασίθι θα επισκεφθούν οι Υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Αλβανίας
Τα Κορυβαντικά και Λαβυρινθικά μυστήρια της αρχαίας Κρήτης
Τουριστική σεζόν - "χρυσάφι" για το νομό Λασιθίου (Video)
Giritli: Τουρκοκρητικός 98 ετών από Ιεράπετρα στη Μικρά Ασία
Έως 3,85 € η τιμή για το λάδι-χρυσάφι της Κρήτης
ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ
1000 λεοντόκαρδοι Κρήτες με αρχηγό τους στον σφακιανό Καλλικράτη ήταν οι τελευταίοι υπερασπιστές της Πόλης!!!
Σαν σήμερα η Κρήτη απαλλάχθηκε από τους Τούρκους
3 Νοεμβρίου εορτή του Άη Γιώργη του μικρού
Στην Σητεία ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και υποψήφιος για την ηγεσία του ενιαίου φορέα της κεντροαριστεράς Νίκος Ανδρουλάκης (Video)
Ευχαριστήρια επιστολή Κοινωνικού παντοπωλείου Δήμου Σητείας
Αλλαγές στα ωράρια αναχώρησης από το ΚΤΕΛ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ-ΛΑΣΙΘΙΟΥ
Περιοδεία στο νομό Λασιθίου για τον Νίκο Ανδρουλάκη
Προβληματισμός για την ελλιπή εκδήλωση ενδιαφέροντος γιατρών στο νομό Λασιθίου
Ο Δήμος Σητείας προτίθεται να χρηματοδοτήσει την πρόσληψη καθηγητή για τις εκπαιδευτικές ανάγκες του Τμήματος Διατροφής & Διαιτολογίας
Παρουσίαση του βιβλίου του Μανόλη Τσαντάκη
«Σφαγή» για τα καλώδια μέσω Κρήτης και την πίτα των 4 δισ.€
'ΔΕ ΦΟΒΑΜΑΙ" 'η "ΔΕ ΦΟΒΟΥΜΑΙ ΠΡΑΜΑ".....το νέο τραγούδι που μεσα σε λίγη ώρα εχει κανει θραυση στο YOUTUBE
Ενημέρωση για το δρομολόγιο του Πρέβελης
Condor: Νέα προσθήκη για το 2018 το αεροδρόμιο Σητείας
Τέσσερα σχολεία του Ν. Λασιθίου συμμετέχουν στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Get Addicted to Sports Values»
Πραγματοποίηση εσπερίδας για τον επιβλαβή οργανισμό ΞΥΛΕΛΛΑ (Xylella fastidiosa)
Η Εκκλησία καλεί τους Κρητικούς να υψώσουν την ελληνική σημαία στα σπίτια τους
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ-ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 28ης Οκτωβρίου 1940
Πλαστικά σακιά και σιδερένια βαρέλια ... εχθροί του ελαιολάδου!
Η ήμερη βελανιδιά βασική πηγή εισοδήματος σε αλλοτινούς καιρούς για χωριά του Ρεθύμνου
Οι μεγάλες βεντέτες των δήμων
Απίστευτο περιστατικό σε πτήση με προορισμό την Κρήτη
Οι σημειώσεις του Κρητικού σερβιτόρου έγιναν viral!
Στ. Αρναουτάκης: «25.000 σύγχρονες κλίνες 5στερων ξενοδοχείων μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια στην Κρήτη»
Πώς & πώς περιμένει η Κρήτη να βρέξει - Έκτακτο δελτίο ΕΜΥ
Συμμετοχή του 1ου Γυμνασίου Σητείας στην Α΄ Περιφερειακή Μαθητιάδα Αθλητισμού και Πολιτισμού Κρήτης
Το βαρομετρικό χαμηλό φέρνει επιτέλους βροχές στην Κρήτη
Στον Μαλέα "σκοντάφτει" η διασύνδεση της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα
ΒΟΑΚ: "Το λάθος του Σπίρτζη για τα... διόδια της Κρήτης"
Παράξενος βυθός στα νότια της Κρήτης
Ανάδειξη σημαντικών τοποσήμων της Κρήτης όπως η Σητεία
Η διατροφή των Αρχαίων Μινωιτών
Καθαρή ενέργεια και κοινωνικό μέρισμα
Κρήτη: Η άφιξη του Αμπράμοβιτς και η θαλαμηγός με τους υψηλούς καλεσμένους… (Εικόνες)
Πρόσληψη προσωπικού στη Σητεία για το πρόγραμμα Στέγασης Αιτούντων Άσυλο στην Κρήτη
Εκδρομή Συλλόγου Τριτέκνων Νομού Λασιθίου
Πάτησε... Κρήτη ο Ρώσος μεγιστάνας Αμπράμοβιτς
Κρουαζιέρα στην Κρήτη για τον Ρομάν Αμπράμοβιτς
Έρχεται "ζεστό" χρήμα με επιδοτήσεις,πότε το τελευταίο τσεκ
Τι είναι η νιτρορύπανση που απειλεί Μεσσαρά & Ιεράπετρα
Ο ΔΙΣΚΟΣ ΤΗΣ ΦΑΙΣΤΟΥ & Η ΠΕΛΑΣΓΙΚΗ ΜΑΣ ΓΛΩΣΣΑ (EKΠΟΜΠΗ ΤΟΥ "ΝΑΥΣΙΝΟΟΥ")
Το καλύτερο λάδι του κόσμου είναι τση Κρήτης (VIDEO)
Σεισμική δόνηση νότια της Κρήτης
Στη Σητεία «χτύπησαν» ξένα funds για πλειστηριασμούς δύο ακινήτων
Σας τηλεφωνούν από ... Μαλδίβες; Κάντε ότι δεν το είδατε!
Καταπληκτικό βίντεο δείχνει πως ζούσαν στην μινωική Κρήτη
Aναζήτηση κατοικιών στην πόλη της Σητείας, στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος Στέγασης Αιτούντων Άσυλο στην Κρήτη
Επίσκεψη της Φώφης Γεννηματά σε Ιεράπετρα, Άγιο Νικόλαο και Σητεία
Η “Ιερή” Ιστορία του Ψηλορείτη που μαγευεί!
Οι προοπτικές για το ενεργειακό μέλλον της Κρήτης-ΥΒΡΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΜΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Τεράστια η οικολογική και η οικονομική καταστροφή από τους λαγοκέφαλους
Νεκρός από πυροβολισμό γνωστός καρδιολόγος, γάζωσαν το ΙΧ του
Αντικατάσταση δικτύου ύδρευσης από αμιαντοσωλήνες στη μεσαία και πάνω ζώνη υδροδότησης της πόλης της Σητείας
Απαγωγή Λεμπιδάκη : Αν "στράβωνε" κάτι θα τον σκότωναν