Η “Ιερή” Ιστορία του Ψηλορείτη που μαγευεί!

Άρθρο του Μανόλη Δακανάλη-τέως αγρονόμου

Ο Ψηλορείτης ή ΄Ιδη είναι το ψηλότερο βουνό της Κρήτης, με πιο ψηλή κορφή τον Τίμιο Σταυρό  (υψ 2456μ), άλλες κορφές είναι ο Αγκαθιάς (2424 μ.), Στολίστρα (2325 μ.), Βουλομένου (2267μ. και Κούσακας (2209 μ.), ενώ κάτω από δυο χιλιάδες μέτρα είναι η Μαύρη Κορφή ή Σέλα Διγενή, η Χαλασοκεφάλα, η Κουρούνα, ο Σκίνακας, το Κουδούνι, η Αλικαντάμ και άλλες.  Η οροσειρά  έχει μήκος35 χιλιόμετρακαι πάνω  από το δασόριο εκτίνεται η αλπική ζώνη ( Μαδάρα).
Ο Ψηλορείτης συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο “Natura 2000″ και χαρακτηρίζεται από την ποικιλομορφία τοπίων, με υψηλή βιοποικιλότητα. Είναι ένα σύνολο εξαιρετικών «αισθητικών τοπίων » και ένας ιδιαίτερα ενδιαφέρων γεωλογικός σχηματισμός. Κάνουν την παρουσία τους πολλά είδη ενδημικών ζώων και φυτών της Κρήτης και της Ελλάδας. Ψηλορείτης ή ΄Ιδη  ετυμολογείται από το δωρικό ΄Ιδα = δέντρα για ξύλευση, δάσος, δασωμένο βουνό.
Το δάσος του Ρούβα βρίσκεται στο Νοτιοατολικό τμήμα του Ψηλορείτη και αποτελεί ένα από τα ελάχιστα φυσικά δασικά οικοσυστήματα στην περιοχή. Χαρακτηρίζεται από την ποικιλία των ειδών του, όπου κυριαρχεί ο πρίνος, το πεύκο, το κυπαρίσσι, ο αζίλακας, ενώ στη θέση Διπλόρι ενδημεί το Ανέγνωρο ή Αμπελίτσα (Ζelkova abelitsa) σε μικρό αριθμό και καταλαμβάνει έκταση περίπου15 στρεμμάτων. To πρινόδασος του Ρούβα είναι το μεγαλύτερο στην Κρήτη ίσως και στην Ελλάδα.
18892988635 δάσος του ΡούβαΤο Κρητικό Κεφαλάνθηρο είναι ένα ενδημικό και σπάνιο είδος ορχιδέα που το απαντάμε στην περιοχή του Ρούβα μέχρι τη Μαύρη Κορφή σε μικρό πληθυσμό. Το μέρος που ενδημεί το έχουν περιφράξει για προστασία και ανθεί το Φθινόπωρο. ΄Αλλα δάση με πρίνους, σφεντάμους και τρικοκιές συναντάμε στις θέσεις Βρουλίδια , Βρομονερό και στα νότια του Ψηλορείτη από τη Γέργερη μέχρι τα Πλατάνια σε μικρότερες εκτάσεις.
pegasus_LARGE_t_242261_54410094 Κρητικό ΚεφαλάνθηροΣτην οροσειρά του Ψηλορείτη έχουν εξελιχθεί σπάνιες μορφές ζωής που δημιούργησαν ενδημικά είδη φυτών και ζώων. Κατά τον καθηγητή Βοτανολογίας των ΤΕΙ. Ηρακλείου Ζαχαρία Κυπριωτάκη στον Ψηλορείτη απαντάμε περίπου 1000 είδη φυτών, ενώ τα ενδημικά είναι περίπου 75, ημερίδα 14-12-2001 στη Γέργερη . (Προστασία και ανάδειξη του δάσους Ρούβα).
Ο Ψηλορείτης θεωρείται ως μια από τις πιο σημαντικές περιοχές της Ευρώπης όσο αφορά την ορνιθοπανίδα, που αποτελείται από χρυαετούς, σπιζαετούς, γυπαετούς ή κοκαλάδες, το όρνιο ή σκάρα, κουρούνες, κοράκια, κίσες, φάσες, πέρδικες και άλλα. Η πανίδα επίσης είναι πλούσια και αποτελείται από αγριόγατους, ασβούς, νυφίτσες, ζουρίδες,  λαγούς, 2 είδη σαύρων ( πράσινη και καφέ), το λιακόνι, 3 είδη σαμιαμιδιών και 3 είδη φιδιών ( σπιτόφιδο, τηλεσκόπος, δεντρογαλιά).
Aquila_chrysaetos ΧρυσαετόςΟ Ψηλορείτης από την σκοπιά της γεωλογίας, μπορεί κανείς να παρατηρήσει όλους τους τύπους των πετρωμάτων, μέχρι απολιθωμένα κογχύλια και όστρακα. Μέσα σ΄αυτό το πολύπλοκο μωσαϊκό πετρωμάτων σχηματίστηκαν πλήθος σπηλαίων, βάραθρα και πολλά φαράγγια που αποδεικνύουν την ομορφιά και τη σπουδαιότητα του Ψηλορείτη στο πέρασμα των αιώνων. Τέτοια σπήλαια είναι το Ιδαίον ΄Αντρον, το σπήλαιο των Καμαρών , του Σφεντόνι, ενώ μεγάλα φαράγγια είναι του Ζαρού, των Καμαρών, των Πλατανίων, των Γωνιών και του Καυδολιό (Ζωνιανό).
Idaion Antron Ιδαίον ΆντρονΣτο μαγευτικό οροπέδιο της Νίδας βρίσκεται το Ιδαίο ΄Αντρο σε υψόμετρο1490 μέτρων, όπου κατά τους Μινωικούς χρόνους ήταν ο σπουδαιότερος λατρευτικός χώρος του νησιού. Είναι ίσως το μοναδικό σημείο που με βεβαιότητα λατρεύονταν ο μέγιστος των θεών Δίας, ο οποίος κατά την παράδοση φυγαδεύτηκε από τη μητέρα του Ρέα και κρύφτηκε στη σπηλιά της ΄Ιδης ( Νίδα ) μέχρι να ανδρωθεί και να γλιτώσει από την οργή του πατέρα του Κρόνου. H λατρεία άρχισε από την προϊστορική εποχή και συνεχίστηκε ίσαμε τους Ρωμαϊκούς χρόνους.
Ο εξωτερικός περίβολος του Ιδαίου ΄Αντρου αποτελούσε ένα οργανωμένο σε επιστημονική βάση Αστεροσκοπείο τουλάχιστο κατά τη μινωική περίοδο, με όργανα επιστημονικών μετρήσεων των ηλιοστασίων. Αυτή είναι η επιστημονική ανακοίνωση του μηχανικού και ερευνητή Νίκου Λεβεντάκη στο 11ο Διεθνές Κρητολογικό Επιστημονικό Συνέδριο, που έγινε στο Ρέθυμνο. Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΝΩΓΗ στις 28-10-2011.
To Καμαραϊκό Σπήλαιο βρίσκεται πάνω από τις Καμάρες σε υψόμετρο1524 μέτρων, στις νότιες πλαγιές της Μαύρης Κορφής ή Σέλα του Διγενή. Εκεί λατρεύονταν μια θεότητα προστάτιδα ως φαίνεται της γεωργίας και κτηνοτροφίας, πιθανώς της θεάς Ειλείθυια. Τα αγγεία που βρέθηκαν στο σπήλαιο είναι ο λεγόμενος Καμαραϊκός ρυθμός, εξαιρετικά πολυτελής, βασιλικού χαρακτήρα. (Πηγές: ΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ της Νομαρχίας Ηρακλείου 1971 σελ.45).
Το-εσωτερικό-του-σπηλαίου Καμαραϊκό ΣπήλαιοΟ Ψηλορείτης χαρακτηρίζεται από την πλειάδα των μιτάτων που φιλοξενεί και έχουν καταγραφεί πάνω από 300. Κατασκευάζονται από λιθοτεχνίτες με πέτρες κυκλικά και αποτελούν τα καταλύματα των βοσκών. Οι αρχαιολόγοι αναφέρονται σε αυτά με τους όρους θολωτές κατασκευές ή θολωτά μιτάτα (Σακελλαράκης 1985).
Στις πλαγιές του Ψηλορείτη σε υψόμετρο1187 μέτρωνστα μέσα της διαδρομής Ανώγεια – Ιδαίον ΄Αντρο, βρίσκεται η μινωική Ζώμινθος με διαχρονική παρουσία ανθρώπων από τότε ίσαμε σήμερα. Οι ανασκαφές που έγιναν από τον αρχαιολόγο Γιάννη Σακελλαράκη έφεραν στο φως ένα οικισμό υστερομινωικής περιόδου ( 17ος π.χ.αιώνας), με επιβλητικό κτήριο 1600 τ.μ. τουλάχιστο τριώροφο. Στη δυτική πτέρυγα ανακαλύφθηκε βιοτεχνική πτέρυγα με εργαστήριο κεραμικής.
Πριν από μερικά χρόνια είχα μια συζήτηση σχετικά με τη Ζώμινθο με το μακαρίτη καθηγητή της αρχαιολογίας Γ. Σακελλαράκη. Του ανέφερα την ιερότητα του Ψηλορείτη μεταξύ των άλλων ιερών βουνών της Ελλάδας (΄Ολυμπος, Παρνασσός, Τόμαρος, Λύκιο ΄Ορος, ΄Αθως κ.λ.π.) και μου είπε, ότι είναι πρώτος στην κατάταξη ο Ψηλορείτης.
Ο Ψηλορείτης δια μέσου των αιώνων υπήρξε  το ορμητήριο και το καταφύγιο των Χαίνιδων, των ανταρτών και των καταδιωκομένων σε όλες τις περιόδους των κατακτήσεων της Κρήτης (Αραβοκρατία, Βενετοκρατία, Τουρκοκρατία και Γερμανική κατοχή). Στην Γερμανική κατοχή είχαν τα λημέρια τους τέσσερις αντάρτικες ομάδες.
Γύρω από τον Ψηλορείτη δημιουργήθηκε ένας ιδιότυπος πολιτισμός, που άφησε ανεξίτηλα τα χαρακτηριστικά του. Ένα λαϊκό πολιτισμό που εκφράζεται πολύμορφα στο χορό, στο τραγούδι, στη μαντινάδα, στο ριζίτικο, στην καθημερινή ζωή, στη γέννηση, στη βάπτιση, στο γάμο, στο θάνατο, στη λαϊκή τέχνη , στο χιούμορ, στον αυτοσαρκασμό και στη μυθολογία. Δείγμα είναι, ότι σε όλα τα χωριά του Ψηλορείτη η φιλοξενία και η ζεστασιά των κατοίκων είναι μοναδική. Τη φιλοξενία αυτή την κληρονομήσαμε από τον Ξένιο Δία που μεγάλωσε και ανδρώθηκε στον Ψηλορείτη και ο οποίος μας εμπνέει και μας καθοδηγεί ακόμα και σήμερα.
Ο Ψηλορείτης το βουνό των θεών προσφέρεται σε όλους εκείνους που έχουν αγάπη και πάθος με το βουνό και αναζητούν να επισκεφθούν παρθένα τοπία. Το φυσικό περιβάλλον, οι γεωμορφολογικές και οι κλιματολογικές συνθήκες του βουνού ευνοούν τις ορειβατικές και σπηλαιολογικές αναζητήσεις.  Το Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 που αρχίζει από την Ολλανδία, περνά από τον Ψηλορείτη και καταλήγει στην Ζάκρο. Δίδει επομένως την ευκαιρία να θαυμάσουν οι επισκέπτες την μεγαλοπρέπεια του βουνού. Ο Ψηλορείτης έχει έξι ορειβατικά καταφύγια στις θέσεις Πρίνος, Τριγιόδος, Μυγερού, Τουμπωτό Πρίνο, Σαμάρι και Ρούβα, στα οποία μπορούν να εξυπηρετηθούν οι επισκέπτες του βουνού.
Ο Ορειβατικός Σύλλογος Μοιρών έχει δεθεί απόλυτα με τον Ψηλορείτη από την ημέρα της ίδρυσης του 8-8-88. ΄Ολες τις εποχές του έτους διοργανώνει επισκέψεις περιμετρικά του βουνού σε διάφορες βουνοκορφές του, σπήλαια και φαράγγια. Στην κορφή Τίμιο Σταυρό ανεβαίνουμε  όλες τις εποχές του χρόνου. Πολλές φορές στα χιόνια έχουμε θαυμάσει τους σκιέρ να γαζώνουν με μεγάλη ταχύτητα όλη τη νότια πλευρά της κορφής Αγκαθιά. Το ίδιο γίνεται και στη βόρεια πλευρά του βουνού πάνω από το Λάκκο του Μυγερού, δυστυχώς αρχές Δεκέμβρη του 2011 είχαμε ένα τραγικό συμβάν με τον άδικο θάνατο ενός σκιέρ.
Τέλος το ορεινό συγκρότημα του Ψηλορείτη με τη μεγάλη βιοποικιλότητα και τη μεγάλη ποικιλομορφία των σχηματισμών του, τρέφει από την αρχαιότητα – εποχή των τροφοκυνηγών ίσαμε σήμερα, με τον ποιμενικό τρόπο ζωής και τη γεωργία περίπου εκατό χωριά που βρίσκονται, περιμετρικά σκαλωμένα στη ρίζα του βουνού.

Πηγή: anogi.gr μέσω agonaskritis.gr

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Οι Παλιατσούρες έρχονται στο Πολύκεντρο Σητείας!Κυριακή 21Γεvάρη Ώρα έvαρξης 21:00 μ.μ.
Ακυρώσεις και τροποποιήσεις πτήσεων από την Aegean για Κρήτη
Όλο το παρασκήνιο για το «Ανδρομέδα»: Ο Σεΐχης, οι μυστικές υπηρεσίες και τα χρωστούμενα στον Ρέλλο
Σεισμός 4,3 Ρίχτερ νοτιοδυτικά της Κρήτης
Έρχεται ο «Θησέας» με ισχυρά φαινόμενα στην Κρήτη
Νέα αύξηση της τιμής ελαιολάδου στα 3,90 ευρώ το κιλό στη Σητεία
Ας είναι καλά η κρητική διατροφή και ο καιρός - Η Κρήτη «κρατάει» γερά ενάντια στις ιώσεις σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα!!!
Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΚΑΙ ΟΙ ΘΥΣΙΕΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ -Οι Κρήτες που σας στέλνομεν, είναι τέλειοι τύποι πολεμιστών - «...Ελάτε σεις ηρωικοί τση Κρήτης πολεμάρχοι, τσ’ Ηπείρου οι σταυραετοί και Μακεδονομάχοι
Κτηματογράφηση στην Κρήτη - Πού ξεκινά και πού μπλοκάρει η διαδικασία
Από 3.30 έως 3.75 €/κ. κυμαίνονται οι τιμές στο λάδι
To γνωρίζατε; Αυτός είναι ο Έλληνας που ανακάλυψε την Κνωσό πριν από τον Έβανς
Προς αναζήτηση Μινωικού Οικισμού στο Οροπέδιο Λασιθίου
Ακόμη "στον αέρα" οι συμβάσεις για τα καύσιμα των περιπολικών - "Ξέμειναν" στο Λασίθι;
Χανιά - Επικίνδυνη απερισκεψία! Ξέχασε την αντλία βενζίνης πάνω στο αμάξι του! Λίγο έλειψε να γίνει το κακό σε πρατήριο υγρών καυσίμων στα Χανιά (βίντεο)
Αυτά είναι τα εκρηκτικά που βρέθηκαν σε πλοίο στην Κρήτη. Πως θα κατέληγαν στη Λιβύη
«Κινητή βόμβα» το πλοίο με εκρηκτικά που βρέθηκε στην Κρήτη
Εκρηκτικά βρήκαν οι Λιμενικοί στο Φ/Γ πλοίο «ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ»
Από την Τουρκία είχε ξεκινήσει το πλοίο με τα εκρηκτικά που εντοπίστηκε στην Κρήτη
Η Κρήτη κορυφαίος τουριστικός προορισμός για τον όμιλο TUI !
Χριστουγεννιάτικος λαχνός ΣΚΡΑΤΣ χάρισε 250.000 ευρώ σε έναν υπερτυχερό από την Κρήτη
Μεγάλη πτώση στις βροχές σε σχέση με πέρυσι στην Κρήτη: Στοιχεία ανά περιοχή
Δεν είναι έτοιμοι οι εστιάτορες για το τυποποιημένο ελαιόλαδο
Οι Κρητικοί δε «βάζουν» μυαλό και συνεχίζουν να παρανομούν
Πότε έγινε η τελευταία εκτέλεση θανατοποινίτη στην Ελλάδα;
Ρεσάλτο των λιμενικών σε φορτηγό πλοίο ύποπτο για μεταφορά όπλων
Πρόσληψη προσωπικού σε Ηράκλειο και Σητεία
Ποιο φοβερό και τρομερό μυστικό υπάρχει στην αίθουσα του θρόνου στην Κνωσό;
Ν’ αποκατασταθεί η υφιστάμενη ισορροπία ανάμεσα στους τέσσερις νομούς της Κρήτης
Οι Κουρήτες της Ελληνικής Κρήτης μας δίνουν τις απαντήσεις που πρέπει στους εχθρούς μας.... (βίντεο)
Οι τιμές του ελαιολάδου από τον ΣΕΔΗΚ (ενημέρωση 03/01/2018)
Οι γυναίκες της αρχαίας Κρήτης εφηύραν πρώτες τον κορσέ και τον διέδωσαν στην Ευρώπη!
Τι θα γίνει με τα τμήματα του ΒΟΑΚ από τον Άγιο Νικόλαο προς τη Σητεία και την Ιεράπετρα
Σεισμός 4,1 Ρίχτερ νότια της Κρήτης λίγο μετά τα μεσάνυχτα
Οι Κρητικοί αποχαιρετούν τον Ευγένιο Γκέραρντ
Τραγικό παιχνίδι της μοίρας: Αρραβωνιασμένο ζευγάρι και η μητέρα της νύφης οι νεκροί στην Κρήτη
Το 2019 μπορεί να ξεκινήσει να κατασκευάζεται ο ΒΟΑΚ
Αναζητείται ο οδηγός που σκότωσε τον λαχειοπώλη
Ποιά ξενοδοχεία αναζητούν οι Γερμανοί;
Έκλεψαν νταλίκα από την Ιεράπετρα στο λιμάνι Ηρακλείου, βρέθηκε στις Αρχάνες χωρίς τα εμπορεύματα
Κρήτη: Βρέθηκε το αγροτικό που παρέσυρε και σκότωσε 66χρονο
Αγόρι το πρώτο παιδί του 2018 στην Ελλάδα
Κρήτη: Αυτοκίνητο γεμάτο σφαίρες που προήλθαν από μπαλωθιές
Έρευνα: Ο μύθος για το..."τρομερό" Λιακόνι- Ποια είναι τα δηλητηριώδη ζώα στη Κρήτη
Τι είναι ο Επιμενίδειος ύπνος – Η απίστευτη ιστορία του ξακουστού σοφού Επιμενίδη
Επιχορήγηση σχεδόν 2 εκ. ευρώ για νοσοκομεία και Κ.Υ. της Κρήτης
Άμα έχεις ανθρωπιά!!Μπράβο! Πήρε αγκαλιά δελφίνι και βούτηξε στην παγωμένη θάλασσα να το σώσει (vid)
Συντετριμμένος ο πατέρας της 4χρονης Μελίνας ζητά την απονομή δικαιοσύνης
Μ.Χιλετζάκης: Δακτυλοδεικτούμενοι θα είναι στο τέλος οι παραγωγοί (Ηχητικό)
Κρήτη: Θρήνος για τον 22χρονο ποδοσφαιριστή – «Καλό ταξίδι Πίου…»
"Ψίχουλα" το επίδομα θέρμανσης στην Κρήτη - δείτε το ποσό
«Το πρόσωπο της εγκατάλειψης» σε ένα χωριό που διεκδικεί βραβείο… (βίντεο)
Ξεχώρισε η Κρήτη πανελλαδικά λόγω "ζέστης" τα Χριστούγεννα
Γκρέμισαν το σπίτι του Νίκου Καζαντζάκη στο Ηράκλειο για να φτιάξουν πάρκινγκ
Οικογενειακή τραγωδία στην Κρήτη: 34χρονος έπνιξε τον πατέρα του μετά από καυγά
Αυτοκίνητο έπεσε σε χαντάκι στην Κρήτη
Το 60% των ενεργειακών αναγκών της κάλυψε από Ανανεώσιμε πηγές η Κρήτη τον περασμένο Μάρτιο
Η Κρήτη θυμίζει... Σκανδιναβία: Ντυμένη στα λευκά, εντυπωσιακά πλάνα από drone [βίντεο]
Στο σφυρί επτά ξενοδοχειακές μονάδες της Κρήτης
Επί δύο ώρες προσπαθούσε να προσεγγίσει το λιμάνι του Ηρακλείου το πλοίο ΚΡΗΤΗ ΙΙ λόγω των ισχυρών ανέμων
Επίφοβα σημεία για πλημμύρες στο Νομό Λασιθίου
Ηράκλειο - Άρρωστος επιβάτης "ανάγκασε" πλοίο να γυρίσει στο λιμάνι
Χριστουγεννιάτικα κάλαντα από Κρήτη και Καστελόριζο στο ΥΠΕΘΑ
Κείμενο του Νίκου Πετράκη πρώην δημάρχου Σητείας προς τιμήν του Γιώργη Κλάδου
Ξεσηκωμός για τις αγροτικές επιδοτήσεις - Αδικαιολόγητες οι περικοπές
Η πλαστική σακούλα καταργείται – Η τσάντα πολλαπλών χρήσεων του ΕΣΔΑΚ έρχεται!
H Νομαρχιακή Επιτροπή Λασιθίου του ΤΕΕ/ΤΑΚ για την κατάργηση των Υποθηκοφυλακείων
Σεισμική δόνηση 4,7 ανοιχτά της Κρήτης
Συνάντηση Περιφερειάρχη με τους δημάρχους Λασιθίου για τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις
Μεγάλος σεισμός στη Νότια Κρήτη!
Η ανατολική Κρήτη υποδέχεται τον Χριστό
Κάλεσμα στους πολίτες για τους δασικούς χάρτες
Ο Κρητικός, καταγόμενος από την αρχαία Λατώ, ναύαρχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Νέαρχος
25 Τοπικές Μονάδες Υγείας στην Κρήτη & καμία στο Λασίθι -vid
Πρόσωπα- εκπλήξεις στα ψηφοδέλτια σε μια εκλογική χρονιά!
Προβληματισμός για τους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών στο νομό Λασιθίου
Στο σπήλαιο Μελιδονίου έμενε ο Τάλως, ο γίγαντας – φύλακας της Κρήτης
Η Καρδιά των Γεωπάρκων χτυπά στην Σητεία(βιντεο-φωτο)
Σεισμός νοτιοανατολικά της Ζάκρου
Απαραίτητη η ενίσχυση των πιστώσεων για το πρόγραμμα δακοκτονίας
«Προς αναζήτηση νομοθετικού πλαισίου για υδατοδρόμια και υδροπλάνα»
Το όμορφο Ελαφονήσι για όσους το έζησαν δεκαετίες πριν
Πυροβόλησαν ψυχίατρο στο κέντρο του Ηρακλείου
Απεργιακή συγκέντρωση στην πλατεία της Σητείας (βίντεο)
Διανομή κρέατος μέσω ΤΕΒΑ τη Δευτέρα στο νομό Λασιθίου
Πως ήταν το αρχαίο παλάτι της Κνωσού 10.000 χρόνια πριν – Τρισδιάστατη ξενάγηση μέσω βίντεο
Η ελιά που στέκεται αγέρωχη 3.000 χρόνια στην Κρήτη!!!
Πώς ήταν η Κρήτη το 1964 (vid)