Το πανηγύρι του Αγίου Χαραλάμπου στη χώρα Σφακίων

Στην Κρήτη από την περίοδο των πρώτων Βυζαντινών χρόνων, οι εκκλησιαστικές γιορτές στη μνήμη των μαρτύρων ή των Αγίων, μετά το εκκλησίασμα, ακολουθούνταν από πανηγύρια και μάλιστα σε πολλά απ’ αυτά γίνονταν αγωνίσματα σκοποβολής, αγώνες δρόμου, ιπποδρομίες κ.α.

Τα έθιμα αυτά προκαλούν την καταδίκη της Εκκλησίας, η οποία μάταια προσπαθεί να  τα απαγορεύσει. Στην έκδοση του Εμμανουήλ Παπαδάκη « Μορφαί Λαϊκού Πολιτισμού της Κρήτης του 15ου και 16ου αιώνος» διαβάζουμε τις διαπιστώσεις του Ιωσήφ Βρυέννιου για τα πανηγύρια: «ότι τας ιεράς των εορτών αυλοίς και χοροίς και σατανικοίς πάσιν άσμασι, κώμοις τε και  μέθαις, και αισχροίς άλλοις έθεσιν επιτελείν ου καταισχυνόμεθα». Στα 1600 επειδή οι κάτοικοι της περιοχής του Ρεθύμνου «μετά τυμπάνων και αυλών και ασμάτων αθέσμων … τελούσι μνήμας ιεράς  αγίων…» ο Μελέτιος Πηγάς απο την Αλεξάνδρεια σε επιστολή του προς το κλήρο και τους κατοίκους διατάζει: «ίνα μηδείς τολμήσει εν τη εορτή ορχήσεις και άσματα και τα τοιαύτα παρεισάγειν»




Τα μέτρα αυτά ουδεμία απήχηση έχουν στους Κρητικούς οι οποίοι συνεχίζουν απτόητοι να τηρούν τα έθιμα και τις συνήθειές τους. Γύρω στο 1546 ο Γάλλος επισκέπτης P.Belon στα Σφακιά περιγράφει παραστατικότατα: «Βρισκόμενος σ’ ένα χωριό,  στην κατοικία του Ι. Μπαρότσο, κοντά στη χώρα Σφακίων, βρέθηκα σε μια γιορτή που ήρθαν χωρικοί, άλλοι με τις αρραβωνιαστικιές τους άλλοι με τις γυναίκες τους. Είχαν κάνει μεγάλη συντροφιά και αφού ήπιαν πολύ, άρχισαν να χορεύουν στη μεγάλη ζέστη, όχι στη σκιά, αλλά στο δυνατό ήλιο του Ιουλίου. Ήσαν φορτωμένοι όπλα και δεν έπαυαν να χορεύουν έως τη νύχτα. Έτσι παράξενα ντυμένοι και φορτωμένοι με φαρέτρα με 150 περίπου βέλη, που την είχαν πίσω στη ράχη και μ’ ένα τόξο καλά τεντωμένο κρεμασμένο στο μπράτσο τους και με μια σπάθα στο πλάι χόρευαν, προσπαθώντας να κάμουν τα ωραιότερα και ψηλότερα πηδήματα».
Την ίδια περιγραφή κάνει και τη παρακάτω μαντινάδα  της εποχής.
 «Σαν θες να  ιδείς άντρες καλούς κι ομορφαρματωμένους,
    άμε ‘ς το Φραγκοκάστελλο να ‘ναι τ’ Αγιού Νικήτα.
Να  κατέβουν τα δυό χωριά, το Νίμπρος και τ’ Ασκύφου
και τ’ άλλα τα γυρόχωρα μαζί με τσοί Ριζίτες.
Να ιδείς σγουρούς, να ιδείς ξανθούς κι όμορφους κοπελλιάρους,
να ιδεις  το Σήφη πως πηδά, τον Κώστα πως χορεύγει.
Να ιδείς τσοί νιούς για τ’ άρματα τσοί νιές γιά το γαϊτάνι,
να ιδής και τσ’ ακρογέροντες πως παίζουν ‘ς το σημάδι».
Στην Χώρα των Σφακίων έβαλα και γώ πρόγραμμα, να επισκεφθώ χειμωνιάτικα με τον φίλο και συνοδοιπόρο Ηλία Προβόπουλο, για να δω τι έχει απομείνει από όλα αυτά τα έθιμα και τους μύθους.  Φθάσαμε στο χωριό χαράματα, ίσα-ίσα που προλάβαμε την Ανατολή του ηλίου στο Λιβυκό πέλαγος. Μιά απέραντη γαλήνη, ο καιρός γλυκός, η θάλασσα λάδι, να την επιείς και ουρανός χωρίς σταλιά σύννεφο.  Η έκπληξη μας ήταν μεγάλη γιατί στον ερχομό μας από τα Χανιά συναντήσαμε  κακοκαιρία, ανέμους, βροχόνερο και ομίχλη. Οχι που μας ενόχλησε στο ταξίδι – το θέαμα ήταν εντυπωσιακό –  αλλά φοβόμασταν μήπως ο παλιόκαιρος θα ακύρωνε το πανηγυράκι που δεν θα γινόταν  και στο πιό ασφαλές και προστατευμένο μέρος. Γιατί το πανηγυράκι που είχαμε επιλέξει ήταν του Αγίου Χαραλάμπους, μέσα σε σπηλιά πάνω σε μιά βραχώδη  ακροθαλασσιά. Εκεί  όπου μαζεύονταν τα παλιά τα χρόνια οι  χρόνια οι Σφακιανοί για να τιμήσουν τον Άγιο που τους προστάτευε απο την πανούκλα.
Ο Άγιος Χαράλαμπος όπως  είχα  διάβασει στο βιβλίο του Νίκου Ψιλάκη «Λαϊκές τελετουργίες στην Κρήτη» ήταν ο προστάτης  όλων των Κρητικών από την αρρώστια και γι’ αυτό τον λόγο, συνήθιζαν να κτίζουν τις εκκλησιές του Αγίου, στις εισόδους των χωριών, πάνω στους δρόμους απο όπου θα κατέφθανε. Και εκεί ο Άγιος με την δύναμη της πίστης αλλά και με τις προσευχές των πιστών θα στήλωνε εμπόδια και θα σταματούσε την πανούκλα που εκείνη την εποχή ρήμαζε την περιοχή.
Στα Σφακιά όμως χτίσαν τις εκκλησιές του Αγίου Χαραλάμπους πάνω στο γιαλό, εκεί που σκάει το κύμα, γιατί από εκεί  ήταν από όπου έρχονταν όλα πράγματα στον τόπο, τα εμπορεύματα, τα πλούτη, οι νέες ιδέες, τα μαντάτα αλλά και οι αρρώστιες.  Πράγματι τα Σφακιά εκείνης της εποχής, επειδή η άγονη γη δεν μπορούσε να θρέψει τους κατοίκους της, βρήκαν διέξοδο στη ναυτωσύνη, σκάρωσαν πλοία, ταξίδευσαν στα πέρατα της Μεσογείου και  δημιούργησαν σ’ αυτή τον απομονωμένο  τόπο της Κρήτης μιά  ευημερούσα πολιτεία.
«Πού ‘ναι η Χώρα τω Σφακιώ με τα πολλά καράβια,
με τσ’ εκατό τζη εκκλησιές, τα πλούσια σεράγια;
 To Mεσοχώρι, Μπροσγιαλός, το Θόλος, το Γιωργίτζι;
Ούλα γενήκασι σωρόςκαι δε βγορίζει σπίτι…»
Μ’ αυτό τον τρόπο περιγράφει μιά παλιά μαντινάδα  σε τέσσερεις αράδες, την ακμή και την καταστροφή των Σφακίων μετά την επανάσταση του Δασκαλογιάννη.
Σαν κάναμε τον περίπατο μας  στο λιμανάκι των Σφακίων, επτά η ώρα το πρωί, θαυμάζοντας την ήρεμη θάλασσα και τα όμορφα καίκια, μας ανησύχησε η απόλυτη ησυχία. Πού λόγος για κανά καφέ, τα πάντα ήσαν κλειστά, αλλά και πουθενά κάποια ψυχή για να μας καθοδηγήσει προς το πανηγύρι. Πέρασε κάμποσος καιρός, εμείς συνέχιζαμε το σεργιάνι και κάπου ακούστηκε θόρυβος  αυτοκινήτου. Τρέξαμε. Ευτυχώς ήταν ο παπάς του χωριού με τις ψάλτριες που ξεκινούσαν για το πανηγύρι. Είχαμε πέσει διάνα. Μπρος αυτοί και πίσω εμείς τραβήξαμε κατά τον Άγιο. Ακολουθήσαμε μιά διαδρομή τριών χιλιομέτρων κατά μήκος της θάλασσας διασχίζωντας ένα βοσκοτόπι, πλημμυρισμένο απο κυκλάμινα, ίσως τα πρώτα που είχαν ανθίσει λόγω καιρικών συνθηκών στην Ευρώπη. Εκατοντάδες πρόβατα και ερίφια βόσκαν αμέριμνα, ενώ  πίσω τους άρχισαν να διαγράφονται καταχιονισμένα και  επιβλητικά  τα  Λευκά όρη.
 Κατεβήκαμε τον μικρό γκρεμνό, από ένα μονοπάτι που είχε διανοιχθεί προσφάτως και φθάσαμε στον προορισμό μας. Μιά ευρύχωρη σπηλιά που τα τελευταία χρόνια απέκτησε ένα τοιχείο για να  την προστατεύσει απο τα πρόβατα όταν ερχόντουσαν εδώ για να ξαποστάσουν. Μεσ’ το υποτιθέμενο εκκλησάκι παλιά δεν υπήρχε τίποτα εκτός της εικόνας. Ούτε ιερό, ούτε τέμπλο ούτε άμβωνας. Το αρχέτυπο σκηνικό της απόλυτης λιτότητας.  Μόλις πριν δυό χρόνια κτίσθηκε ένα τοιχαλάκι με πόρτα για να διαμορφωθεί το ιερό. Μπροστά του τώρα  τοποθετήθηκε η εικόνα, και ένα μανουάλι για τα κεριά.
 Οι ηλιακτίδες περνούσαν από την  ανοικτή πόρτα – φωτίζοντας μ’ έναν τρόπο υπερφυσικό το σπήλαιο –  και γλύκαιναν την  υγρή ατμόσφαιρα  που δεχόταν ήδη  ευωδιαστές ρυπές από το λιβάνι του θυμιατού.
Ο παπά-Αθανάσιος ξεκίνησε την Θεία Λειτουργία με μοναδικούς προσκυνητές εμάς! Σιγά-σιγά άρχισαν να καταφθάνουν οι  πανηγυράδες με τα σύνεργα και τρόφιμα. Η μπουκάλα του γκαζιού με μιά ιδιοκατασκευή για το μαγείρεμα, οι άρτοι, τα φαγητά, το κρασί. Στο εξωτερικό μέρος της σπηλιάς άλλοι στήναν τα τραπέζια και τους πάγκους, άλλοι οργάνωναν την κουζίνα ενώ οι περισσότερες γυναίκες κατευθύνονταν στο εσωτερικό για να προσκυνήσουν.
Αυτή τη φορά είχε παρουσιαστεί ένα  πρόβλημα. Οι συνεχόμενες βροχές των τελευταίων ημέρων, καλές, ποτιστικές είχαν κάνει  όμως σουρωτήρι την εξωτερική κυρίως σπηλιά όπου έσταζε σε πολλά σημεία και ήταν αδύνατον  να καθίσει κανείς. Ευρέθη λύση πάραυτα. Επιστρατεύτηκαν οι  παροπλισμένες «ομπρέλλες  πλάζ» ενός παρακείμενου ξενοδοχείου που από την μία μας προστάτευσαν από το νερό αλλά και από τον καυτό ήλιο που ήδη έδειχνε την δύναμή του
Η Λειτουργία τελείωσε, μοιραστήκαν οι άρτοι και ο κόσμος κάθισε για φαγητό. Γεμίσαν τα τραπέζια μεζέδες, τηγανητά ψάρια, σκάρους και μπακαλιάρο, ένα ανθότυρο εξαίσιο που δεν έχω ξαναβάλει στα χείλη μου, τα κρέατα και κρασί. Στην γωνιά που είχε πρόχειρα στηθεί το καζάνι, ο μάγειρας ανακάτευε ήδη το πιλάφι. Μας έδωσε τη συνταγή. « Παίρνουμε το κρέας και αφού το βράσουμε περνάμε το ζουμί από ένα σουρωτήρι για να μην ξεφύγουν τυχόν κοκαλάκια και τα ρίχνουμε στο ρύζι. Το καζάνι πρέπει να  ανακατεύεται συνέχως, μαλακά – για να μην κολήσει στον πάτο – μέχρι να τελείωσει η βράση. Στο τέλος ρίχνουμε ένα ποτήρι κρασιού στιμμένο λεμόνι για να ασπρίσει το ρύζι. Το καλύτερο μέρος του πιλαφιού πάντως είναι  το κατακάθι και όσοι το γευθούν, θα συγχωρνούν τα πεθαμένα τους καθώς θα γλείφουν τα χείλια τους από την ευχαρίστηση».
 Καθίσαμε στο τραπέζι του παπα-Αθανάσιου – μιά ευγενής και ευσεβής παρουσία – που γεννήθηκε στη περιοχή και είναι τωρα παπάς των Σφακιών κοντά στα δέκα χρόνια. «Το πανηγύρι ξαναγεννήθηκε τα τελευταία δέκα χρόνια, όταν φτιάξαμε όλα αυτά τα έργα. Πιο πρίν υπήρχαν κάτι ερειπωμένοι τοίχοι». Μας συστήνει  τον Νίκο Βοτζάκη, έναν τυπικά κρητικά ντυμένο κτηνοτρόφο, μαυροφορεμένο, με τα στιβάνια και με την μαύρη μαντήλα στο κεφάλι. « Είμαι γιδάρης με χίλια κομμάτια. Την οικογένεια την παρήγγειλα αλλά δεν ήλθε ακόμα…!» Η συζήτηση μαζι τους συνδετημόνες μας δεν είχε τελειωμό. Κάποια στιγμή αρχίσαν τα ριζίτικα. Τα τραγούδια αυτά κατάγονται από την εποχή της Βενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας καθώς ήταν τραγούδια που τραγουδούνταν στα ριζά των βουνών και αργότερα εξέφρασαν όλη την Κρήτη.
««Ηθελα και να κάτεχα και πέτε μου οι καμπίτες
αν τραγουδειτ’ ελεύθερα και σεις σαν τσ’αορίτες»
Το τραγούδι ξεκίνησε πρώτα στο τραπέζι  όπου κάθονταν οι πρεσβύτεροι και ακολούθως σε κάθε νέα στροφή, ακολουθούσαν και  τ’άλλα τραπέζια με τη σειρά τους. Ήταν πράγματι ένα θέαμα-άκουσμα μοναδικό. Κάποια στιγμή αποφασίζω το θέαμα αυτό – το κατά πως γύριζε το τραγούδι από τραπέζι σε τραπέζι – να το πάρω με βίντεο για να έχω κίνηση και ήχο. Καθώς άρχισα να βλέπω και να τραβώ μέσα από την κάμερα, δεν πέρασαν ένα-δυό λεπτά και ξαφνικά ακούω ένα κροτάλισμα από πυροβολισμούς, ένα Καλάσνικωφ στην οθόνη μου, στα κεφάλια  μας να πέφτουν  βροχή οι κάλυκες και μένω εμβρόντητος… Η απόλυτη εμπειρία. Ισως ν’ έννιωσα όπως είχε νιώσει ο Βelon  πέντε αιώνες τώρα. Ζήτησα συγνώμη που κατέγραψα τέτοιες  αναπάντεχες στιγμές  που ενδεχομένως να βλάψουν κάποιον, αλλά η απάντηση που πήρα ήταν αποστομωτική.
 « Δείξε το. Να δουν όλοι πως γλεντάμε εδώ στα Σφακιά, την περίοδο του ΔΝΤ».  Εγώ πάντως το σκέφτηκα καλά,  και περιορίστηκα στο κείμενο με τις φωτογραφίες….

simadiatouaigaiou.wordpress.com

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Η Κρήτη "θεραπεύει" - Συμφωνία για την αποκατάσταση Ρώσων κοσμοναυτών σε κέντρα ευεξίας στην Κρήτη!
«Πρόσκληση στρατευσίμων 2019 Β΄ΕΣΣΟ»
Έκαναν... φτερά 74 αρνιά - Εξιχνιάστηκε η 1η μεγάλη φετινή ζωοκλοπή
Ανεκτέλεστα τα δρομολόγια του Πρέβελης
Τα κουνούπια στην Κρήτη «οργιάζουν» - Έρχεται δύσκολο καλοκαίρι
Πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη συνάντηση του Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Αρναουτάκη με αντιπροσωπεία των πληγέντων από την υπερχείλιση των ποταμιών Παντέλη και Σκλαβεδιάκου
Οδύνη για την 20χρονη που έφυγε πρόωρα
Απελευθερώνεται η εμπορία αποσταγμάτων μικρών παραγωγών
Θρίλερ με την τιμή του ελαιολάδου
Έρχονται… ξένα λάδια στην Κρήτη
Εκπαιδευτές από όλη την Κρήτη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στην Σητεία(βιντεο-φωτο)
Από 6 έως 20 Μαΐου οι εγγραφές μαθητών στα δημοτικά
Ο Γιώργος Καμίνης στο Λασίθι - Αναλυτικά το πρόγραμμα
«Ωριμάζει» η ένταξη της Μονάδας Διαχείρισης Απορριμμάτων Σητείας
Ακρωτηριασμοί σκύλων: Μια βάρβαρη… «συνήθεια» η οποία πρέπει να σταματήσει!
Σκόνη και 23 βαθμοί Κελσίου σήμερα στην Κρήτη
Mέχρι και την... Κρήτη διεκδικεί η Τουρκία - Νέο προκλητικό έγγραφο
Εξαιρετικό παράδειγμα από Κρήτη: Κράνη σε ειδικά ράφια, μέσα στις σχολικές τάξεις!!!
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευαγγ. Αποστολακης θα επισκεφθεί τη Σητεία
Από Δευτέρα η υποβολή αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης
Σαρωτικοί έλεγχοι στην αγορά λόγω Πάσχα
«Eισβολή» αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη
Στη Σητεία για μια μοναδική πεζοπορία ο Φυσιολατρικός Σύλλογος Ηρακλείου
«ΦιλόΔημος»: «Ενίσχυση» σε Σητεία και Ανώγεια για αθλητικά έργα
Τις πλημμυρισμένες περιοχές στη Σητεία επισκέφτηκαν Ι. Πλακιωτάκης, Αλ. Μαρκογιαννάκης
Από 1 εκατ. Ιεράπετρα και Σητεία για τις καταστροφές [βίντεο]
Επίσκεψη στις πληγήσες περιοχές
Νικητής ο Γιάννης Ζερβάκης στα 10χλμ. με ρεκόρ!
ΔΗΛΩΣΗ υποψήφιου Περιφερειάρχη Κρήτης Αλέξανδρου Μαρκογιαννάκη
Επιδοτήσεις με σκοπό τη… μείωση της παραγωγής
Μ.Θραψανιώτης: Επιτέλους το Λασίθι «μπαίνει στο κάδρο» της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Κρήτη
«Φωτιά» τα καύσιμα στην Κρήτη
Ιεράπετρα & Σητεία μετρούν πληγές από την κακοκαιρία - Τραγική η επόμενη μέρα
Τμήμα Φυσικοθεραπείας στην Ιεράπετρα και Φυσικής Αγωγής στον Αγ. Νικόλαο στο νέο «Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Κρήτης»
Εικόνες αποκάλυψης: “Πνίγηκε” η Κρήτη από τη σφοδρή κακοκαιρία – Κινδύνεψαν άνθρωποι, πνίγηκαν ζώα, εκτεταμένες καταστροφές (vids, pics)
Εικόνες αποκάλυψης: “Πνίγηκε” η Κρήτη από τη σφοδρή κακοκαιρία – Κινδύνεψαν άνθρωποι, πνίγηκαν ζώα, εκτεταμένες καταστροφές (vids, pics)
Με προσοχή πρέπει να γίνεται η κίνηση στους δρόμους της Σητείας, ανοιχτοί είναι οι δρόμοι
Κατολισθήσεις και κλειστοί δρόμοι στην Κρήτη λόγω κακοκαιρίας
Μύρτος: Γέφυρα 100 ετών «απειλείται» - Το ποτάμι «θέριεψε» - Εικόνες σοκ
Πασχαλινό παζάρι από το Χαμόγελο του Παιδιού στη Σητεία – Συγκέντρωση ειδών για παιδιά του Λασιθίου
Οργή αγροτών: «Πληρώνουμε τον ΕΛΓΑ αλλά δεν μας αποζημιώνει»
Βροχές στα νότια της Κρήτης και μεταφορά αφρικανικής σκόνης
Ο καιρός έχει θρέψει τους «εχθρούς» της ελιάς - Ψεκάστε με χαλκό
Ξεσηκωμός στο Λασίθι για τον ΒΟΑΚ
Καταψηφίστηκε η τροπολογία για τη μείωση των αγροτικών επιδοτήσεων
Ο Παναγιώτης από τη Σητεία μόλις 1,5 ετών συγκλονίζει το Πανελλήνιο
Εγκύκλιος για τις εκλογικές δαπάνες και την προβολή των συνδυασμών και των υποψηφίων στις αυτοδιοικητικές εκλογές
Ανοιχτή πρόσκληση σε δήμους για δωρεάν wifi
Αντιδράσεων συνέχεια για το ΒΟΑΚ: "Το Λασίθι ... δεν είναι Κρήτη"
Πράσινο φως 95 εκατ. ευρώ για το «μικρό» καλώδιο της Κρήτης
Συμμετοχή του Γεωπάρκου Σητείας στην 43η Συνάντηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων UNESCO στο Άαλεν της Γερμανίας
ΒΟΑΚ: Αυτά είναι τα πλέον επικίνδυνα σημεία
Κυκλοφοριακό κομφούζιο στην Εθνική
Δόθηκε παράταση για τις απλήρωτες εισφορές – Τι σημαίνει αυτό για τους παραγωγούς
Ευμένιος Ξηρουδάκης -Ο δυναμικός Μητροπολίτης που κοντραρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο
Τρεις ισχυρές κακοκαιρίες μέσα σε 45 ημέρες στην Κρήτη!
Ενεργειακή τράπεζα με το βλέμμα στην… Κρήτη
Eπιδοτήσεις: Τροπολογία «φέρνει» τα πάνω - κάτω
Συγκλονιστικό βίντεο – “Ήρωας” καπετάνιος: Το Blue Horizon προσπαθεί να δέσει στο λιμάνι του Ηρακλείου για τουλάχιστον 1.5 ώρα
ΒΟΑΚ: Λασίθι, ο φτωχός συγγενής
Επίσκεψη στο Γεωπάρκο Σητείας στα πλαίσια των εκδηλώσεων «Europe in My Region 2019»
Ο Γιώργος Ζερβάκης για τον ΒΟΑΚ
Νικόλαος Πλάτων -Μια σπουδαία μορφή της αρχαιολογίας
Ακόμα δεν έχει πληρωθεί κανένας λογαριασμός για τα έργα στη γέφυρα Χαμεζίου
Μεγάλους όγκους νερού θα δεχτεί πάλι η Κρήτη, λόγω της νέας κακοκαιρίας
H Κρήτη στους 4 κορυφαίους προορισμούς παγκοσμίως
1.4 ΤΡΙΣ ΕΥΡΩ ΑΞΙΑΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΕΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Ανοίγει ο δρόμος για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην Κρήτη.
Ολοκαίνουριος ΒΟΑΚ χωρίς διόδια για τους… μόνιμους κάτοικους της Κρήτης
Αυτοί είναι 25 κορυφαίοι προορισμοί του κόσμου - Ανάμεσά τους η Κρήτη
Αυτό είναι το ελληνικό χωριό όπου δεν καπνίζει κανείς εδώ και 40 χρόνια (vid)
Αυτό είναι το ελληνικό χωριό όπου δεν καπνίζει κανείς εδώ και 40 χρόνια (vid)
Άυλη πολιτιστική κληρονομιά οι κτηνοτρόφοι του Ψηλορείτη
Σοκ από αλκοολικό: «Έβλεπα αράχνες στο αυτοκίνητο και σκυλιά να με κυνηγούν» (Video)
ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ - ΜΕΑ
Ο καιρός στην Κρήτη: Θυελλώδεις βοριάδες, βροχές και τσουχτερό κρύο
Κόκκινη κάρτα... σε Δήμους της Κρήτης - Κόπηκαν κατά ριπάς αιτήματα για χρηματοδοτήσεις
Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα παραδοθεί η γέφυρα στο Χαμέζι
Μερομήνια: Ψυχρή εισβολή μέχρι τέλη Μάρτη και βροχερή Ανάσταση
Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Ο Δίκταμος, ένα σπουδαίο βότανο της Κρήτης
Προβληματισμός από την αστάθεια στην τιμή του ελαιολάδου - Επηρεάζουν καιρός και ασθένειες
Ιεράπετρα - Μετά από 28 ώρες βρέθηκε κρεβάτι σε ΜΕΘ για τον 43χρονο που «πνίγηκε» με τροφή
Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Κρήτη
Σητεία – Δυνατός σεισμός ανατολικά της Κρήτης!
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές