Κώστας Μουντάκης -Ό,τι άγγιζε του ‘δινε νέα πνοή κι ας είχε πίσω του παράδοση αιώνων


Ανδριάντας του Κώστα Μουντάκη στο Ρέθυμνο.

Ο Κώστας Μουντάκης (Αλφά Ρεθύμνης, 10 Φεβρουαρίου 1926 – Αθήνα, 31 Ιανουαρίου 1991) ήταν Έλληνας μουσικός. Θεωρείται μαζί με τους Νίκο Ξυλούρη, Θανάση Σκορδαλό και Λεωνίδα Κλάδο ως ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς λυράρηδες της Κρήτης.

Φωτογραφία: By Pavlos1988 – Pavlos1988, Αναφορά, https://el.wikipedia.org/w/index.php?curid=432495

Γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 1926 στο χωριό Αλφά της επαρχίας Μυλοποτάμου (στη σύγχρονη εποχή υπάγεται στο δήμο Μυλοποτάμου του νομού Ρεθύμνης). Ήταν το μικρότερο από τα επτά παιδιά του μουσικού και χορευτή Νίκου Μουντάκη και της Καλλιόπης ενώ η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Καλλικράτη Σφακίων. Λίγο καιρό μετά τη γέννησή του έμεινε ορφανός από πατέρα ενώ λόγω των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε η οικογένειά του αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο ενώ φοιτούσε στο ημιγυμνάσιο και να εργαστεί ως πλανόδιος μικροπωλητής.

Μεγαλώνοντας σε ένα μουσικό περιβάλλον ήρθε από νωρίς σε επαφή με την κρητική μουσική παράδοση και αναδείχτηκε ήδη από την εφηβική του ηλικία σε ικανό λυράρη.

Το 1948 κατατάχτηκε στη χωροφυλακή υπηρετώντας στα Χανιά, στα Σφακιά και στην Αθήνα ενώ το διάστημα 1950 – 1952 είχε αποσπαστεί στο ιδιαίτερο γραφείο του Σοφοκλή Βενιζέλου. Αργότερα παραιτείται και αναγκάζεται να εργαστεί στο Εργοστάσιο Λιπασμάτων της Δραπετσώνας για 16 χρόνια.

Παράλληλα προσπαθεί να προωθήσει την κρητική μουσική μέσω της ραδιοφωνίας που είχε τη μεγάλη δύναμη στην προβολή της παραδοσιακής μουσικής κάτω από την άγρυπνη επίβλεψη του Σίμωνα Καρά. Περνάει από την κριτική επιτροπή του Ε.Ι.Ρ. (Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) και μαζί με τον Βυζιργιάννη στο λαούτο αρχίζουν εκπομπές στο πρόγραμμα του Σίμωνα Καρά, προβάλλοντας την κρητική μουσική στο πανελλήνιο.

Σε συνεργασία με τον Στέλιο Κουτσουρέλη, πραγματοποιούν το 1955 την πρώτη ηχογράφηση δίσκου 78 στροφών με τα τραγούδια «Ο Ζητιάνος» και η «Ρεθυμνιωτοπούλα». Μέσα στα επόμενα χρόνια ακολουθεί μια τεράστια πορεία δισκογραφικών εκδόσεων, με αποτέλεσμα να καθιερωθεί ως ο περισσότερο ηχογραφημένος λυράρης Κρητικής μουσικής.

Δίσκοι και τραγούδια όπως: «Ένα ματσάκι γιασεμιά», «Αργαλειός», «Μυλωνάδες και μαζώχτρες», «Κρητικός γάμος», «Η Μάχη της Κρήτης- Κρητικά νακλιά», «Αναφορά στον Καζαντζάκη», είναι μόνο μερικά δείγματα της δουλειάς του. Η καταξίωση και η φήμη του Μουντάκη εξαπλώθηκε σε όλη την Κρήτη και στους Έλληνες της διασποράς τους οποίους είχε επισκεφτεί πολλές φορές. Για πρώτη φορά πήγε στην Αμερική το 1960 και το 1971 στον Καναδά, την Αυστραλία την Νότιο Αφρική και άλλες χώρες με παρουσία ομογενών.

Από το 1975 αναγκάζεται λόγω προβλημάτων υγείας να διακόψει την επαγγελματική του δραστηριότητα και παίζει μόνο σε επιλεγμένα γλέντια και εκδηλώσεις. Μέσα σε αυτό το διάστημα θεωρεί ως επιτακτική ανάγκη την παιδεία, δηλαδή τη μάθηση και τη διδασκαλία της κρητικής λύρας με την ίδρυση σχολών στις μεγαλύτερες πόλεις της Κρήτης. Επίσης συμπαραστέκεται στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών και γίνεται πολύτιμος συνεργάτης στα ερευνητικά προγράμματα εθνομουσικολογίας του Ινστιτούτου.

Η πρώτη σχολή λύρας ιδρύεται στο Ηράκλειο στο «Ωδείο Απόλλων», το 1979, μετά στο Ρέθυμνο (1980), τα Χανιά (1981), στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου (1983) και τέλος ιδρύει το «Ελληνικό Ωδείο» στην Αθήνα το 1985. Ο Κώστας Μουντάκης παλιότερα είχε αρχίσει μαθήματα και στην «Παγκρήτιο Ένωση». Απεβίωσε στις 31 Ιανουαρίου 1991 στην Αθήνα.

Το έργο και η συμβολή του Μουντάκη στην κρητική παραδοσιακή μουσική τυγχάνουν της καθολικής αναγνώρισης μουσικών και κριτικών (όπως ο μουσικός και τραγουδιστής Χρόνης Αηδονίδης, ο λογοτέχνης και κριτικός θεάτρου Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο καθηγητής μουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Αμαργιανάκης κ.ά.) ενώ θεωρείται ως ένας από τους πιο εμπορικούς λυράρηδες.

Η δισκογραφία του

1966: Η Κρήτη τραγουδάει
1966: Κρήτη μου Λεβεντομάνα
1967: Κρητικός γάμος
1970: Η μάχη της Κρήτης – Κρητικά νακλιά
1971: Οι μεγάλες επιτυχίες του Κώστα Μουντάκη
1972: Ο Κώστας Μουντάκης στα καινούργια του τραγούδια
1973: Ελληνικά δημοτικά τραγούδια
1974: Ξεφάντωμα
1976: Αναφορά στον Καζαντζάκη
1976: Original cretan mysic (Instrumental)
1977: Ο μεγάλος Κρητικός
1978: Οι μερακλήδες
1981: Ο Πρωτομάστορας
1982: Πρωτομάστορες
1983: Η Κρητική αναγέννηση
1984: Έτσι τραγουδάει η Κρήτη 1
1985: Έτσι τραγουδάει η Κρήτη 2
1988: Στον Ψηλορείτη θ΄ανέβω
1991: Αφιέρωμα στον μεγάλο Κρητικό
1992: Αφιέρωμα στον μεγάλο δάσκαλο’
1994: Για πάντα
1995: Αφιέρωμα
1996: Τα ραδιοφωνικά
1999: Cretan folk song and dances
2002: Σπάνιες ζωντανές ηχογραφίσεις
2006: Ριζίτικα

wikipedia

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

«Πρόσκληση στρατευσίμων 2019 Β΄ΕΣΣΟ»
Έκαναν... φτερά 74 αρνιά - Εξιχνιάστηκε η 1η μεγάλη φετινή ζωοκλοπή
Ανεκτέλεστα τα δρομολόγια του Πρέβελης
Τα κουνούπια στην Κρήτη «οργιάζουν» - Έρχεται δύσκολο καλοκαίρι
Πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη συνάντηση του Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Αρναουτάκη με αντιπροσωπεία των πληγέντων από την υπερχείλιση των ποταμιών Παντέλη και Σκλαβεδιάκου
Οδύνη για την 20χρονη που έφυγε πρόωρα
Απελευθερώνεται η εμπορία αποσταγμάτων μικρών παραγωγών
Θρίλερ με την τιμή του ελαιολάδου
Έρχονται… ξένα λάδια στην Κρήτη
Εκπαιδευτές από όλη την Κρήτη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στην Σητεία(βιντεο-φωτο)
Από 6 έως 20 Μαΐου οι εγγραφές μαθητών στα δημοτικά
Ο Γιώργος Καμίνης στο Λασίθι - Αναλυτικά το πρόγραμμα
«Ωριμάζει» η ένταξη της Μονάδας Διαχείρισης Απορριμμάτων Σητείας
Ακρωτηριασμοί σκύλων: Μια βάρβαρη… «συνήθεια» η οποία πρέπει να σταματήσει!
Σκόνη και 23 βαθμοί Κελσίου σήμερα στην Κρήτη
Mέχρι και την... Κρήτη διεκδικεί η Τουρκία - Νέο προκλητικό έγγραφο
Εξαιρετικό παράδειγμα από Κρήτη: Κράνη σε ειδικά ράφια, μέσα στις σχολικές τάξεις!!!
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευαγγ. Αποστολακης θα επισκεφθεί τη Σητεία
Από Δευτέρα η υποβολή αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης
Σαρωτικοί έλεγχοι στην αγορά λόγω Πάσχα
«Eισβολή» αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη
Στη Σητεία για μια μοναδική πεζοπορία ο Φυσιολατρικός Σύλλογος Ηρακλείου
«ΦιλόΔημος»: «Ενίσχυση» σε Σητεία και Ανώγεια για αθλητικά έργα
Τις πλημμυρισμένες περιοχές στη Σητεία επισκέφτηκαν Ι. Πλακιωτάκης, Αλ. Μαρκογιαννάκης
Από 1 εκατ. Ιεράπετρα και Σητεία για τις καταστροφές [βίντεο]
Επίσκεψη στις πληγήσες περιοχές
Νικητής ο Γιάννης Ζερβάκης στα 10χλμ. με ρεκόρ!
ΔΗΛΩΣΗ υποψήφιου Περιφερειάρχη Κρήτης Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη
Επιδοτήσεις με σκοπό τη… μείωση της παραγωγής
Μ.Θραψανιώτης: Επιτέλους το Λασίθι «μπαίνει στο κάδρο» της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Κρήτη
«Φωτιά» τα καύσιμα στην Κρήτη
Ιεράπετρα & Σητεία μετρούν πληγές από την κακοκαιρία - Τραγική η επόμενη μέρα
Τμήμα Φυσικοθεραπείας στην Ιεράπετρα και Φυσικής Αγωγής στον Αγ. Νικόλαο στο νέο «Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Κρήτης»
Εικόνες αποκάλυψης: “Πνίγηκε” η Κρήτη από τη σφοδρή κακοκαιρία – Κινδύνεψαν άνθρωποι, πνίγηκαν ζώα, εκτεταμένες καταστροφές (vids, pics)
Εικόνες αποκάλυψης: “Πνίγηκε” η Κρήτη από τη σφοδρή κακοκαιρία – Κινδύνεψαν άνθρωποι, πνίγηκαν ζώα, εκτεταμένες καταστροφές (vids, pics)
Με προσοχή πρέπει να γίνεται η κίνηση στους δρόμους της Σητείας, ανοιχτοί είναι οι δρόμοι
Κατολισθήσεις και κλειστοί δρόμοι στην Κρήτη λόγω κακοκαιρίας
Μύρτος: Γέφυρα 100 ετών «απειλείται» - Το ποτάμι «θέριεψε» - Εικόνες σοκ
Πασχαλινό παζάρι από το Χαμόγελο του Παιδιού στη Σητεία – Συγκέντρωση ειδών για παιδιά του Λασιθίου
Οργή αγροτών: «Πληρώνουμε τον ΕΛΓΑ αλλά δεν μας αποζημιώνει»
Βροχές στα νότια της Κρήτης και μεταφορά αφρικανικής σκόνης
Ο καιρός έχει θρέψει τους «εχθρούς» της ελιάς - Ψεκάστε με χαλκό
Ξεσηκωμός στο Λασίθι για τον ΒΟΑΚ
Καταψηφίστηκε η τροπολογία για τη μείωση των αγροτικών επιδοτήσεων
Ο Παναγιώτης από τη Σητεία μόλις 1,5 ετών συγκλονίζει το Πανελλήνιο
Εγκύκλιος για τις εκλογικές δαπάνες και την προβολή των συνδυασμών και των υποψηφίων στις αυτοδιοικητικές εκλογές
Ανοιχτή πρόσκληση σε δήμους για δωρεάν wifi
Αντιδράσεων συνέχεια για το ΒΟΑΚ: "Το Λασίθι ... δεν είναι Κρήτη"
Πράσινο φως 95 εκατ. ευρώ για το «μικρό» καλώδιο της Κρήτης
Συμμετοχή του Γεωπάρκου Σητείας στην 43η Συνάντηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων UNESCO στο Άαλεν της Γερμανίας
ΒΟΑΚ: Αυτά είναι τα πλέον επικίνδυνα σημεία
Κυκλοφοριακό κομφούζιο στην Εθνική
Δόθηκε παράταση για τις απλήρωτες εισφορές – Τι σημαίνει αυτό για τους παραγωγούς
Ευμένιος Ξηρουδάκης -Ο δυναμικός Μητροπολίτης που κοντραρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο
Τρεις ισχυρές κακοκαιρίες μέσα σε 45 ημέρες στην Κρήτη!
Ενεργειακή τράπεζα με το βλέμμα στην… Κρήτη
Eπιδοτήσεις: Τροπολογία «φέρνει» τα πάνω - κάτω
Συγκλονιστικό βίντεο – “Ήρωας” καπετάνιος: Το Blue Horizon προσπαθεί να δέσει στο λιμάνι του Ηρακλείου για τουλάχιστον 1.5 ώρα
ΒΟΑΚ: Λασίθι, ο φτωχός συγγενής
Επίσκεψη στο Γεωπάρκο Σητείας στα πλαίσια των εκδηλώσεων «Europe in My Region 2019»
Ο Γιώργος Ζερβάκης για τον ΒΟΑΚ
Νικόλαος Πλάτων -Μια σπουδαία μορφή της αρχαιολογίας
Ακόμα δεν έχει πληρωθεί κανένας λογαριασμός για τα έργα στη γέφυρα Χαμεζίου
Μεγάλους όγκους νερού θα δεχτεί πάλι η Κρήτη, λόγω της νέας κακοκαιρίας
H Κρήτη στους 4 κορυφαίους προορισμούς παγκοσμίως
1.4 ΤΡΙΣ ΕΥΡΩ ΑΞΙΑΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΕΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Ανοίγει ο δρόμος για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην Κρήτη.
Ολοκαίνουριος ΒΟΑΚ χωρίς διόδια για τους… μόνιμους κάτοικους της Κρήτης
Αυτοί είναι 25 κορυφαίοι προορισμοί του κόσμου - Ανάμεσά τους η Κρήτη
Αυτό είναι το ελληνικό χωριό όπου δεν καπνίζει κανείς εδώ και 40 χρόνια (vid)
Αυτό είναι το ελληνικό χωριό όπου δεν καπνίζει κανείς εδώ και 40 χρόνια (vid)
Άυλη πολιτιστική κληρονομιά οι κτηνοτρόφοι του Ψηλορείτη
Σοκ από αλκοολικό: «Έβλεπα αράχνες στο αυτοκίνητο και σκυλιά να με κυνηγούν» (Video)
ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ - ΜΕΑ
Ο καιρός στην Κρήτη: Θυελλώδεις βοριάδες, βροχές και τσουχτερό κρύο
Κόκκινη κάρτα... σε Δήμους της Κρήτης - Κόπηκαν κατά ριπάς αιτήματα για χρηματοδοτήσεις
Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα παραδοθεί η γέφυρα στο Χαμέζι
Μερομήνια: Ψυχρή εισβολή μέχρι τέλη Μάρτη και βροχερή Ανάσταση
Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Ο Δίκταμος, ένα σπουδαίο βότανο της Κρήτης
Προβληματισμός από την αστάθεια στην τιμή του ελαιολάδου - Επηρεάζουν καιρός και ασθένειες
Ιεράπετρα - Μετά από 28 ώρες βρέθηκε κρεβάτι σε ΜΕΘ για τον 43χρονο που «πνίγηκε» με τροφή
Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Κρήτη
Σητεία – Δυνατός σεισμός ανατολικά της Κρήτης!
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές