Το Εμιράτο της Κρήτης -Η απελευθέρωση από τους Άραβες


Η πολιορκία του Χάνδακα

Το 828 οι Σαρακηνοί (Άραβες μουσουλμάνοι της Ισπανίας) ολοκληρώνουν την κατάκτηση της Κρήτης από τους Βυζαντινούς. Θα την κρατήσουν έως το 961, οπότε θα απελευθερωθεί από τον περίφημο στρατηγό και μετέπειτα αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά.

Στις αρχές του ένατου αιώνα, σε μία περίοδο που οι Βυζαντινοί μαστίζονταν από εσωτερικές έριδες κι επιπλέον είχαν στραμμένη την προσοχή τους στους πολέμους με τους Βούλγαρους, ένα νέος κίνδυνος εμφανίσθηκε για την κραταιά αυτοκρατορία. Σαρακηνοί πειρατές (μουσουλμάνοι σουνιτικού δόγματος), με επικεφαλής τον Αμπού Χαφέζ Ομάρ Α’ (Απόχαψις για τους Βυζαντινούς), καταλαμβάνουν με χαρακτηριστική ευκολία την Κρήτη και δημιουργούν εμιράτο («Imarah Krit» στα Αραβικά).

Ο Απόχαψις και οι άνδρες του είχαν καταστήσει την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ορμητήριό τους από το 816, μετά τη φυγή τους από τη μουσουλμανική Ανδαλουσία. Από εκεί εξεστράτευσαν κατά της Κρήτης και με μόλις 20 πλοία κατόρθωσαν να την καταλάβουν, δηλωτικό της χαλαρής στρατιωτικής παρουσίας του Βυζαντίου στο νησί.

Η κατάκτηση της Κρήτης ξεκίνησε το 823 και ολοκληρώθηκε το 828. Οι κατακτητές επέβαλαν ένα στυγνό καταπιεστικό καθεστώς, με βίαιους εξισλαμισμούς του πληθυσμού, καταστροφή χριστιανικών ναών, βασανισμούς κληρικών και αναγκαστική στρατολόγηση των νέων. Στόχος τους, η αλλοίωση της θρησκευτικής και εθνικής ταυτότητας της μεγαλονήσου.

Με επίκεντρο τον Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο), πραγματοποιούν επιδρομές τους στα γύρω νησιά και παράλια, αποκομίζοντας πλούσια λεία και δούλους για το δουλεμπόριο της εποχής. Η αραβική κατάκτηση της Κρήτης δεν σήμαινε μόνο την απώλεια ενός σημαντικού στρατιωτικού ερείσματος για τους Βυζαντινούς, αλλά και τη συνεχή απειλή των νησιών και των παράλιων περιοχών της αυτοκρτορίας από τις ληστρικές επιδρομές των Σαρακηνών, με αποκορύφωμα την κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τον Έλληνα εξωμότη Λέοντα Τριπολίτη (Ρασίκ αλ Βαρντάμι για τους Άραβες). Η απειλή αυτή έγινε μεγαλύτερη μετά την κατάληψη της Σικελίας από τους Αγλαβίδες εμίρηδες της Βόρειας Αφρικής, τους οποίους κάλεσε σύμφωνα με την παράδοση ο στασιαστής βυζαντινός ναύαρχος Ευφήμιος.

Το γεγονός αυτός θορύβησε την Κωνσταντινούπολη, η οποία αποφάσισε να δράσει άμεσα. Στον «ιερό πόλεμο» των Αράβων, το Βυζάντιο αντέταξε τη χριστιανική ιδέα κι έδωσε στις στρατιωτικές επιχειρήσεις τον χαρακτήρα «σταυροφορίας», όπως επισημαίνει η διαπρεπής βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ. Κύριο μέλημά της, η αναδιοργάνωση του Ναυτικού, που θα βοηθούσε σταδιακά την αποκατάσταση της Βυζαντινής κυριαρχίας στη Μεσόγειο.

Το 825 ο πρωτοσπαθάριος Φωτεινός μαζί με τον κόμη Δαμιανό οργάνωσαν εκστρατεία, αλλά απέτυχαν. Την ίδια τύχη είχε και η εκστρατεία του στρατηγού Κρατερού το 826, που διέθετε μεγαλύτερες δυνάμεις. Παρότι κατέλαβε αρχικά τον Χάνδακα, δεν απέφυγε τελικά την ήττα. Μάλιστα, οι Σαρακηνοί τού επιφύλαξαν και ατιμωτικό θάνατο, σταυρώνοντάς τον ανάποδα. Ακολούθησαν οι αποτυχημένες προσπάθειες για την ανακατάληψη της Κρήτης από τους στρατηγούς Νικήτα Ωορύφα (828), που πάντως ανακατέλαβε τα νησιά των Κυκλάδων, Θεόκτιστο και Σέργιο Νικητιάτη (843).

Από τις αρχές του επόμενου αιώνα οι Βυζαντινοί επανέλαβαν τις προσπάθειές τους για την ανακατάληψη της Κρήτης. Το 911 η μεγάλη εκστρατεία με επικεφαλής τον λογοθέτη του δρόμου Ιμέριο απέτυχε, όπως και η ανάλογη του 956 υπό τον Κωνσταντίνο Γογγύλο. Στην επιχείρηση του Ιμέριου συμμετείχαν και 700 ναύτες Ρως (Ρώσοι), όπως αναφέρει ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος.

Η ανάκτηση της Κρήτης επιτεύχθηκε, τελικά, από τον στρατηγό και μετέπειτα αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά, που είχε πολεμήσει κατ’ επανάληψη τους Άραβες. Ανέλαβε προσωπικά την ευθύνη για τη διοργάνωση της εκστρατείας, με την έγκριση του αυτοκράτορα Ρωμανού Β’. Η προετοιμασία της ήταν εντυπωσιακή και αποδεικνύει τη σημασία που αποδιδόταν στη νήσο από την αυτοκρατορία. Σύμφωνα με βυζαντινές πηγές, οργανώθηκε ένας στόλος από 3.300 πλοία για τη μεταφορά των οπλιτών (72.000 πεζοί και 5.000 ιππείς) και πολεμικού υλικού. Τα μισά από αυτά τα πλοία ήταν εφοδιασμένα με καταπέλτες για την εκτόξευση του «υγρού πυρός», του στρατηγικού όπλου των Βυζαντινών εκείνη την περίοδο.

Η τεράστια αρμάδα έφθασε στον Χάνδακα στις 13 Ιουλίου 960 και αποβίβασε τους στρατιώτες στη γειτονική ακτή του Αλμυρού. Αμέσως μετά, ο στόλος υπό τον δρουγγάριο Μιχαήλ απέκλεισε από θαλάσσης τον Χάνδακα, ενώ ο Φωκάς εκκαθάρισε τη γύρω περιοχή από τους Σαρακηνούς, αποκλείοντας και από την ξηρά τον Χάνδακα. Μία απόπειρα του αραβικού στρατού των επαρχιών της Κρήτης να σπάσουν τον αποκλεισμό απέτυχε παταγωδώς. Ελάχιστοι διασώθηκαν, οι δε Βυζαντινοί ανταπέδωσαν τη σκληρότητα των Αράβων, αφού ύψωσαν σε ξύλα τα κεφάλια των νεκρών γύρω από τα τείχη του Χάνδακα, για να κάμψουν το ηθικό των πολιορκημένων.

Στις 7 Μαρτίου 961 ο Φωκάς κατέλαβε τον Χάνδακα κι έθεσε τέλος στην Αραβοκρατία στη μεγαλόνησο, που σήμαινε και την αποκατάσταση της βυζαντινής κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι Βυζαντινοί συμπεριφέρθηκαν με εκδικητική μανία στους ηττημένους. Οι σφαγές και οι λεηλασίες διήρκεσαν πολλές ημέρες, ενώ ο Χάνδακας κατεδαφίστηκε εκ θεμελίων και στη θέση του χτίστηκε μία νέα πόλη, με το όνομα Τέμενος. Ο τελευταίος εμίρης της Κρήτης Αβδούλ Αζίζ Κουρτουμπί (ο Κουρούπης των Βυζαντινών) και ο γιος του Νουμάν (Ανεμάς) συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν θριαμβευτικά στην Κωνσταντινούπολη.

Τους επόμενους μήνες οι Βυζαντινοί φρόντισαν για τον εποικισμό της Κρήτης, τον εκχριστιανισμό των μουσουλμάνων κατοίκων της και την επαναφορά των εξισλαμισθέντων στη χριστιανική πίστη. Γνωστοί ασκητές, όπως ο Αθανάσιος ο Αθωνίτης και ο Νίκων ο Μετανοείτε εργάστηκαν με ζήλο για το σκοπό αυτό. Μάλιστα, μέρος των τεράστιων θησαυρών που είχαν σωρεύσει οι Σαρακηνοί στον Χάνδακα, δόθηκε στον Αθανάσιο τον Αθωνίτη για την ίδρυση της μονής της Μεγίστης Λαύρας στο Άγιο Όρος.

sansimera

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

10 γραφικά χωριά της Κρήτης που αξίζει να επισκεφτείς
Λάδι, μέλι και κρασί: «Οι ξεχασμένοι θησαυροί της Μινωικής γης»
«Xρυσάφι» τα κρητικά αμπελόφυλλα με κέρδος έως και 30.000 ευρώ
Το ορφανό ζητιανάκι από τη Σητεία που έγινε Πάπας της Ρώμης
Ο Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης συνεχίζει τις περιοδείες του
– 180 εκλογικά τμήματα (το ένα ειδικό) σε 312 αίθουσες στο νομό Λασιθίου
Στον «αέρα» ο διαγωνισμός για το μεγάλο καλώδιο
Mε τι καιρό θα προσέλθουμε στις κάλπες της 26ης Μαΐου
Επιδειξίας «χτύπησε» σε γειτονιά του Ηρακλείου, προκαλώντας αναστάτωση (video)
Προφυλακίστηκαν οι 4 για τη δολοφονία της ηλικιωμένης στη Ζήρο
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο: Εγκαίνια με διαμαρτυρίες, παρουσία Γαβρόγλου
Η Κρήτη βρήκε το «αντίδοτο» στην ανεργία- Οι ειδικότητες με ρεκόρ προσλήψεων
«Ζεστό» χρήμα από τον ΕΛΓΑ για σε πληγέντες παραγωγούς
Έκαναν τραγούδι το ... φαινόμενο Airbnb στην Κρήτη !
Σοκάρουν τα στοιχεία - Πλήγμα σε ελιά και αμπέλι από την κλιματική αλλαγή
Για τον θάνατο της ηλικιωμένης στη Ζήρο απολογούνται οι τρεις δράστες σήμερα
Ρεκόρ θερμοκρασιών στην Κρήτη - Δείτε που καταγράφηκαν οι υψηλότερες
Βίντεο ντοκουμέντο από το άγριο φονικό μέσα από το μίνι μάρκετ – Καρέ καρέ το έγκλημα
Βίντεο ντοκουμέντο από το άγριο φονικό μέσα από το μίνι μάρκετ – Καρέ καρέ το έγκλημα
Συμμετείχε σε εκδηλώσεις της Κύπρου το Γεωπάρκο Σητείας
Αισιόδοξα μηνύματα για το δάκο και τη φετινή ελαιοπαραγωγή
ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ : ΜΑΝΩΛΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΑΚΗΣ ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΓΕΡΗ
«Καμπάνες» σε «3» για το θερμοκήπιο με τα 2600 χασισόδεντρα στην Ιεράπετρα!
Ανοιχτά το ΣΚ τα Γραφεία Ταυτοτήτων και Διαβατηρίων για την εξυπηρέτηση πολιτών στις εκλογές
Μάχη Κρήτης: 2η μέρα της μεγάλης μάχης…21η Μαϊου… Γερμανοί αλεξιπτωτιστές καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε.
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο: Εγκαίνια με... παράπονα, παρουσία Γαβρόγλου
«Για την Σητεία»
Natura: Σχέδια διαχείρισης για Βάι, Χρυσή και Σαμαριά
«Χίτλερ να μην το καυχηθείς πως πάτησες στην Κρήτη» (βίντεο)
«Σήμα κινδύνου» για το ελαιόλαδο: Τεράστια πτώση στις εξαγωγές
Ποιους «δίνει» για την δολοφονία της γιαγιάς μάρτυρας - κλειδί
Σαν σήμερα 20 Μαΐου ξεκινά η..."unternehmen Merkur" κατά της Κρήτης! (βίντεο)
Μάχη της Κρήτης – Το «Νεκροταφείο των Γερμανών αλεξιπτωτιστών»
Ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ στα παιδιά! Νήπια από την Κρήτη τίμησαν τον Ποντιακό Ελληνισμό και...βραβεύτηκαν
Κτηματολόγιο 2019: Οι νέες προθεσμίες μετά την παράταση
Εκδήλωση μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου (βιντεο -φωτο)
Η Μάχη του Φραγκοκάστελλου και οι Δροσουλίτες
«Έρχονται» έξι Open Mall στην Κρήτη
Έλληνες ήρωες: Χατζημιχάλης Νταλιάνης
Αυτοψία μηχανικών στον ποταμό Παντέλη (βιντεο-φωτο)
Με τον Αρχηγό της ΕΛΑΣ συναντήθηκε οι Αστυνομικοί Ηρακλείου - Λασιθίου
Συγχαρητήρια επιστολή Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Λασιθίου για την υπόθεση της Ζήρου
«Η ποιότητα θα σώσει το λάδι μας»
Περιοδεία Σταύρου Αρναουτάκη και υποψηφίων περ. Συμβούλων στη Σητεία
Συλλήψεις για τη δολοφονία της ηλικιωμένης στη Ζήρο - Πρωινή αστυνομική επιχείρηση
Και επισήμως ... Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
Ο καιρός μας κάνει «νούμερα» - Σήμερα αστάθεια και από αύριο «θερμή εισβολή» με 32αρια
Νέα κατηγορία «Premium Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιόλαδου»
Eπίσκεψη στην Σητεία του Περιφερειακού Διευθυντή Κρήτης του Πυροσβεστικού Σώματος κ.Λαγουδάκη(βιντεο-φωτο)
Η Κάτια Δανδουλάκη έχει γενέθλια!
Στο έλεος της Xylella οι ελαιοπαραγωγοί - Δεν υπάρχει λύση για το βακτήριο
Μήνυμα εκλογικής νίκης στην Παρουσίαση Συνδυασμού «Η Κρήτη Μπροστά»
ΕΑΣ Σητείας - ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΜΕΧΡΙ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΟΣΔΕ
O υποψήφιος Ευρωβουλευτής Νίκος Παπανδρέου στη Σητεία (βιντεο-φωτο)
Μπέρδεψαν τα… καλώδια τους για την ενεργειακή διασύνδεση της Κρήτης
Οι παραλίες Κρήτης που βραβεύτηκαν με Γαλάζια Σημαία για το 2019
Αυγενάκης: «Κωμωδία τα χρίσματα ΣΥΡΙΖΑ σε υποψηφίους δημάρχους»
Ντόρα Μπακογιάννη: «Η ΝΔ πρώτη δύναμη στο Λασίθι» (βίντεο)
ΣΥΡΙΖΑ: «Το κάλεσμα μας δεν δηλώνει κομματική εξάρτηση αλλά εκτίμηση στα πρόσωπα των υποψηφίων»
AΠΟΦΑΣΗ ΚΟΛΑΦΟΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ.ΠΩΣ ΑΠΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΓΓΥΗΤΕΣ ΔΑΝΕΙΩΝ
Ενεργοποίηση δικαιωμάτων: Έρχεται παράταση στην ημερομηνία λήξης
3 εκ. ευρώ ενισχύσεις de minimis για τους κτηνοτρόφους Ηρακλείου & Λασιθίου
Στη Σητεία η υψηλότερη θερμοκρασία σήμερα!
Εξευτελιστικές τιμές για το λάδι - Αισιοδοξία για τη νέα ελαιοκομική περίοδο
Κρήτη: Μπλόκο σε 12.000 λίτρα ρακής
Μία «γροθιά» οι Κρητικοί: 10.000 ευρώ για το 8 μηνών βρέφος
Η μελέτη για το Καστέλλι, η γωνία...προσγείωσης των αεροσκαφών και το κόπι πάστε!
ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΠΡΙΝ 5,7 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΗΚΩΘΗΚΕ ΟΡΘΙΟΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ - Ομιλία του Γ. Λεκάκη - βίντεο
Εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης στην 78η Επέτειο της Μάχης της Κρήτης
Κρήτη - Σάλος με τον άντρα που πήγε για εξέταση αίματος και βγήκε... έγκυος
Δολοφονία καρδιολόγου Σητεία: Τι λέει η απόφαση για την «μαύρη χήρα»
Σητεία: Ένοχος αλλά ατιμώρητος ο πατέρας που σκότωσε το παιδί του πετώντας το κινητό!
Διακρίσεις στους Παγκρήτιους Αγώνες Τραμπολίνο για τον Σύλλογο Γυμναστικής Σητείας
Τιμητική διάκριση στην Ιερά Μονή Τοπλού στο 10ο Διεθνές Συνέδριο «ΒΙΟΝΑΝΟΤΟΧ 2019»
Διαλέξεις στους αστυνομικούς του Λασιθίου για την προστασία των ζώων
Οι swingers βρίσκονται ήδη στην Κρήτη για να... ανταλλάξουν συντρόφους
Εκλογές στην Κρήτη: Η ακτινογραφία των υποψηφίων - Ξεπερνούν το 41% οι γυναίκες
Κρήτη: Άνδρας βρέθηκε κρεμασμένος σε χωράφι
Εποχική η απασχόληση στην Κρήτη, καταγράφει σημαντική αύξηση, ιδιαίτερα για τις γυναίκες
Σε συνάντησεις για το Μεσογειακό Πανεπιστήμιο απόφοιτοι του ΑΤΕΙ Κρήτης
Κρητικοί τιμούν τη Μάχη της Κρήτης στην Αθήνα
Από… «το κακό στο χειρότερο» το Κρητικό ελαιόλαδο
Έτος Ερωτόκριτου και έτος Βιτσέντζου Κορνάρου
5.376 υποψήφιοι της Κρήτης - Γιατί δεν ανακοινώθηκαν όλα τα ονόματα;
Καταληκτικές ημερομηνίες για το Κτηματολόγιο στην Κρήτη
Οδηγίες...κυκλοφορίας στη νέα γέφυρα
Γέφυρα Χαμεζίου: Δείτε τη μεγαλύτερη γέφυρα της Κρήτης (Video)