71 χρόνια από τη δολοφονία με βασανιστήρια στην Ασφάλεια του προέδρου του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου Στρατή Περγαλίδη – Ο εμφύλιος στην Κρήτη

Ο Στρατής Περγαλίδης υπήρξε αναγνωρισμένος ηγέτης της εργατικής τάξης του Ηρακλείου.

Ο Στρατής Περγαλίδης (1908 - 1947) γεννήθηκε στην Προύσα της Μικράς Ασίας. Ηρθε στην Ελλάδα με τη Μικρασιατική Καταστροφή, μαζί με την οικογένειά του.

Πήρε δραστήρια μέρος στο εργατικό κίνημα του Ηρακλείου στην περίοδο του Μεσοπολέμου και γρήγορα αναδείχτηκε στέλεχος του Σωματείου των Κουρέων και του ΕΚΗ.

Στα χρόνια της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου έγινε μέλος της ΟΚΝΕ και αγωνίστηκε δραστήρια για τα συμφέροντα της τάξης του και γι' αυτό διώχτηκε.

Μετά τη Μάχη της Κρήτης, το 1941, κατέφυγε στη Νεάπολη Λασιθίου, όπου έγινε μέλος του ΚΚΕ και συμμετείχε δραστήρια στον αντιστασιακό αγώνα.

Με εντολή της ΚΟ Ηρακλείου του ΚΚΕ, λίγο πριν από την απελευθέρωση της πόλης, αναλαμβάνει την ευθύνη της ανασυγκρότησης του ΕΚΗ. Εκλέγεται πρόεδρος του ΕΚΗ και ηγείται της πάλης της εργατικής τάξης του νομού, καθοδηγώντας σημαντικούς οικονομικούς και πολιτικούς αγώνες, ιδιαίτερα τα χρόνια της «λευκής τρομοκρατίας» μετά τη Βάρκιζα και την περίοδο του Εμφυλίου.

Είχε πιαστεί στις 12/6/1947 με το πρόσχημα της ηθικής αυτουργίας για τραυματισμό απεργοσπάστη κατά την απεργία διαρκείας των τυπογράφων με αφορμή το κλείσιμο της ΕΑΜικής εφημερίδας «Ελεύθερη Κρήτη» από τον Μ. Μπαντουβά. Την επόμενη μέρα, 13/6/1947, σε παράσταση διαμαρτυρίας επιτροπών των εργατικών σωματείων ενάντια στη σύλληψη του προέδρου τους προς τον νομάρχη Ηρακλείου Νάθενα, η αστυνομία άνοιξε πυρ και δολοφόνησε τους κομμουνιστές συνδικαλιστές Χρήστο και Κώστα Χατζηγεωργίου, ενώ ακολούθησαν δεκάδες συλλήψεις και σχετική δίκη στο έκτακτο στρατοδικείο.

Μέσα στην Ασφάλεια Ηρακλείου πιέστηκε ο Στρατής Περγαλίδης να αποκηρύξει το κόμμα του, το ΚΚΕ, και να σταματήσει να παλεύει για τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Αρνήθηκε. Βασανίστηκε απάνθρωπα και πέθανε από τα βασανιστήρια 2 μέρες αργότερα, στις 14/6/1947.

pergalidis

Η ιστορική περίοδος που συνέβη η δολοφονία 

Η δολοφονία του Στρατή Περγαλίδη δεν μπορεί να ξεχωριστεί από την εποχή που αυτή πραγματοποιήθηκε, από τη σαφή ιδεολογικοπολιτική του τοποθέτηση, που καθόριζε άλλωστε τη δράση του.

Αλλωστε, όπως είναι γνωστό, «...και σε περίοδο πολέμου και στον πόλεμο και στα στρατιωτικά ζητήματα εξακολουθούν να υπάρχουν και να εκδηλώνονται οι ταξικές αντιθέσεις που κατασπαράζουν τους λαούς»1. Ετσι, «αντικειμενικά, μετά την απελευθέρωση, οξύνθηκε η σκληρή ταξική ένοπλη αναμέτρηση που είτε θα οδηγούσε στην ανατροπή της αστικής εξουσίας, με απομόνωση και των ξένων στηριγμάτων της, είτε στην ήττα των λαϊκών δυνάμεων, στην απομόνωση του ΚΚΕ και στην επανασταθεροποίηση της αστικής εξουσίας»2. Αυτός ήταν λοιπόν αντικειμενικά ο χαρακτήρας της ένοπλης ταξικής αναμέτρησης του Δεκέμβρη του 1944, της περιόδου της «λευκής τρομοκρατίας» που ακολούθησε μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας και της τρίχρονης εποποιίας του ΔΣΕ, 1946 - 1949.

Βέβαια, η αστική τάξη ποτέ δεν παραιτήθηκε από την προσπάθειά της να κρύψει τις ασυμφιλίωτες αντιθέσεις ανάμεσα στους εκμεταλλευτές και τους εκμεταλλευόμενους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα που ανακινήθηκε πρόσφατα με αφορμή ένα έγγραφο από το αρχείο του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, που αναφέρεται στη συμφωνία του Θερίσου, η οποία υπογράφτηκε στα Μεσκλά Χανίων ανάμεσα στο ΕΑΜ και την ΕΟΚ στις 7/11/1943. Συμφωνία «...η οποία ουσιαστικά έβαλε τη βάση για να αποτραπεί ο εμφύλιος στην Κρήτη», σύμφωνα με τα λεγόμενα του Κυριάκου Μητσοτάκη. Συμφωνίες ακολούθησαν κι άλλες που είχαν στόχο την κοινή στρατιωτική δράση ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τις αντάρτικες δυνάμεις της ΕΟΚ. Οπως όμως έγραψε ο «Ριζοσπάστης» στις 8/4/2017, «παρά τη συμφωνία του ΕΑΜ για κοινή στρατιωτική δράση, η ΕΟΚ κατ' απαίτηση των Αγγλων αξίωνε να μη γίνονται χτυπήματα στους Γερμανούς αν δεν είχε δοθεί έγκριση από την Κοινή Διοικητική Επιτροπή. Αργότερα, αποδείχτηκε ότι αυτό ήταν "πταίσμα" μπροστά σε όσα ακολούθησαν. Με την απελευθέρωση, όπως σ' όλη τη χώρα, οργίασε η τρομοκρατία, διώχθηκαν όσοι έδωσαν το αίμα τους για τη λευτεριά και στις 22 του Απρίλη 1947, με αφετηρία τα Χανιά, δόθηκε εντολή για τη σύλληψη όλων σχεδόν των ΕΑΜιτών του νομού και την άμεση εκτόπισή τους σε ξερονήσια».

Ετσι, κατά τον Δεκέμβρη του 1944 και μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, κι ενώ η γερμανική κατοχή συνεχιζόταν στο νομό Χανίων, εκδηλώθηκαν έντονα και στην Κρήτη η τρομοκρατία, η ωμή βία του αστικού κράτους απέναντι στους κομμουνιστές και τους λαϊκούς αγωνιστές του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ.

Τα πρώτα δείγματα γραφής είχαν φανεί νωρίτερα καθώς στις 13 Οκτώβρη του 1944 στο Ηράκλειο, δύο μέρες μετά την απελευθέρωση, έγινε απόπειρα δολοφονίας του καπετάνιου του ΕΛΑΣ και μετέπειτα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ), Γιάννη Ποδιά, από ΕΟΚίτη καπετάνιο του Μ. Μπαντουβά. Στις 17 - 20/1/1945 στο Ρέθυμνο η ΕΟΚ, με επικεφαλής τον Γύπαρη, επιτέθηκε ενάντια σε τιμημένους αγωνιστές του ΕΛΑΣ, του ΕΑΜ και του ΚΚΕ με πολλά θύματα, ενώ στις 29/1/1945 ακολούθησε ανεπιτυχής ένοπλη επίθεση δυνάμεων του Μ. Μπαντουβά της ΕΟΚ ενάντια στα γραφεία του ΕΑΜ στο Ηράκλειο με πολλά θύματα.

Παρόμοια συνεχίστηκε η κατάσταση την άνοιξη του 1945 απ' άκρη σ' άκρη της Κρήτης (στον Αγιο Νικόλαο, στην Ιεράπετρα και αλλού), ακόμα και στα κατεχόμενα από τους Γερμανούς Χανιά (στο Φρε Αποκορώνου, στην πόλη των Χανίων και αλλού).

Η τρομοκρατία κλιμακώθηκε το 1946 με συνεχείς συλλήψεις και δολοφονίες κομμουνιστών και αγωνιστών σε όλη την Κρήτη, ιδίως μετά τις εκλογές της 31ης Μάρτη και το δημοψήφισμα της 1ης Σεπτέμβρη. Στις 8 Μάη του 1947 η αστική τάξη κλιμακώνει περαιτέρω την τρομοκρατία επεκτείνοντας τα «έκτακτα μέτρα» και στην Κρήτη, ιδρύοντας σε Χανιά και Ηράκλειο έκτακτα στρατοδικεία, τα οποία αμέσως «πιάνουν δουλειά». Ταυτόχρονα, οι κρατικές και παρακρατικές δυνάμεις του Μπαντουβά, του Γύπαρη κ.ά. κλείνουν με τη βία τη μία μετά την άλλη τις εφημερίδες και τα έντυπα του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Ανοίγει η «Μακρόνησος της Κρήτης», οι γνωστοί σε όλους «Στάβλοι του Μπαντουβά» στη συνοικία Πατέλες του Ηρακλείου, όπου δεκάδες λαϊκοί αγωνιστές, στελέχη και μέλη του ΚΚΕ μαρτύρησαν, ενώ σε λίγο θα κάνουν την εμφάνισή τους τα κομμένα κεφάλια ξεχωριστών ηγετών και διαλεχτών παιδιών του κρητικού λαού (του Τσιτήλου Γιώργη, του Μακριδάκη Δημήτρη, της Βαγγελιώς Κλάδου, του Γιάννη Ποδιά και άλλων) από τα αιματοβαμμένα χέρια των Μπαντουβάδων, των Γυπαραίων κ.ά.

Το λαϊκό κίνημα δεν έμεινε με σταυρωμένα χέρια. Αντέταξε την οργανωμένη μαζική πάλη της εργατικής τάξης και του λαού, απαντώντας με απεργίες και μαζικές διαδηλώσεις, ενώ οι πρώτοι καταδιωκόμενοι αντάρτες του ΕΛΑΣ και άλλα πολιτικά στελέχη εμφανίζονται και στα βουνά της Κρήτης. Το τρίτο δεκαήμερο του Απρίλη του 1947 ήχησε ξανά το αντάρτικο τουφέκι στα λασιθιώτικα βουνά και τις χανιώτικες Μαδάρες, όπου συγκροτήθηκαν οι πρώτες αντάρτικες ομάδες του ΔΣΕ.

Παράλληλα, στα αστικά κέντρα του Ηρακλείου και των Χανίων οξύνεται η ταξική πάλη με καθοδηγητές τα Εργατικά Κέντρα και με μπροστάρηδες τους κομμουνιστές. Την Πρωτομαγιά του 1947, με επιτυχία, 7.000 εργάτες του Ηρακλείου γιόρτασαν την Εργατική Πρωτομαγιά όπως είχαν αποφασίσει, παρά τις απαγορεύσεις και την τρομοκρατία.

Στην κορύφωση ακριβώς της ταξικής αναμέτρησης στο βουνό και την πόλη, η ΕΟΚ, με επικεφαλής τον Μ. Μπαντουβά, κλείνει στις 30/5/1947 την εφημερίδα των ΕΑΜικών κομμάτων του Ηρακλείου «Ελεύθερη Κρήτη». Σε απάντηση, την επόμενη μέρα, το Σωματείο των Τυπογράφων κηρύσσει απεργία διαρκείας σε όλα τα έντυπα του νομού και ακολουθούν τα γεγονότα που οδήγησαν στη δολοφονία του Στρατή Περγαλίδη στην Ασφάλεια Ηρακλείου.

Με πληροφορίες από rizospastis.gr

To άρθρο 71 χρόνια από τη δολοφονία με βασανιστήρια στην Ασφάλεια του προέδρου του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου Στρατή Περγαλίδη – Ο εμφύλιος στην Κρήτη εμφανίστηκε στον Αγώνας της Κρήτης.

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Πρωτοφανής καταστροφή: ο δάκος «έφαγε» το 50% του λαδιού
Αυτά είναι τα 15 Μεταπτυχιακά προγράμματα στο ΤΕΙ Κρήτης
Εντυπωσιακές εικόνες από την Wanderlust Greece που μας ταξιδεύουν στο νομό Λασιθίου και την Κρήτη (βίντεο)
Kiki challenge με ... τράγο - Η ... κρητική version!
Στα... «Έξυπνα Νησιά» βρέθηκε και η Κρήτη
«Ποια είναι τα 417 Δημόσια ακίνητα στη Κρήτη, που εκχωρούνται κρυφά από τις τοπικές κοινωνίες στο Υπερταμείο με απαίτηση των δανειστών;»
Βροχερή εβδομάδα για την Κρήτη - Αναλυτική πρόγνωση
Σεισμός στην Κρήτη τα ξημερώματα
Βλάβη στο σύστημα (Notice to Airmen NOTAM ή NoTAM) στέλνει τις νυχτερινές πτήσεις της Σητείας στο αεροδρόμιο Ηρακλείου
Συμμαχία κατά του καρκίνου στην Κρήτη
Το Ολοκαύτωμα της Βιάννου -14 Σεπτεμβρίου 1943 (βίντεο)
«Κόκκινες κάρτες» στα ενεργειακά μέτωπα της Κρήτης
Και δεύτερος γάμος θα επιτρέπεται στους ιερείς... υπό προϋποθέσεις
«Θησαυρός» το νερό που έπεσε χθες στην Κρήτη
Πρόταση για την χάραξη του ΒΟΑΚ στο τμήμα: Καβούσι – Χρυσοπηγή – Σκορδίλο
Εκατοντάδες παραγωγοί θα έχουν πρόβλημα με την επιδότηση
Ισχυρές βροχοπτώσεις στην Κρήτη
Ανάδειξη της ιδιαίτερης ομορφιάς του νομού Λασιθίου
Μισή τιμή στα εισιτήρια για τους εκπαιδευτικούς μέσω ΚΤΕΛ
Το κόλπο για να κρατούν χαμηλά τις τιμές στο Κρητικό ελαιόλαδο
Οι αξιωματικοί ενώθηκαν με τα ιερά δεσμά του γάμου!
Έξι τραγωδίες σε λίγες ώρες στην Κρήτη - «Μαύρο» 48ωρο
Παύλος Κούπερ -Ο πρωτοπόρος των θερμοκηπίων στην Ελλάδα
Το τραγούδι του Δασκαλογιάννη- Η επανάσταση σε στίχους!
Ο αιμοσταγής πασάς που έσφαξε το Λασίθι!
Αυγενάκης: «Απροστάτευτοι οι ελαιοπαραγωγοί της Κρήτης απέναντι στο δάκο»
Υπογράφηκε η σύμβαση των ξενοδοχοϋπαλλήλων του νομού Λασιθίου
Ντοκιμαντέρ για την δράση των γυναικών στην Κρήτη της… Κατοχής
Ζώμινθος: Το μινωικό ανάκτορο του βουνού συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά του
Δίνουν τα χέρια ΣΥΡΙΖΑ-Αρναουτάκης;
Εκκρεμούν τα «ψίχουλα» του ΕΛΓΑ στην Κρήτη - Τα έχει πάρει η υπόλοιπη χώρα
Έρχονται... ρομπότ στην Κρήτη για την διαχείριση των απορριμμάτων
Ζώμινθος- Το μινωικό ανάκτορο του βουνού
Ένα τραγούδι για την ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ μας ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΚΟΥΣΟΥΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ !!!
Την επίσπευση του ΒΟΑΚ από Σητεία έως Κίσσαμο ζήτησαν από τον Πρωθυπουργό
Θάνατοι στις θάλασσες λόγω έλλειψης... ναυαγοσώστη
Πώς οι νυχτερίδες και η ξηρασία επηρεάζουν την παραγωγή του ελαιολάδου
Το ιστορικό σπήλαιο της Μιλάτου - Η τραγική ιστορία που κουβαλάει από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας
Τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο κρασί ακύρωσε το ΣτΕ
Τα νέα δρομολόγια των Μινωικών Γραμμών μετά τη λήξη της απεργίας
Γελούν και τα κατσικοπρόβατα του Αποσελέμη.
Μεγάλες στιγμές στην επετειακή 15η σεζόν του «Καλοκαίρι Στο Νότο»!
Τροποποίηση δρομολογίου Πρέβελης
Η εκτέλεση επτά πατριωτών στην Αγιά Κρήτης
Κρήτη: Ο... παράδεισος του δάκου!
Ρεκόρ συλλήψεων για πλαστογραφία σε αεροδρόμια της Κρήτης
Καιρός για βουτιές - Που θα ανέβει το θερμόμετρο στους 37 βαθμούς;
Η απεργία "τροποποιεί" τα δρομολόγια του ΠΡΕΒΕΛΗΣ
Η τραγωδία στο Μάτι κινητοποίησε τους Δήμους της Κρήτης
Πτώση 30% στην τιμή του λαδιού στην Ελλάδα - Τι ισχύει στην Κρήτη;
«Άνοιξαν» οι ουρανοί στην Κρήτη - Πόσο έβρεξε στο νησί;
Το Βάι και το Ελαφονήσι από ψηλά (Video)
«Ήρθαν» τα… πρωτοβρόχια στην Κρήτη
Η ΝΟΔΕ Λασιθίου για τον ανασχηματισμό
Ανακοίνωση υποδοχής φοιτητών έτους 2018-2019 στην ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ
Πυρκαγιά σε πλοίο με προορισμό την Κρήτη - Αναστάτωση για 875 επιβάτες
ΑΣΕΠ: Προσλήψεις 419 ατόμων στο Υπουργείο Πολιτισμού – Πόσες οι θέσεις στο Λασίθι [Πίνακας]
Μεγάλη η πτώση των βάσεων στο Πανεπιστήμιο,ΤΕΙ και Πολυτεχνείο Κρήτης - Δείτε τις βάσεις όλων των ιδρυμάτων της χώρας
Βορίζια: Το χωριό «φάντασμα» – Βομβαρδισμός και εκθεμελίωση
“Ήντα ’ναι η μαύρη καταχνιά κι η γ’ ερημιά στα πλάγια;”: 73 χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Μαλαθύρου
Η περιφέρεια προειδοποιεί για το επικίνδυνο ψάρι «λαγοκέφαλος»
Ετοιμάζονται οι μπουλντόζες για κατεδαφίσεις αυθαιρέτων - Που θα γίνει η αρχή;
Εγεννήθη Λυράρης
Η μεγάλη σφαγή του Ηρακλείου
Τι έκανε γερμανικό περιπολικό στους δρόμους της Κρήτης (Φώτο)
Σοκάρουν τα νέα στοιχεία για τον πατροκτόνο στην Κρήτη
Ο Γιάννης Χαρωνίτης απαντά στο σάλο για το διορισμό του
Άγιος Νικόλαος - Ανήλικη ήπιε χάπια σε παραλία της Κρήτης
Σαν σήμερα το 1898 σημειώνεται η μεγάλη σφαγή στο Ηράκλειο Κρήτης
Σε νέα φάση ο «Γολγοθάς» της Γέφυρας Χαμεζίου
Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία για τα Μερομήνια
ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΚΕΔΡΟΥΣ (22 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1944)
Πως θέλουν το ΒΟΑΚ οι Κρητικοί οδηγοί;
Ζεστό χρήμα 49 εκατ. ευρώ σε 19 δήμους της Κρήτης
Μάγεψε ο “Ερωτόκριτος” της Σητείας
Κομπίνα της «μαφίας» των λογιστών με επιστροφές φόρου και στην Κρήτη
Ρεκόρ σε παραβάσεις του ΚΟΚ στην Κρήτη - Πάνω από 2.000 σε 4 μέρες
Πρωτοφανή περιστατικά ρευματοκλοπής στην Κρήτη: Έκλεβε ρεύμα ο… ελεγκτής!
Πώς «ΑΡΡΩΣΤΑΙΝΕΙ» ένα ΣΠΙΤΙ και ΤΙ ΗΞΕΡΑΝ οι Αρχαίοι Μινωίτες
Λύσεις για να μη μείνει η Κρήτη χωρίς ρεύμα μετά το 2020
Όταν ο Τσιτσιπάς κινδύνευσε να πνιγεί στην Κρήτη: «Ο Θεός μου έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία»
Κρήτη, η δεύτερη περιφέρεια στην Ελλάδα που προσελκύει το μεγαλύτερο αριθμό τουριστών
Δεν κοινοποιούμε την παρουσία μας στα social media
Τροποποίηση δρομολογίων του Πρέβελης
Η κάθοδος των μυρίων - «Βουλιάζει» η Κρήτη της Παναγίας
Ο καρχαρίας που… «βόλταρε» στον Πλακιά
Ράμπο με μαγιό «ξεσκονίζουν» επιχειρήσεις στην Κρήτη