Όταν το Τυμπάκι της Κρήτης ισοπεδώθηκε για να γίνει το ναζιστικό αεροδρόμιο


Τυμπάκι, Καμάρες, Μαγαρικάρι. Όλα αυτά τα χωριά βρίσκονται στην ευρύτερη περίμετρο της Φαιστού, του ιερού αυτού τόπου γνωστού από την αρχαιότητα. Στο Τυμπάκι οι Γερμανικές κατοχικές δυνάμεις αποφάσισαν – και το έκαναν πράξη – να κατασκευάσουν το αεροδρόμιο, που θα χρησιμοποιούσαν για τις δικές τους επιχειρήσεις.

Για το σκοπό αυτό και διέταξαν την εκκένωση του Τυμπακίου, το Φεβρουάριο του 1942. Η εντολή ήταν αυστηρή: το όλο εγχείρημα έπρεπε να πραγματοποιηθεί σε διάστημα 15 ημερών. Από τα σπίτια τού Τυμπακίου λίγα έμειναν ανέπαφα, κυρίως τα δίπατα, και από τον Κόκκινο Πύργο άφησαν μόνο πολύ λίγα σπίτια. Οι πέτρες των υπολοίπων σπιτιών που κατεδαφίστηκαν χρησιμοποιήθηκαν ως υπόστρωμα του αεροδρομίου.

Στις αρχές Φλεβάρη 1942 οι Γερμανοί αποφασίζουν να κατασκευάσουν στο Τυμπάκι το μεγάλο αεροδρόμιο (το μεγαλύτερο της Κρήτης) ως κέντρο ανεφοδιασμού και ενισχύσεων του Γερμανού στρατηγού Έρβιν Ρόμελ. Διέταξαν τους κατοίκους να εκκενώσουν το χωριό μέσα σε 15 μέρες και να εγκατασταθούν στα γύρω χωριά. Η συγκεκριμένη εκκένωση ήταν η τραγικότερη εμπειρία των κατοίκων. Μέσα στο ελάχιστο αυτό χρονικό διάστημα ήταν υποχρεωμένοι να μεταφέρουν ό,τι μπορούσαν στα γύρω χωριά, όπου εγκαταστάθηκαν κάτω από άθλιες συνθήκες σε στάβλους, αποθήκες, χαλασμένα σπίτια κ.λπ.

Οι ιερείς μετέφεραν όλες τις εικόνες των εκκλησιών του χωριού στο Μοναστήρι της Καλυβιανής, για να μην καταστραφούν.
Μετά την εκκένωση του χωριού ανατίναξαν 1.312 σπίτια για τη διάνοιξη του αεροδρομίου. Απέμειναν 74 και κόπηκαν γύρω στις 8.000 ελαιόδεντρα.Λέγεται ότι οι Έλληνες εργολάβοι που είχαν αναλάβει την κατασκευή του αεροδρομίου υπέδειξαν στους Γερμανούς την ανατίναξη του χωριού, γιατί είχαν ανάγκη από πέτρες.

Δεν ανατινάχτηκαν δύο εκκλησίες, του Αγίου Τίτου και εκείνη του Αγίου Πνεύματος. Τη μεγάλη εκκλησία του Αγίου Τίτου τη χρησιμοποίησαν ως αίθουσα θεάτρου και τις υπόλοιπες δύο ως αποθήκες πυρομαχικών.

Η μεγάλη εκκλησία βομβαρδίστηκε, αλλά δεν καταστράφηκε. Μια βόμβα 400 λιβρών τρύπησε το θόλο και καρφώθηκε στο δάπεδο της εκκλησίας, αλλά δεν εξερράγη. Οι Τυμπακιανοί το θεώρησαν θαύμα.

Στη διάρκεια της Κατοχής επιβλήθηκε υποχρεωτική σωματική εργασία στους κατοίκους του Τυμπακίου για τη συντήρηση του αεροδρομίου. Υπολογίζεται ότι αγγαρεύτηκαν 3.500 εργάτες για δύο συνεχόμενα χρόνια.

Το αεροδρόμιο Τυμπακίου έγινε το μεγαλύτερο κέντρο καταναγκαστικής εργασίας στην Κρήτη. Η ζωή των εργατών ήταν τραγική. Μόνο δουλειά, ξύλο και απειροελάχιστο συσσίτιο, τις περισσότερες φορές άχρηστο. Για τους απείθαρχους υπήρχε η απομόνωση, τα «σύρματα», όπου υφίσταντο φρικτούς ξυλοδαρμούς και βασανιστήρια, χωρίς τροφή και νερό, κάτω από τη βροχή ή τον καυτό ήλιο. Εναντίον των εργατών οργίαζε ο επικεφαλής της Γκεστάπο περιβόητος Σούμπερτ.

Από την άλλη πλευρά, το αεροδρόμιο έγινε το μεγαλύτερο κέντρο παθητικής αντίστασης των Κρητικών. Οι εργάτες το σαμποτάριζαν. Παράλληλα αναπτύχθηκε μέσα στο αεροδρόμιο ευρύ δίκτυο αντικατασκοπίας. Τάχα ως εργάτες οι αντιστασιακοί αποτύπωναν τα έργα, τις εγκαταστάσεις, τις αποθήκες καυσίμων και πυρομαχικών κ.λπ., τα μετέφεραν στους Άγγλους μέσω ασυρμάτου, με αποτέλεσμα το αεροδρόμιο συχνά να υφίσταται σφοδρούς βομβαρδισμούς.

Για τις ανάγκες του αεροδρομίου και τους ανεφοδιασμούς του Ρόμελ σε πυρομαχικά οι Γερμανοί είχαν κατατρυπήσει όλες τις λοφοκορφές του Τυμπακίου, μετατρέποντάς τες σε υπόγειες αποθήκες, τις γνωστές «μπούγκες». Για τον ίδιο λόγο δημιούργησαν υπόγειο σύστημα ανατινάξεων από τεράστιες βαθιές λακκούβες κατά μήκος της παραλίας του Τυμπακίου, τις οποίες γέμισαν με νερό, προκειμένου να αποτρέψουν την αποβίβαση των τανκς, τις περίφημες «μπόμπες», οι οποίες υπάρχουν σε αρκετά σημεία μέχρι σήμερα.
Παράλληλα ναρκοθέτησαν όλη τη μεγάλη παραλία από τον Κομμό μέχρι τον Κόκκινο Πύργο, προκειμένου να αποτρέψουν τις συμμαχικές αποβάσεις στην περιοχή.

Καμάρες – Μαγαρικάρι

Στις 3-6 Μαΐου 1994 οι Γερμανοί καταστρέφουν τα χωριά Καμάρες και Μαγαρικάρι και εξοντώνουν δεκάδες κατοίκους εξαιτίας της έμπρακτης υποστήριξής τους προς τους αντάρτες και τους Άγγλους. Και τα δυο χωριά,μετά τη διαρπαγή της ιδιωτικής περιουσίας, καταστράφηκαν ολοσχερώς. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα της Έκθεσης των Γερμανικών Ωμοτήτων:

«Το χωρίον Καμάρες εκυκλώθη την 3/5/44, οι άντρες του όλοι συνελήφθησαν και ωδηγήθησαν εις την κωμόπολιν Μοίρες, τα δε γυναικόπαιδα εκλήθησαν εντός της εκκλησίας του χωρίου. Μετά 2 ημέρας, την 5/5, εδόθη άδεια εις τας γυναίκας να παραλάβουν εκ των οικιών των ό,τι ηδύναντο. Επανελήφθη εξάλλου το τέχνασμα να δηλωθή εις αυτάς, ότι ό,τι πολύτιμον δεν ηδύναντο να παραλάβουν μαζί των, φρόνιμον ήτο να το αποθέσουν εντός της εκκλησίας, ήτις, δήθεν, δεν θα παρεβιάζετο. Ακολούθως έθεσαν δυναμίτιδα και πυρ και κατέστρεψαν το χωρίον. Κατεστράφη και το σχολείον, η δε εκκλησία ελεηλατήθη πλήρως, μέχρις και των κεράμων της στέγης, ούτως ώστε μόνον οι τέσσαρες τοίχοι απέμειναν… Κατά τον ίδιον ακριβώς τρόπον και την ιδίαν ημέραν κατεστράφησαν τα χωρία Καμάρες και Μαγαρικάρι».

Παραθέτουμε στο σημείο αυτό αποσπάσματα μιας από τις προκηρύξεις που διένειμαν οι Γερμανοί αναφορικά με την καταστροφή των συγκεκριμένων χωριών:

«Τα χωρία Καμάρες και Μαγαρικάρι περιεκυκλώθησαν από τα γερμανικά στρατεύματα την 3ην Μαΐου 1944. Εκκενώθησαν κατά την διεξαγωγήν μιας μεγάλης επιχειρήσεως εναντίον των συμμοριτών εις το όρος Ψηλορείτης. Μετά την μεταφοράν του πληθυσμού έξω των χωρίων, ταύτα ισοπεδώθησαν. Τα σκληρά μέτρα ήσαν αναγκαία, διότι ο πληθυσμός των χωρίων τούτων επανειλημμένως είχεν ενοχοποιηθή διά την υποστήριξιν των συμμοριτών εις μεγάλην κλίμακα… Από μηνών τα χωρία Καμάρες και Μαγαρικάρι ήσαν τόποι παραμονής και κέντρα ανεφοδιασμού των συμμοριτών του Μπαντουβά και του Πετρακογιώργη… Κρήτες! Αυτά τα μέτρα ας είναι δι’ όλους προειδοποίησις…»

Σύμφωνα με αξιόπιστες ιστορικές πηγές, 35 φυλακισμένοι κάτοικοι από το Μαγαρικάρι και τις Καμάρες μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία.

Οι Γερμανοί δεν συγχώρεσαν ποτέ την αμέριστη υποστήριξη των Άγγλων στους Κρητικούς. Η ανακοίνωση της Γερμανικής Στρατιωτικής Διοίκησης αναφορικά με τα χωριά Καμάρες και Μαγαρικάρι καταλήγει με την εξής φράση: «Η αιχμή του γερμανικού ξίφους πλήττει τώρα τους ενόχους και εις το μέλλον θα πλήττη έναν έκαστον, ο οποίος θα ενοχοποιείται διά δεσμούς μετά των συμμοριτών και των Άγγλων υποβολέων τους». [Το σχετικό υλικό προέρχεται από το δίτομο έργο του Στέλιου Ταβερναράκη Οι Αγώνες των Κρητών Μεσαριτών στην Κρήτη, Αντίλαλος της Μεσαράς, Μοίρες 2004.]

Γεώργιος Πετρακογιώργης, Αρχηγός Εθνικής Αντίστασης εναντίον των Γερμανών

Ο Γεώργιος Πετρακογιώργης γεννήθηκε στο Μαγαρικάρι του Δήμου Τυμπακίου το 1890. Στην αντίσταση της Κρήτης μετείχε από την πρώτη στιγμή, από την πτώση των αλεξιπτωτιστών στα Χανιά. Το Μάιο του 1941 όρκισε τους πρώτους άντρες του και ανέβηκε στο βουνό, έχοντας ήδη χάσει το γιο του Μανώλη. Η δράση του -μάχες, δολιοφθορές και σαμποτάζ κατά του εχθρού σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής- υπήρξε κυριολεκτικά θρυλική και του χάρισε τοντιμητικό τίτλο του «Σταυραητού του Ψηλορείτη».

Ο Γεώργιος Πετρακογιώργης συμμετείχε επίσης στην απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε. Την 11η Οκτωβρίου 1944 έδρεψε τους καρπούς των κόπων του, μπαίνοντας επικεφαλής των ανδρών του στο απελευθερωμένο πια Ηράκλειο, όπου ανέλαβε τα καθήκοντα του φρούραρχου της πόλης μέχρι τον Ιανουάριο του 1945.

«Θεωρώ εμαυτόν εξαιρετικώς υπερήφανον διότι ηγήθην και διοίκησα τοιούτους άνδρες», γράφει στην έκθεση πολεμικής δράσης της ομάδας του, που υπέβαλε προς τη Συμμαχική Στρατιωτική Αποστολή στην Κρήτη, αναφερόμενος στην ανδρεία και στο υψηλό αίσθημα αυτοθυσίας στον αγώνα για την ελευθερία της πατρίδας.

Ανδριάντας του Καπετάνιου έχει στηθεί στη γενέτειρα του, το Μαγαρικάρι. Η Δημοτική Αρχή από το 2008 διοργανώνει λαμπρές εκδηλώσεις τιμής για την προσφορά του ίδιου και των μελών της ομάδας του στην Εθνική Αντίσταση Κρήτης την πρώτη Κυριακή του μήνα Μαΐου κάθε έτους.

lamprakides.gr/blog

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Στην Ε.Ε. οι ελπίδες για αποζημιώσεις
Πολύτιμες οι βροχές στην Κρήτη - Σημαντικά ύψη σε όλο το νησί
Ο νεολιθικός πολιτισμός της Κρήτης ξεκινά 11.000 χρόνια πριν από σήμερα... - του W. Durant
Σε πλήρη εξέλιξη οι έρευνες για το πλοίο με το ύποπτο φορτίο
Τέσσερις στο σκαμνί για τον μινωικό κούρο - Η αξία του ανέρχεται στο 1,3 εκ. ευρώ
Σπάνια και ενδημικά φυτά που κινδυνεύουν με εξαφάνιση
Συνεχίζονται οι έρευνες στο πλοίο στον Αθερινόλακκο
Συναγερμός στις αρχές για «ύποπτο» πλοίο στην Σητεία
Αλλάζει πάλι η κυκλοφορία στο ΒΟΑΚ - Ξανά παράκαμψη λόγω έργων
Πότε μπαίνουν οι επιδοτήσεις - Χριστουγεννιάτικος μποναμάς για παραγωγούς
Εμπρησμός Ιεράπετρα: Ραγδαίες εξελίξεις - Συνελήφθη ένα άτομο
Μνήμες από τον τραγικό χαμό του βρέφους από τη Σητεία - Αναβλήθηκε η δίκη με κατηγορούμενο τον πατέρα
Ημερίδες μαθητικής δημοσιογραφίας σε Ιεράπετρα, Σητεία και Άγιο Νικόλαο
Οι ντόπιοι ... δεν καταδέχονται να πάνε στις ελιές!
Έρχονται 42 εκατομμύρια ευρώ για τους κτηνοτρόφους
H Eλλάδα «πυξίδα» του κόσμου – Ποια καλοριφέρ; Οι Έλληνες είχαν ενδοδαπέδια θέρμανση και βιοκλιματικά παλάτια το 7.000 πχ όταν οι «Ευρωπαίοι» δεν είχαν ούτε καλύβια
Ελαιόλαδο: Ο αναξιοποίητος θησαυρός της κρητικής γης
Το λάφυρο του παράνομου κυνηγιού: Τα 2000 τελευταία αγρίμια της Κρήτης που κινδυνεύουν με εξαφάνιση
Απίστευτη αγγελία για σπίτι στα Χανιά: 400 ευρώ για ένα δυάρι και μια… περίεργη προϋπόθεση για τον ενοικιαστή
Απίστευτο: Χωρίς τουαλέτα 43.000 σπίτια στην Κρήτη!
37 άδειες για ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα στην Κρήτη
«Jackal Stone»: Ισλαμιστές «χτύπησαν» κοντά στην Κρήτη
Το περιβαλλοντικό παραμύθι της Δέσποινας Τζιάκη ( Το Λεμονόσπιτο ) στον Ιστιοπλοϊκό Όμιλο Χανίων αύριο Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου
Αλλαγές στα δρομολόγια του ΠΡΕΒΕΛΗΣ, λόγω καιρικών συνθηκών
32,5 χιλ. ο αριθμός των μεταναστών στην Κρήτη, τι γίνεται στο νομό Λασιθίου
Το βιβλίο «Το παιδί: η ζωή μας» του Παιδιάτρου Τάσου Αναστασάκη (βίντεο)
«Ζεστό χρήμα» 80 εκατ. ευρώ από τις επιδοτήσεις για τους αγρότες
Η Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα
620.000 ευρώ από την Περιφέρεια Κρήτης για έργα στο Δήμο Σητείας
Ιταλικό κανάλι στο Λασίθι
Nέα «όπλα» κατά του δάκου
Που «έβρεξε με το τουλούμι» - Ο καιρός στην Κρήτη
Υλοποιείται άλλο ένα εμβληματικό έργο που θα οδηγήσει σε μείωση της τιμής του ρεύματος σε όλη τη χώρα. Υπογράφτηκαν οι συμβάσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Πελοποννήσου
Με..προσωπικό ασφαλείας την Πέμπτη οι Εφορίες σε Ηράκλειο και Λασίθι
Αγώνας δρόμου σε δημόσια οδό του Γεωπάρκου της Σητείας
ΕΑΣ Σητείας - ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΙΣΩΤΙΚΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ
Δεν υπάρχει στήριξη υποψηφίου ή συνδυασμού στο Δήμο Σητείας από τη Νέα Δημοκρατία
Σε απεργιακό κλοιό και η Κρήτη
Μικρή «ανάσα» στο ελαιόλαδο με... αυξημένες οξύτητες - Ποια περιοχή «στέγνωσε» από λάδι
ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ ΠΑΓΝΗ ΣΤΗ ΣΗΤΕΙΑ! ΔΩΡΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ!
Εξόρυξη Υδρογονανθράκων στην Κρήτη
Προσοχή στο ράβδισμα λόγω... πουλιών
Το πρόσωπο της ... ημέρας!
Πως το ελαιόλαδο της Ισπανίας θα «κατατροπώσει» το ελληνικό
Βροχές και χαμηλές θερμοκρασίες από σήμερα στην Κρήτη
Νεαροί στην Κρήτη επιτέθηκαν σε φαντάρο και του έσκισαν το εθνόσημο
Ηράκλειο - Έκαναν μπίζνες με ηρωίνη σε μορφή βράχου
Φωτιά σε εστιατόριο στην Ιεράπετρα - Κάηκε ολοσχερώς
Η ιστορία για τα δολοφονημένα Κρητικόπουλα από τους Γερμανούς Ναζί συγκλονίζει μέχρι σήμερα | ΦΩΤΟ
Συνελήφθη στη Σητεία γιατί διατηρούσε ζώα συντροφιάς μη τηρώντας τους κανόνες ευζωίας
90 προστατευόμενες περιοχές με σπάνια είδη απειλούνται από τις έρευνες και την εξόρυξη πετρελαίου σε Ιόνιο και Κρήτη
Απαισιόδοξοι οι Κρητικοί για την αναπτυξιακή πορεία της Κρήτης
Καμπανάκι κινδύνου για το ελαιόλαδο
Εσπερίδα στη Σητεία για τις επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων στην υγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον
Ολοι για τον Κωστή και την Δήμητρα……
Ιδομενέας: Ποιος ήταν ο γενναίος Κρητικός Βασιλιάς που πολέμησε τους Τρώες; | ΦΩΤΟ
Σε χωριά της Σητείας η κινητή μονάδα μαστογραφίας της Περιφέρειας Κρήτης
O καιρός θα μας «τρελάνει»: Στην Κρήτη επέστρεψε το… καλοκαίρι
Πως διασφαλίζεις την τροφοδοσία της Κρήτης με νερό;
Ανεβαίνουν οι τιμές για το κρητικό ελαιόλαδο
«Σαρώνει» η ηπατίτιδα C στην Κρήτη - Κινδυνεύουν 5.000 Κρητικοί
Βίντεο: Η στιγμή που υδροστρόβιλος «χτυπά» την Κρήτη
Η επόμενη μέρα για το ΤΕΙ Κρήτης
Οι βροχές στην Κρήτη «όνειρο» ήταν; Νοτιάδες και υψηλές θερμοκρασίες σήμερα
Πρόγραμμα επίσκεψης κινητού συνεργείου μαστογραφίας στα χωριά της Σητείας
Kαταιγίδες, κεραυνοί και ανεμοστρόβιλοι στην Κρήτη - Που έβρεξε περισσότερο;
Θρήνος στην Κρήτη για τη 19χρονη Μελανθία που βρέθηκε νεκρή στο κρεβάτι της (pics)
Κρήτη: Εντοπίστηκε νεκρή 19χρονη στο σπίτι της
Συγκινεί 11χρονη από το Ηράκλειο Κρήτης: Αυτά ζήτησε ως δώρο για τα γενέθλιά της
Ο αερολιμένας Σητείας είχε άνοδο 103,8%, διακίνησε 59.446 επιβάτες το δεκάμηνο του 2018
Ο καιρός στην Κρήτη: Που θα βρέξει το Σαββατοκύριακο;
«Τρέχουν» για το καλώδιο χωρίς την Κομισιόν...
Ξανά στο Βάι το κόκκινο σκαθάρι (Video)
Π. Πετράκη: Ενδιαφέρον ξανά για την Περιφέρεια Κρήτης στις ερχόμενες εκλογές
Ένα βήμα πιο κοντά στην ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Αττικής
4ο Παγκρήτιο πρωτάθλημα πορτοκαλί γηπέδου
Ανοιχτές συζητήσεις για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Κρήτη
Οι παίδες του Σητειακού ηττήθηκαν από την Πεδιάδα
ΔΙΑ ΖΩΣΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ ΓΣΕΕ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΣΗΤΕΙΑΣ
Έρευνα: Από πού κρατάει η “σκούφια” των Κρητικών;
Αθερινόλακκος: Ανησυχία για τη λειτουργία του εργοστασίου
Αίσθηση στην Κρήτη προκάλεσε η μεγάλη έρευνα για τις συμβάσεις έργων και του ΟΤΑ
Αντικριστό: Ωδή στον «Μαραντόνα» της κρητικής κουζίνας
Τι μισθούς παίρνουν οι δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι στο νομό Λασιθίου
Ηράκλειο - Βρήκε κουζινομάχαιρο καρφωμένο στην πλάτη του αλλά δεν...θυμάται πώς βρέθηκε εκεί!
Εκπαίδευση στη Σητεία, μεταφορά τραυματισμένων ατόμων από δύσβατα σημεία και σπήλαια
Νέο ψυγείο για τις ανάγκες των ωφελούμενουν του ΤΕΒΑ