Ο Δίκταμος, ένα σπουδαίο βότανο της Κρήτης


Ο Δίκταμος η Δίκταμνος (Origanum dictamnus) ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών και είναι ενδημικό φρύγανο της Κρήτης, δηλ. χαμηλός θάμνος που απαντάται μόνον στα ξερικά και βραχώδη μέρη της.

Ιδιαίτερη πατρίδα του θεωρείται το όρος Δίκτη από το οποίο πήρε και το όνομα του (Δίκτη + θάμνος = Δίκταμνος), αν και πολλοί προτιμούν την προέλευση του ονόματος από την κρητική θεά Δίκτυννα (αντίστοιχη της θεάς Άρτεμης).

Το βρίσκομε όμως και σε πολλά άλλα σημεία του νησιού ως χασμόφυτο και σε υψόμετρο μέχρι 1900 μ, όπως και πολλά άλλα είδη του γένους, μεταξύ των οποίων την γνωστή ρίγανη, μαντζουράνα, κεφαλωτή ρίγανη, αμάρακο κ.ά. Η ιδιότητα αυτή του έδωσε και την λαϊκή ονομασία έρωντας μιας και η συλλογή του στα απόκρημνα μέρη έχει πολλά βάσανα και ταλαιπωρίες όπως ο έρωτας και οι συλλέκτες του ονομάστηκαν ερωντάδες.

Αλλού ονομάζεται σταματόχορτο διότι η μάσηση των φύλλων του καταπολεμά την δυσοσμία του στόματος.

Το είδος ήταν γνωστό από την αρχαία εποχή και ο Ιπποκράτης έδωσε το όνομα Κρητικόν δεδομένου ότι στην εποχή του πίστευαν ότι εφύετο μόνο στην Κρήτη. Διατυπώνει μάλιστα την άποψη ότι «εξελαύνει έμβρυον» δηλαδή επιταχύνει τον τοκετό (ωκυτόκιο). Με την άποψη του ιατρού Ιπποκράτη συμφωνεί και ο πατέρας της βοτανικής Θεόφραστος που διδάσκει ότι «δίκταμον ίδιον της Κρήτης……θαυμαστόν τη δυνάμει μάλιστα δε προς τους τόκους των γυναικών», αλλά αναφέρει ότι και τα αγριοκάτσικα όταν τραυματισθούν από βέλος τοξότη τρώγουν φύλλα δίκταμου για να αποβάλλουν το βέλος από την πληγή(!). Ο Αέτιος, βυζαντινός ιατρός, συνιστούσε αφέψημα που ονόμαζε Έψημα Κρητικόν, αλλά και διάφορες αλοιφές και έμπλαστρα που είχαν ως βασικό συστατικό τον δίκταμο.

Γενικά θεωρείται είδος με πολλές φαρμακευτικές και αρωματικές αλλά και μελισσοτροφικές ιδιότητες που αποδίδονται στα περιεχόμενα αιθέρια έλαια όπως η καρβακλόλη με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, το κυμένιο κ.ά.

Κατατάσσεται στα απειλούμενα φυτά της Ελλάδος λόγω έντονης συλλογής, ξεριζώματος κατά την συλλογή, υπερβόσκησης κλπ. Για την προστασία του αλλά και λόγω μεγάλης εμπορικής ζήτησης που δημιουργείται, καλλιεργείται πλέον γεωργικά στο χωριό Έμπαρος Ηρακλείου, στις υπώρειες της Δίκτης. Πλην όμως το παραγόμενο προϊόν υστερεί σε ποιότητα και περιεκτικότητα σε αιθέρια έλαια.

Ο δίκταμος χρησιμοποιείται για την θεραπεία των τραυμάτων, ως καταπραϋντικό του πεπτικού συστήματος, καθώς και εναντίον του κρυολογήματος. Δρα προληπτικά στην αντιμετώπιση των κυκλοφορικών και καρδιολογικών προβλημάτων, ανακουφίζει από διάφορους πόνους αλλά έχει δράση και ως αντιδιαβητικό και εμμηναγωγό.

Σημειώνεται ότι από απόψεως βοτανικής ταξινόμησης δεν έχει καμία σχέση με το είδος Dictamnus albus που καλλιεργείται πολύ στην Γερμανία και Αυστρία για την ρίζα του και χρησιμοποιείται στην ομοιοπαθητική.

Γιάννης Σπαντιδάκης
Γεωπόνος-Κηποτέχνης

Δημοσιεύτηκε στη τριμηνιαία περιοδική έκδοση Θεματικός Φιλοτελιστής (τεύχος αρ. 75, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2018) που εκδίδει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Θεματικού Φιλοτελισμού και Νεότητας (http://www.thematic-philatelist.gr)

dasarxeio

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Επικίνδυνα πίσω το πρόγραμμα ελέγχου μελιταίου πυρετού στην Κρήτη
Νέα παράταση υποβολής δηλώσεων στο Εθνικό Κτηματολόγιο
Ενισχύσεις 2019: Άλλα υπόσχεται ο υπουργός, άλλα λέει ο ΟΠΕΚΕΠΕ!
"Απαρατήρητοι θάνατοι - Θα συνεχίσουμε να κλείνουμε τα μάτια;"
Πως θα πετύχουμε θέρμανση με… λιόκλαδα;
Συνεχίζεται το Bazaar από το «Χαμόγελο του Παιδιού» στη Σητεία
Καιρός: Με αφρικανική σκόνη ξεκινάει η Μεγάλη Εβδομάδα
Υπουργός Εσωτερικών Αλέξης Χαρίτσης: 400.000,00 € στον Δήμο Σητείας για την αντιμετώπιση ζημιών που προκλήθηκαν από θεομηνίες
Διεθνές Ινστιτούτο Ελαιολάδου ιδρύεται στις ΗΠΑ
Αναπληρώνονται τα δρομολόγια της γραμμής που εξυπηρετεί το "Πρέβελης"
Ο κρητικός που τα έβαλε με τους ισχυρούς Αμερικάνους!
Κρήτη - Νέα απάτη: «Σήκωσα το τηλέφωνο και μου κόπηκαν τα πόδια»
Συνταξιούχος Κρητικός βρέθηκε να "χρωστά" στην εφορία...3 δισ. ευρώ!
«Βόμβα» τα ληγμένα φυτοφάρμακα - Η βροχή τα μεταφέρει παντού
Υπ. Ναυτιλίας: Θα διασφαλιστούν τα δρομολόγια του «ΠΡΕΒΕΛΗΣ»
4.700.000 ευρώ για την ανέγερση νέου Δημαρχείου στη Σητεία
Κρήτη - Οργή για την απίστευτα κακοποιημένη προβατίνα
Πασχαλινό bazaar από «ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ»!
Η Κρήτη "θεραπεύει" - Συμφωνία για την αποκατάσταση Ρώσων κοσμοναυτών σε κέντρα ευεξίας στην Κρήτη!
«Πρόσκληση στρατευσίμων 2019 Β΄ΕΣΣΟ»
Έκαναν... φτερά 74 αρνιά - Εξιχνιάστηκε η 1η μεγάλη φετινή ζωοκλοπή
Ανεκτέλεστα τα δρομολόγια του Πρέβελης
Τα κουνούπια στην Κρήτη «οργιάζουν» - Έρχεται δύσκολο καλοκαίρι
Πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη συνάντηση του Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Αρναουτάκη με αντιπροσωπεία των πληγέντων από την υπερχείλιση των ποταμιών Παντέλη και Σκλαβεδιάκου
Οδύνη για την 20χρονη που έφυγε πρόωρα
Απελευθερώνεται η εμπορία αποσταγμάτων μικρών παραγωγών
Θρίλερ με την τιμή του ελαιολάδου
Έρχονται… ξένα λάδια στην Κρήτη
Εκπαιδευτές από όλη την Κρήτη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στην Σητεία(βιντεο-φωτο)
Από 6 έως 20 Μαΐου οι εγγραφές μαθητών στα δημοτικά
Ο Γιώργος Καμίνης στο Λασίθι - Αναλυτικά το πρόγραμμα
«Ωριμάζει» η ένταξη της Μονάδας Διαχείρισης Απορριμμάτων Σητείας
Ακρωτηριασμοί σκύλων: Μια βάρβαρη… «συνήθεια» η οποία πρέπει να σταματήσει!
Σκόνη και 23 βαθμοί Κελσίου σήμερα στην Κρήτη
Mέχρι και την... Κρήτη διεκδικεί η Τουρκία - Νέο προκλητικό έγγραφο
Εξαιρετικό παράδειγμα από Κρήτη: Κράνη σε ειδικά ράφια, μέσα στις σχολικές τάξεις!!!
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευαγγ. Αποστολακης θα επισκεφθεί τη Σητεία
Από Δευτέρα η υποβολή αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης
Σαρωτικοί έλεγχοι στην αγορά λόγω Πάσχα
«Eισβολή» αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη
Στη Σητεία για μια μοναδική πεζοπορία ο Φυσιολατρικός Σύλλογος Ηρακλείου
«ΦιλόΔημος»: «Ενίσχυση» σε Σητεία και Ανώγεια για αθλητικά έργα
Τις πλημμυρισμένες περιοχές στη Σητεία επισκέφτηκαν Ι. Πλακιωτάκης, Αλ. Μαρκογιαννάκης
Από 1 εκατ. Ιεράπετρα και Σητεία για τις καταστροφές [βίντεο]
Επίσκεψη στις πληγήσες περιοχές
Νικητής ο Γιάννης Ζερβάκης στα 10χλμ. με ρεκόρ!
ΔΗΛΩΣΗ υποψήφιου Περιφερειάρχη Κρήτης Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη
Επιδοτήσεις με σκοπό τη… μείωση της παραγωγής
Μ.Θραψανιώτης: Επιτέλους το Λασίθι «μπαίνει στο κάδρο» της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Κρήτη
«Φωτιά» τα καύσιμα στην Κρήτη
Ιεράπετρα & Σητεία μετρούν πληγές από την κακοκαιρία - Τραγική η επόμενη μέρα
Τμήμα Φυσικοθεραπείας στην Ιεράπετρα και Φυσικής Αγωγής στον Αγ. Νικόλαο στο νέο «Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Κρήτης»
Εικόνες αποκάλυψης: “Πνίγηκε” η Κρήτη από τη σφοδρή κακοκαιρία – Κινδύνεψαν άνθρωποι, πνίγηκαν ζώα, εκτεταμένες καταστροφές (vids, pics)
Εικόνες αποκάλυψης: “Πνίγηκε” η Κρήτη από τη σφοδρή κακοκαιρία – Κινδύνεψαν άνθρωποι, πνίγηκαν ζώα, εκτεταμένες καταστροφές (vids, pics)
Με προσοχή πρέπει να γίνεται η κίνηση στους δρόμους της Σητείας, ανοιχτοί είναι οι δρόμοι
Κατολισθήσεις και κλειστοί δρόμοι στην Κρήτη λόγω κακοκαιρίας
Μύρτος: Γέφυρα 100 ετών «απειλείται» - Το ποτάμι «θέριεψε» - Εικόνες σοκ
Πασχαλινό παζάρι από το Χαμόγελο του Παιδιού στη Σητεία – Συγκέντρωση ειδών για παιδιά του Λασιθίου
Οργή αγροτών: «Πληρώνουμε τον ΕΛΓΑ αλλά δεν μας αποζημιώνει»
Βροχές στα νότια της Κρήτης και μεταφορά αφρικανικής σκόνης
Ο καιρός έχει θρέψει τους «εχθρούς» της ελιάς - Ψεκάστε με χαλκό
Ξεσηκωμός στο Λασίθι για τον ΒΟΑΚ
Καταψηφίστηκε η τροπολογία για τη μείωση των αγροτικών επιδοτήσεων
Ο Παναγιώτης από τη Σητεία μόλις 1,5 ετών συγκλονίζει το Πανελλήνιο
Εγκύκλιος για τις εκλογικές δαπάνες και την προβολή των συνδυασμών και των υποψηφίων στις αυτοδιοικητικές εκλογές
Ανοιχτή πρόσκληση σε δήμους για δωρεάν wifi
Αντιδράσεων συνέχεια για το ΒΟΑΚ: "Το Λασίθι ... δεν είναι Κρήτη"
Πράσινο φως 95 εκατ. ευρώ για το «μικρό» καλώδιο της Κρήτης
Συμμετοχή του Γεωπάρκου Σητείας στην 43η Συνάντηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων UNESCO στο Άαλεν της Γερμανίας
ΒΟΑΚ: Αυτά είναι τα πλέον επικίνδυνα σημεία
Κυκλοφοριακό κομφούζιο στην Εθνική
Δόθηκε παράταση για τις απλήρωτες εισφορές – Τι σημαίνει αυτό για τους παραγωγούς
Ευμένιος Ξηρουδάκης -Ο δυναμικός Μητροπολίτης που κοντραρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο
Τρεις ισχυρές κακοκαιρίες μέσα σε 45 ημέρες στην Κρήτη!
Ενεργειακή τράπεζα με το βλέμμα στην… Κρήτη
Eπιδοτήσεις: Τροπολογία «φέρνει» τα πάνω - κάτω
Συγκλονιστικό βίντεο – “Ήρωας” καπετάνιος: Το Blue Horizon προσπαθεί να δέσει στο λιμάνι του Ηρακλείου για τουλάχιστον 1.5 ώρα
ΒΟΑΚ: Λασίθι, ο φτωχός συγγενής
Επίσκεψη στο Γεωπάρκο Σητείας στα πλαίσια των εκδηλώσεων «Europe in My Region 2019»
Ο Γιώργος Ζερβάκης για τον ΒΟΑΚ
Νικόλαος Πλάτων -Μια σπουδαία μορφή της αρχαιολογίας
Ακόμα δεν έχει πληρωθεί κανένας λογαριασμός για τα έργα στη γέφυρα Χαμεζίου
Μεγάλους όγκους νερού θα δεχτεί πάλι η Κρήτη, λόγω της νέας κακοκαιρίας
H Κρήτη στους 4 κορυφαίους προορισμούς παγκοσμίως
1.4 ΤΡΙΣ ΕΥΡΩ ΑΞΙΑΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΕΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Ανοίγει ο δρόμος για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην Κρήτη.
Ολοκαίνουριος ΒΟΑΚ χωρίς διόδια για τους… μόνιμους κάτοικους της Κρήτης