Τα μυστικά των αρχαίων για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Τα μυστικά των αρχαίων για τα Γλυπτά του ΠαρθενώναΤμήματα των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο. Οι ιστορίες των Γλυπτών που ακρωτηρίασε και απέσπασε ο λόρδος Έλγιν αναβιώνουν στο Μουσείο της Ακρόπολης μέσα από ημερίδα που συνδιοργάνωσε η Προεδρία της Δημοκρατίας. Τι δείχνουν οι πρόσφατες τουρκικές έρευνες, γιατί έχει σημασία να μιλάμε για «επανένωση» και όχι για «επιστροφή».

Ζήτησε να έρθουν στην Αθήνα μία δωδεκάδα πριόνια για μάρμαρο διαφορετικού μεγέθους. «Όσο πιο γρήγορα γίνεται», έγραφε ο αιδεσιμότατος Φίλιπ Χαντ, γραμματέας του λόρδου Έλγιν, στην επιστολή του. Ζήτησε επίσης 3-4 πριόνια ακόμη, μήκους 20 ποδών, για να πριονίσει το μεγάλο ανάγλυφο, τον κεντρικό λίθο της ανατολικής ζωφόρου, τον οποίο δεν μπορούσαν να μετακινήσουν αν δεν μειωνόταν το βάρος του. Τον βρήκαν πεσμένο στο έδαφος, κοντά στον ναό του Παρθενώνα, κι ήταν ένα από αυτά τα κομμάτια των αρχαίων γλυπτών που ο λόρδος επέλεξε να στείλει στην Αγγλία.


Είχε βάρος 10 τόνων. Τον τεμάχισαν οριζόντια κατά μήκος για να γίνει ελαφρύτερος, αποκόπτοντας το πίσω μέρος και κρατώντας τα 5 εκατοστά της όψης με το ανάγλυφο. Και το κομμάτι μετά έσπασε στα δύο, αλλά μάλλον αυτά συμβαίνουν όταν κάνει κανείς βιαστικά τέτοιες δουλειές, θα σκέφθηκε ο Έλγιν. Τα κομμάτια μπήκαν σε κιβώτια, και φορτώθηκαν μαζί με άλλα στο πλοίο του λόρδου, το «Μέντωρ», που απέπλευσε από τον Πειραιά. Η επιχείρηση για την πρώτη αποστολή ξεκίνησε το 1801, αλλά τα πράγματα καθυστερούσαν λίγο. Και άργησαν να φτάσουν στην Αγγλία ακόμη περισσότερο, επειδή το καράβι ναυάγησε στα ανοιχτά των Κυθήρων το 1802. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, και ο μεγάλος λίθος, του οποίου την ιστορία διηγούμαστε, έμειναν στη θάλασσα 2 ολόκληρα χρόνια. Ήρθαν βουτηχτές από την Κάλυμνο κατ’ εντολήν του Έλγιν, και ανέσυραν το φορτίο το 1804. Τα κιβώτια κρατήθηκαν στη Μάλτα –ήταν ταραγμένες εποχές–, κι όταν εντέλει έφτασαν στο Λονδίνο μεταφέρθηκαν σε 4 σπίτια έως ότου καταλήξουν τελικά στο Βρετανικό Μουσείο. Κι ακόμη βρίσκονται εκεί.

Η περιπέτεια του 5ου λίθου, του κεντρικού, που βρισκόταν επάνω από την είσοδο του Παρθενώνα και απεικονίζει την παράδοση του πέπλου, την ύψιστη στιγμή της τελετουργίας, είναι μία από αυτές που επέλεξε να διηγηθεί ο πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης, καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής, στην πρόσφατη ημερίδα που συνδιοργανώθηκε από την Προεδρία της Δημοκρατίας, το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, τη διεθνή ένωση για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα και το Μουσείο της Ακρόπολης. Ήταν στην ημερίδα αυτή που ο ΠτΔ Προκόπης Παυλόπουλος χαρακτήρισε τα αποκομμένα γλυπτά «λάφυρα της τυμβωρυχίας του λόρδου Έλγιν που επικαλύφθηκε από τη δήθεν αρχαιολατρία του».

Τα μυστικά των αρχαίων για τα Γλυπτά του ΠαρθενώναΣκηνή αρματοδρομίας. Τμήμα από τη βόρεια ζωφόρο του Παρθενώνα, τμήμα λίθου XXVII. Στο Βρετανικό Μουσείο βρίσκεται το επάνω μέρος (κεφαλές οπλίτη, ανδρικής μορφής και αλόγων). Στο Μουσείο Ακρόπολης βρίσκεται το κάτω μέρος (κάτω μέρος κορμού οπλίτη, ανδρικής μορφής και δύο αλόγων). Η σύνθεση της κεντρικής εικόνας απεικονίζει αποκατεστημένο το γλυπτό, όπως παρουσιάστηκε σε εκδήλωση στο Ίδρυμα «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη».

Κάτι έχει μείνει στην Αθήνα για να θυμίζει το γεγονός: «Ένα θραύσμα, το κεφάλι της θεάς Ίριδας που είναι στραμμένο προς την πομπή των Παναθηναίων. Αυτό το μικρό κεφαλάκι, που βρέθηκε το 1889 εντοιχισμένο σε ένα βυζαντινό τοίχο, αποτελεί τη “γέφυρα” μεταξύ θεών και ανθρώπων», λέει ο Δημήτρης Παντερμαλής. Συμβολικά φέρει το ανθρωποκεντρικό μήνυμα της αθηναϊκής δημοκρατίας του 5ου αιώνα π.Χ., που ενέπνευσε στον καλλιτέχνη τη σύνθεση. Αυτό το μήνυμα ο επισκέπτης δεν μπορεί να το διαβάσει επειδή ο κορμός της Ίριδας, και δίπλα της η Ήρα και ο Δίας, δεν βρίσκονται κοντά.

Εμφανείς πληγές

Σχετική, και εξίσου βίαιη, είναι η ιστορία του 26ου λίθου της ζωφόρου. Ή εκείνη του Κέκροπα και της κόρης του Πανδρόσου, που στέκονταν μαζί στο δυτικό αέτωμα. Τα γλυπτά του Μουσείου της Ακρόπολης φέρουν εμφανείς πληγές. Ενα άλογο που το κεφάλι του βρίσκεται στην Αθήνα, το σώμα στο Βρετανικό Μουσείο και η ουρά στην Αθήνα. Ο μυθικός πρώτος βασιλιάς της Αθήνας, ο αυτόχθων, που γεννήθηκε από τα χώματα της Αττικής έχει εδώ τον κορμό του αλλά το φίδι, το άλλο του μισό, βρίσκεται στο Λονδίνο. Ένα καμπύλο κομμάτι μάρμαρο, το οποίο στις προθήκες του Βρετανικού Μουσείου μοιάζει ασύνδετο και χωρίς σημασία. Συνολικά με τις αποστολές του λόρδου Ελγιν έφυγαν από 200 κιβώτια με ελληνικές αρχαιότητες.

«Περιγράφοντας τον δραματικό διαμελισμό των γλυπτών –ανάλογο με τον διαμελισμό που συμβαίνει σε ένα σώμα–, καταλήγουμε εντέλει στον ακρωτηριασμό της “ανάγνωσης” του εκθέματος από τον θεατή», σχολιάζει στην «Κ» ο Δημήτρης Παντερμαλής. «Στόχος μας λοιπόν στο μουσείο είναι να συγκεντρώσουμε όλες τις δυνατές πληροφορίες, ώστε να γνωρίσουμε καλύτερα το καθένα από τα γλυπτά που εκτίθενται, με τη δική του προσωπικότητα και τα βάσανά του».

Τα μυστικά των αρχαίων για τα Γλυπτά του ΠαρθενώναΤο θραύσμα που εικονίζει το κεφάλι της Ιριδας από την παράσταση της πομπής του πέπλου, στην ανατολική ζωφόρο, τμήμα κεντρικού λίθου V.

Δεν υπήρξε φιρμάνι, λένε οι μελετητές των oθωμανικών αρχείων

Tο ερευνητικό πρόγραμμα που εκπονείται στο μουσείο έχει σκοπό να αναζητήσει τις περιπέτειες των γλυπτών του Παρθενώνα, κατανοώντας τον τρόπο που λειτουργούσε η Ακρόπολη τον 19ο αιώνα. Βασικό στοιχείο, το πώς συμπεριφέρονταν οι τουρκικές υπηρεσίες της οθωμανικής αυτοκρατορίας σε σχέση με τα μνημεία.

Στην ημερίδα για την επανένωση των γλυπτών ο Δημήτρης Παντερμαλής αναφέρθηκε στις διαπιστώσεις δύο έμπειρων μελετητών των οθωμανικών αρχείων, της καθηγήτριας Ζεϊνέπ Αϊγκέν και του ιστορικού Ορχάν Σακίν, που ανακοινώθηκαν σε διάλεξη στο πλαίσιο της θεματικής «Οθωμανικά αρχεία για την Ακρόπολη». Οι δύο επιστήμονες παρουσίασαν ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη ζωή στην Ακρόπολη στις αρχές του 19ου αι. και για τα έγγραφα, πρωτότυπα και αντίγραφα, που αφορούν τον λόρδο Έλγιν και την οθωμανική διοίκηση. Μία από αυτές έγινε είδηση: Δεν υπήρξε φιρμάνι –δηλαδή διάταγμα του σουλτάνου– για την απόσπαση και τη μεταφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα από τον λόρδο Ελγιν. Συνεπώς, η όλη επιχείρηση έγινε χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα – αυτά τα οποία η πολύ προσεκτική Υψηλή Πύλη παρείχε μόνον έπειτα από εξονυχιστική εξέταση αιτημάτων που αφορούσαν μνημεία.

Καθώς η έρευνα των δύο ιστορικών συνεχίζεται, προτίμησαν να μην κάνουν περισσότερες δηλώσεις σχετικά με τα στοιχεία που ήδη δημοσιοποίησαν. Ωστόσο, είναι σαφές ότι το έγγραφο που σώζεται δεν είναι η διαταγή του σουλτάνου Σελίμ Γ΄ που επικαλέσθηκε ο λόρδος Έλγιν.

Πρόκειται για διοικητική επιστολή από τον ανώτατο διοικητή, πασά Σεγίντ Αμπντουλάχ, αντικαταστάτη του Μεγάλου Βεζίρη στην Κωνσταντινούπολη, προς τις Αρχές της Αθήνας. «Και είναι πολύ ενδιαφέρον ότι σύμφωνα με το κείμενό του επιτρέπεται να σχεδιάσει, να βγάλει εκμαγεία, να μετρήσει και επίσης να κάνει ανασκαφές στους σωρούς των χωμάτων γύρω από το μνημείο –είχαν δημιουργηθεί εξαιτίας της κατάρρευσης που προκάλεσε η έκρηξη του Μοροζίνη– για να βρει επιγραφές και γλυπτά. Δεν γράφει πουθενά ότι μπορεί να αφαιρέσει συστηματικά τον μισό γλυπτό διάκοσμο του μνημείου», σχολιάζει ο Δημήτρης Παντερμαλής.

«Τα ελληνικά μουσεία έχουν το προνόμιο να μένουν ζωντανά διατηρώντας τον παλμό μεταξύ του ιστορικού τόπου και των εκθεμάτων τους. Σε αντίθεση με τα λεγόμενα “εγκυκλοπαιδικά”, τα πολυσυλλεκτικά μεγάλα μουσεία της Βόρειας Ευρώπης που εκθέτουν αντικείμενα των οποίων δεν ξέρουμε συχνά την προέλευση. Όσο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, δεν μιλάμε για επιστροφή στην Ελλάδα, δηλαδή τον επαναπατρισμό έργων τέχνης που αυτούσια μεταφέρθηκαν στο εξωτερικό. Επιμένω στον όρο “επανένωση” γιατί δηλώνει την πραγματικότητα».



Πηγή: Μ. Βασιλειάδου, Καθημερινή

anaskafi

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Η "Ρενα" του Αύγουστου Κορτώ στην Σητεία
Εξόρμηση του Πανεπιστημίου των Ορέων στη Μυρσίνη Δ.Σητείας - Πέμπτη 20 Ιουνίου 2019
Με αρχή στο Λασίθι και 1 εκατ. χρηματοδότηση ξεκινούν κατεδαφίσεις αυθαιρέτων στην Κρήτη
ΕΠΙΣΗΜΑ ΟΜΑΔΙΚΑ ΤΕΣΤ I.Q. ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ στη MENSA - ΚΡΗΤΗ
Η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Λασιθίου καταδικάζει το περιστατικό στο Δικαστικό Μέγαρο Νεάπολης
Ασπρά Δέσποινα: Η Κρητικοπούλα που… μαγεύει με τη φωνή της…
«Χαμός» στα δικαστήρια Νεάπολης - Απομακρύνθηκε αστυνομικός λόγω… κλιματιστικού
Ανακοινώθηκαν οι υποψήφιοι του Κινήματος Αλλαγής στο νομό Λασιθίου
«Το σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Ηρακλείου (13-14 Ιουνίου 1942)
Πάνε για την «ρεβάνς» κατά του δάκου οι αγρότες της Κρήτης
Καταγγελεία Ένωσης Συλλόγων Γονέων Κρήτης
Στην Κρήτη ο παγκόσμιος διαγωνισμός «Μις Τουρισμός» - Κρητικιά εκπροσωπεί την χώρα μας
«Yπόσχομαι να συμβάλλω, στην πρόοδο και ανάπτυξη της Σητείας και του Νομού Λασιθίου»
Νέα ΚΑΠ: Τι θα γίνει με τις αγροτικές ενισχύσεις
Τα πρώτα ονόματα υποψηφίων της ΝΔ στο Λασίθι
Καμπανάκι κινδύνου προς ελαιοπαραγωγούς & φορείς αγροτών
«Αναστρέψιμη» η πτώση της τουριστικής κίνησης στην Κρήτη
«Ψίχουλα» τα 80 εκατ. ευρώ προς τους παραγωγούς
«Βουτιά» στις τιμές των κηπευτικών - Πού οφείλεται η πτώση
Ε.Π.Κ.Κρήτης: "Υποχρεωτικό το εμφιαλωμένο ελαιόλαδο στα εστιατόρια"
Πρωτιά Μπελιμπασάκη στα "Βενιζέλεια"
Λάδι: «Χρυσός» στο εμπόριο, «ψίχουλα» στους παραγωγούς
Επιλέγουν Κρήτη για πολυτελείς διακοπές
Σε ανατροπή των αποτελεσμάτων προσδοκά ο ΣΥΡΙΖΑ στο Λασίθι – Ξανά υποψήφιος ο Μ. Θραψανιώτης
Ομαδικό τεστ I.Q. της ΜΕΝSΑ στη Σητεία
Φόνος Καλαντζάκη: Γενετίστρια θα αποφανθεί για τον πατέρα του παιδιού της 39χρονης
Τι προβλέπει ο Κλεισθένης για τον ορισμός των Αντιδημάρχων και μεταγραφές συμβούλων από άλλες παρατάξεις
Παράταση ζωής για μονάδες της ΔΕΗ που έπρεπε να βάλουν λουκέτο
Ι. Πλακιωτάκης - Έπεσαν οι μάσκες του κ. Τσίπρα και των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ
Βρήκε το ερωτικό μήνυμα στο κινητό και την… κούρεψε!
Οι Α ό ρ α τ ο ι ασκητές της Κρήτης.
Φροντίδα Ηλικιωμένων : Πότε η αμέλεια μετατρέπεται σε κακοποίηση
Προβλήματα Αστυνομικών Λασιθίου
Δήλωση Α. Μαρκογιαννάκη για την διαφημιστική καμπάνια της Περιφέρειας Κρήτης
Ένωση Καταναλωτών: Δεν χρεώνεται το κουβέρ
Άγνωστοι Έλληνες: Μιχαήλ Κοθρής
Στη Σητεία το 3ο Παγκρήτιο τουρνουά Β2 τένις βετεράνων
Συγχαρητήρια επιστολή του επικεφαλής του Συνδυασμού «Η Κρήτη Μπροστά!», Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη
Ανησυχία προκαλεί η αύξηση του πληθυσμού των λαγοκέφαλων στην Κρήτη
Πώς θα κυμανθούν φέτος οι τιμές για την κρητική σουλτανίνα
Το Κρητικό Casa De Papel είναι εδώ! (Video)
Πότε αναλαμβάνουν καθήκοντα οι νέοι Περιφερειάρχες και Δήμαρχοι
Να μην ξεχνάμε την Κύπρο, να μην ξεχνάμε τους Έλληνες της Κύπρου - Ένα κυπριακό τραγούδι σχετικό με την Μάχη της Κρήτης (Μ. Χατζημιχαήλ)
Η Εφορος Εκλογών Λασιθίου πρότεινε επανάληψη των εκλογών σε εκλογικό τμήμα της Σητείας
Η μικρή Αναστασία χρειάζεται τη βοήθεια μας (VIDEO)
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ ΣΗΤΕΙΑΣ
Συνελήφθη δικαστική αντιπρόσωπος εκλογικού τμήματος στο ν. Λασιθίου
Εορταστικές εκδηλώσεις του Πολεμικού Ναυτικού «ΜΕΓΑ ΤΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ»
ΠΡΟΣΟΧΗ : Η ΚΡΗΤΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΑΛΛΑ… ΚΑΙ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ
Φέρνουν ηλεκτρογεννήτριες για να γλιτώσουμε το μπλακ άουτ
Τροποποίηση δρομολογίων πλοίου Πρέβελης
Το καμπανάκι του κινδύνου κρούουν οι ελαιοπαραγωγοί
Πώς ψηφίζουμε στις επαναληπτικές εκλογές της Κυριακής 2 Ιουνίου
Γόρτυνα - Του ξεπάτωσαν τα μουρέλα για ... 8 ψήφους !
Η αιωνόβια Κρητικιά γιαγιά που διεκδικεί ρεκόρ ... μακροζωίας !
Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΠΟΛΕΜΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ (βίντεο)
Σε θέσεις... μάχης κατά του δάκου οι ελαιοπαραγωγοί
Πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ...στα καταστήματα κράτησης της Κρήτης!
Ευχαριστίες Αλ. Μαρκογιαννάκη
Μάχη της Κρήτης: Ο επικός αγώνας της Σχολής Ευελπίδων
Ευρωεκλογές 2019: Πώς ψήφισε η Κρήτη
Νεκρός ο 27χρονος του τροχαίου που έγινε στον Άγιο Νικόλαο
Με ρυθμούς ... χελώνας η ενσωμάτωση των σταυρών των υποψηφίων
ΑΝΕΚΔΟΤΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ 100 ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Οι σταυροί των υποψηφίων στο νομό Λασιθίου στις Περιφερειακές εκλογές
Οι δήμαρχοι που ... καταποντίστηκαν
Συγχαρητήρια στον Στ.Αρναουτάκη από τον συνυποψήφιο του Αλέξανδρο Μαρκογιαννάκη
Από τους 24 Δήμους της Κρήτης η καταμέτρηση για τις δημοτικές εκλογές έχει ολοκληρωθεί μόνο σε τέσσερις
Αποτελέσματα Εκλογών
10 γραφικά χωριά της Κρήτης που αξίζει να επισκεφτείς
Λάδι, μέλι και κρασί: «Οι ξεχασμένοι θησαυροί της Μινωικής γης»
«Xρυσάφι» τα κρητικά αμπελόφυλλα με κέρδος έως και 30.000 ευρώ
Το ορφανό ζητιανάκι από τη Σητεία που έγινε Πάπας της Ρώμης
Ο Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης συνεχίζει τις περιοδείες του
– 180 εκλογικά τμήματα (το ένα ειδικό) σε 312 αίθουσες στο νομό Λασιθίου
Στον «αέρα» ο διαγωνισμός για το μεγάλο καλώδιο
Mε τι καιρό θα προσέλθουμε στις κάλπες της 26ης Μαΐου
Επιδειξίας «χτύπησε» σε γειτονιά του Ηρακλείου, προκαλώντας αναστάτωση (video)
Προφυλακίστηκαν οι 4 για τη δολοφονία της ηλικιωμένης στη Ζήρο
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο: Εγκαίνια με διαμαρτυρίες, παρουσία Γαβρόγλου
Η Κρήτη βρήκε το «αντίδοτο» στην ανεργία- Οι ειδικότητες με ρεκόρ προσλήψεων
«Ζεστό» χρήμα από τον ΕΛΓΑ για σε πληγέντες παραγωγούς
Έκαναν τραγούδι το ... φαινόμενο Airbnb στην Κρήτη !
Σοκάρουν τα στοιχεία - Πλήγμα σε ελιά και αμπέλι από την κλιματική αλλαγή
Για τον θάνατο της ηλικιωμένης στη Ζήρο απολογούνται οι τρεις δράστες σήμερα
Ρεκόρ θερμοκρασιών στην Κρήτη - Δείτε που καταγράφηκαν οι υψηλότερες
Βίντεο ντοκουμέντο από το άγριο φονικό μέσα από το μίνι μάρκετ – Καρέ καρέ το έγκλημα