H ιδιαίτερη ιστορία των φουγάρων της ΑΒΕΑ | Φωτός

Εν αναμονή της κήρυξης των φουγάρων της ΑΒΕΑ σε διατηρητέο μνημείο από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, υπενθυμίζουμε την ιδιαίτερη ιστορία του εργοστασίου που δέθηκε με την ιστορία των Χανίων και της Κρήτης συνοδεύοντας το κείμενο με φωτογραφικό υλικό.

Η ιστορία της ΑΒΕΑ ξεκίνησε το 1889.

Τότε, ο γάλλος χημικός Ιούλιος Δέης (Jules Deiss), μετά από ευρεσιτεχνία του στο Ίδρυμα Παστέρ του Παρισίου, ίδρυσε την εταιρεία και το εργοστάσιο στην περιοχή της Νέας Χώρας έξω από τα τείχη της πόλης και δίπλα στο Εβραϊκό νεκροταφείο. Ο ίδιος είχε δημιουργήσει εργοστάσιο με ίδιους σκοπούς στην Τυνησία. Το εργοστάσιο σε πρώτο στάδιο παρήγαγε πυρηνέλαιο και επεξεργαζότανε τον ελαιοπυρήνα. Το πυρηνέλαιο μάλιστα εξαγόταν στη Γαλλία, με σκοπό την παραγωγή σαπουνιού τύπου Μασσαλίας.

Τα Χανιά αποτελούσαν ένα πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη τέτοιου είδους βιομηχανιών. Ήδη λειτουργούσαν αρκετές βιοτεχνίες παραγωγής ντόπιου σαπουνιού και η πλούσια ελαιοπαραγωγή της Κρήτης μαζί με μια σχετική σταθερότητα που προσέφερε η Σύμβαση της Χαλέπας στην Ημιαυτόνομη Κρητική Πολιτεία, δημιούργησε ένα κλίμα για ανάπτυξη νέων πρωτοβουλιών. Τα Χανιά, αποκτούν κοσμοπολίτικο χαρακτήρα υπό την παρουσία των στόλων των «Προστάτιδων Δυνάμεων». Αποτέλεσαν πόλο έλξης για δεκάδες υπήκοους ευρωπαϊκών κρατών οι οποίοι και δημιουργούν την παροικία τους ασχολούμενοι κυρίως με το εμπόριο και τη βιομηχανία.

Αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς είχαμε το 1894 αφού αγοράζεται από την εταιρία Sahel Tunisien. Τότε, για την εξυπηρέτηση των λειτουργιών του μιας και αποτελούσε τη μεγαλύτερη βιομηχανία της πόλης, γίνεται το πρώτο ρήγμα στα τείχη στην περιοχή της πύλης του San Salvatore το έτος 1899. Η άδεια οικοδόμησης δόθηκε από το «Γενικόν Διοικητικόν Συμβούλιον Κρήτης

Το 1917 η εταιρεία πέρασε στα χέρια των Χανιωτών επιχειρηματιών Π. Μαρκαντωνάκη, Κ. Ναξάκη, Κ. Μανουσάκη και Γ. Κασιμάτη. Η επωνυμία της εταιρείας καταχωρήθηκε σ’ αυτήν που έμελλε να μείνει γνωστή ως Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρία «ΑΝΑΤΟΛΗ», δηλαδή ΑΒΕΑ. Το καταστατικό υπογράφεται από την προσωρινή κυβέρνηση Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη στις 16 Ιανουαρίου 1917 και οι δραστηριότητές της επεκτείνονται στην εμπορία και επεξεργασία ελαιολάδων και στην παραγωγή σαπουνιών.

Το 1935 το εργοστάσιο ανακατασκευάζεται και λειτουργεί με επιτυχία μέχρι τον πόλεμο. Οι αλλεπάλληλοι βομβαρδισμοί κατέστρεψαν μεγάλο κομμάτι των υποδομών του. Οι ζημιές αποκαταστάθηκαν μεταπολεμικά και η λειτουργία του συνέχισε. Νέα αλλαγή καθεστώτος ιδιοκτησίας το 1951 αφού μετατρέπεται σε συνεταιριστική – μέχρι σήμερα – και εκπροσωπείται από τους παραγωγούς του Νομού Χανίων.

Το 2004 πραγματοποιείται η μετεγκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του τυποποιητηρίου λαδιών, του τμήματος παραλαβής ελαιολάδου και των γραφείων διοίκησης στη θέση Αγροκήπιο του Δήμου Ελευθερίου Βενιζέλου Νομού Χανίων καθώς και η μετεγκατάσταση του σαπωνοποιείου και της ραφιναρίας λαδιών στον Δήμο Κεραμειών.

Στο έτος 2010, το εργοστάσιο βρίσκεται παραιτημένο στη μοίρα του. Παρά τις προτάσεις που έγιναν για αναστήλωση των σημαντικότερων εγκαταστάσεων και τη δημιουργία ενός βιομηχανικού μουσείου για την πόλη ή για τη χρήση του χώρου προς πολιτιστικές δραστηριότητες, κομμάτι του κατεδαφίστηκε και κτίστηκαν σχολεία. Στη συνέχεια, τα κτίρια που απέμειναν ήλθαν στην κατοχή της εταιρείας «Κρητικά Ακίνητα Α.Ε.» της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων. Η επιθυμία της ήταν να γκρεμιστούν και να κτιστεί ξενοδοχειακό συγκρότημα. Ο συντελεστής δόμησης στην περιοχή δεν επέτρεπε κάτι τέτοιο κι οπότε οι εγκαταστάσεις πουλήθηκαν στην κυπριακών συμφερόντων εταιρεία “Leptos”.

Τον Ιούνη του 2016 μετά από κινητοποίηση συλλογικοτήτων και φορέων αποτράπηκε η κατεδάφιση των δύο καμινάδων και εντός εκ των ερειπίων. Με ομόφωνο ψήφισμά του στις 8 Ιουλίου του 2016, το δημοτικό συμβούλιο εξέφρασε την αντίθεσή του στα σχέδια του ιδιώτη και έκτοτε προχωρούν οι διαδικασίες για την κήρυξη των καμινάδων σε νεώτερα μνημεία.

Χρονολόγιο εταιρείας ΑΒΕΑ

1889

Ο Γάλλος χημικός Ιούλιος Δέης ιδρύει την εταιρία στην περιοχή “Νέα Χώρα” της πόλης Χανίων.

1894

Αγοράζεται από την εταιρία Sahel Tunisien. Τότε, για την εξυπηρέτηση των λειτουργιών του εργοστασίου, μιας και αποτελούσε τη μεγαλύτερη βιομηχανία της πόλης, γίνεται το πρώτο ρήγμα στα τείχη στην περιοχή της πύλης του San Salvatore το έτος 1899. Η άδεια οικοδόμησης δόθηκε από το «Γενικόν Διοικητικόν Συμβούλιον Κρήτης»

1917

Εξαγορά και σύσταση ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρία «ΑΝΑΤΟΛΗ» από τους Χανιώτες επιχειρηματίες Π. Μαρκαντωνάκη, Κ. Ναξάκη, Κ. Μανουσάκη και Γ. Κασιμάτη. Το πρώτο καταστατικό της υπογράφεται από την προσωρινή κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη στις 16 Ιανουαρίου 1917.

[caption id="attachment_258471" align="alignnone" width="700"] OLYMPUS DIGITAL CAMERA[/caption]

1935

Tο εργοστάσιο ανακατασκευάζεται και λειτουργεί με επιτυχία μέχρι τον πόλεμο. Οι αλλεπάλληλοι βομβαρδισμοί κατέστρεψαν μεγάλο κομμάτι των υποδομών του. Οι ζημιές αποκαταστάθηκαν μεταπολεμικά και η λειτουργία του συνέχισε.

1951

Δημιουργία συνεταιριστικής εταιρίας με εκπροσώπηση από τους παραγωγούς του Νομού Χανίων.

1994

Μετεγκατάσταση και εκσυγχρονισμός του πυρηνελαιουργείου και του σαπωνοποιείου της εταιρίας στο Δήμο Κεραμειών του Νομού Χανίων.

2004

Το 2004 πραγματοποιείται η μετεγκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του τυποποιητηρίου λαδιών, του τμήματος παραλαβής ελαιολάδου και των γραφείων διοίκησης στη θέση Αγροκήπιο του Δήμου Ελευθερίου Βενιζέλου Νομού Χανίων, καθώς και η μετεγκατάσταση του σαπωνοποιείου και της ραφιναρίας λαδιών στο Δήμο Κεραμειών.

2014

Το 51% των μετοχών της μεταβιβάζεται στη Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων.

Οι φωτογραφίες είναι του Γιάννη Αγγελάκη

To άρθρο H ιδιαίτερη ιστορία των φουγάρων της ΑΒΕΑ | Φωτός εμφανίστηκε στον Αγώνας της Κρήτης.

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Κρήτη: «Έσχισε» τους αιθέρες 17χρονη πιλότος πάνω από την παρέλαση (vid, pics)
Ο Δίκταμος, ένα σπουδαίο βότανο της Κρήτης
Προβληματισμός από την αστάθεια στην τιμή του ελαιολάδου - Επηρεάζουν καιρός και ασθένειες
Ιεράπετρα - Μετά από 28 ώρες βρέθηκε κρεβάτι σε ΜΕΘ για τον 43χρονο που «πνίγηκε» με τροφή
Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Κρήτη
Σητεία – Δυνατός σεισμός ανατολικά της Κρήτης!
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές
Στο έγκλημα οδήγησαν οι κτηματικές διαφορές
Γιατί πρέπει να γελάμε με τους χάρτες της …”τουρκικής Κρήτης”! Βίντεο
Η ανακοίνωση ΔΕΔΔΗΕ – ΔΕΗ για τη γενική διακοπή ρεύματος στην Κρήτη
23 Χανιώτικες επιχειρήσεις στην 3η FoodExpo
Σύμβαση με το ΙΤΕ για το διαδίκτυο υπογράφει ο δήμος Ηρακλείου
Σύμβαση με το ΙΤΕ για το διαδίκτυο υπογράφει ο δήμος Ηρακλείου
Έκρηξη σε μετασχηματιστή της ΔΕΗ στα Λινοπεράματα - Μπλακ άουτ στην Κρήτη
Ικανοποίηση στη Μονή Τοπλού για το Προεδρικό Διάταγμα για την επένδυση
Το λάδι της Κριτσάς εντυπωσίασε στις Βρυξέλλες, στην καρδιά της Ευρώπης
Οδικά έργα προϋπολογισμού 550.000 ευρώ στους δήμους Αποκορώνου και Αμαρίου
Η παραίσθηση που κράτησε ζωντανό τον Νορβηγό που χάθηκε στα Λευκά Όρη
Υψηλός ανταγωνισμός στον 2ο Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ελαιολάδου- Τα προϊόντα που διακρίθηκαν
Άμεσα στο νέο ΕΣΠΑ οι κόμβοι Αρκαλοχωρίου και Κουνάβων!
Οδικά έργα προϋπολογισμού 550.000 ευρώ στους δήμους Αποκορώνου και Αμαρίου
Άμεσα στο νέο ΕΣΠΑ οι κόμβοι Αρκαλοχωρίου και Κουνάβων!
Ποια είδη πρώτης ανάγκης συγκεντρώνονται για τους πρόσφυγες
Έρχεται στην Κρήτη σκόνη από την Αφρική- Πώς θα προφυλαχθείτε
Έρχεται στην Κρήτη σκόνη από την Αφρική- Πώς θα προφυλαχθείτε
«Ο ρόλος της Κρήτης στο προσφυγικό»- Τι είπαν οι Δήμαρχοι με τον Γιάννη Μουζάλα
Nέα αναβολή στη δίκη των δώδεκα για τη νέα παραλιακή στη Νέα Αλικαρνασσό
«Ο ρόλος της Κρήτης στο προσφυγικό»- Τι είπαν οι Δήμαρχοι με τον Γιάννη Μουζάλα
Ο Δήμος Σητείας καλεί τους δημότες να στηρίξουν οικονομικά το 8 μηνών κοριτσάκι του αδικοχαμένου Κ. Γιαννακάκη
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τον δρόμο της Μεσαράς - Έως 13 Απριλίου η γέφυρα στο Χαμέζι
Οι 51 πιο όμορφες παραλίες της Κρήτης (Video)
Στη Σητεία το 44ο Προσυνέδριο των Πολιτιστικών Κέντρων ΟΤΕ Κρήτης και Νήσων
Σοκάρει η επιστολή που έγραψε ο 17χρονος μαθητής πριν αυτοκτονήσει – “Λυπάμαι γι’ αυτό που πρόκειται να κάνω αλλά…”
Σοκάρει η επιστολή που έγραψε ο 17χρονος μαθητής πριν αυτοκτονήσει – “Λυπάμαι γι’ αυτό που πρόκειται να κάνω αλλά…”
Οι στοιχειωμένοι θησαυροί της Κρήτης…
Αντιδρά η Τουρκία στην εγκατάσταση ραντάρ στην Κρήτη
Εφαρμόζουν το σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» οι Τούρκοι: Κομάντος SAS άπλωσαν την τουρκική σημαία στο βυθό της Σούδας
Εφαρμόζουν το σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα» οι Τούρκοι: Κομάντος SAS άπλωσαν την τουρκική σημαία στο βυθό της Σούδας
Τον Μάρτιο του... 2020 η δίκη για τον Μινωικό Κούρο αξίας 1,3 εκ. €
Μαθήτρια από τη Σητεία βραβεύθηκε στον Λογοτεχνικό Διαγωνισμό
Πατέρας ζητά τη βοήθεια των κρητικών, για το παιδί του (Video)
Οι ελιγμοί του τρόμου σε δρόμους «κόλαση» στην Κρήτη (Video)
Μεγάλο καλώδιο Κρήτης: Στην αντεπίθεση πέρασε η EuroAsia Interconnector
Ελπίδες για την τσικουδιά - Ανάμικτα αισθήματα για τους καζανάρηδες
Επιτυχίες του Συλλόγου Αντισφαίρισης Σητείας στο Παγκρήτιο Πρωτάθλημα Τένις Ε3
Σήμερα η δίκη για τον μινωικό κούρο του 1,3 εκατ. ευρώ
Καζάνι που βράζει η Κρήτη - "Εξαφανίζεται" η ρακή
Χτύπησε τον γιο του επειδή δεν ήπιε την… κούπα
«Εξαφανίζουν» τη ρακή – Αφαιρούν τη λέξη τσικουδιά
Οπλοκατοχή στην Κρήτη – Η εκπομπή “360°” συναντούν στα χωριά της Κρήτης ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν με τα όπλα (vid)
Οπλοκατοχή στην Κρήτη – Η εκπομπή “360°” συναντούν στα χωριά της Κρήτης ανθρώπους που έχουν μάθει να ζουν με τα όπλα (vid)
Ο 25χρονος Μάριος από το Ηράκλειο Κρήτης χρειάζεται την βοήθεια όλων μας
Ο 25χρονος Μάριος από το Ηράκλειο Κρήτης χρειάζεται την βοήθεια όλων μας
Κρητικοπούλα τραγουδά «Ερωτόκριτο» στο Ευρωκοινοβούλιο (βίντεο)
Λάδι: Μειωμένη η παραγωγή στην Κρήτη - «Σαρώνει» η Ισπανία
Νέα κρούσματα εξαπάτησης ηλικιωμένων – Τους ζητούν μεγάλα ποσά για δήθεν τροχαία
Ο καιρός στην Κρήτη - Επιτέλους... άνοιξη
Αυτό είναι το σχέδιο για την ενεργειακή απεξάρτηση της Κρήτης
Αλλαγές στο ανάγλυφο της Κρήτης προκάλεσαν οι βροχές
Παράταση για τις δηλώσεις ιδιοκτησιών στο Κτηματολόγιο στο νομό Λασιθίου
Υπόμνημα ΣΕΔΗΚ για ριζική λύση του προβλήματος της Δακοκτονίας
Θα είναι μια δύσκολη χρονιά από άποψη πυρκαγιών το 2019 για το νομό Λασιθίου
Κεφαλή Μινώταυρου 7.000 χρόνων βρέθηκε στην Σερβία! Η «λατρεία των βουκρανίων» από την Κρήτη και την Θράκη στα κεντρικά Βαλκάνια
Νεαρή ΑμΕΑ “τιμώρησε” οδηγό που της απέκλεισε την πρόσβαση στο πεζοδρόμιο!
Ο εμβολιασμός στα φαρμακεία «άναψε φωτιές» μεταξύ γιατρών & φαρμακοποιών Κρήτης
“Πάτωσε η Περιφέρεια Κρήτης στην απορροφητικότητα του ΕΣΠΑ”
Αυτός είναι ο 48χρονος παιδόφιλος της Κρήτης – Στη δημοσιότητα τα στοιχεία του
Αυτός είναι ο 48χρονος παιδόφιλος της Κρήτης – Στη δημοσιότητα τα στοιχεία του
Το Brexit «χτυπά» την Κρήτη: Οι συνέπειες σε προϊόντα και τουρισμό
Τα κρητικά προϊόντα στα ξενοδοχεία του νησιού
Πρόγραμμα για αειφόρο τουρισμό στην Κρήτη
Σοκαριστικό τροχαίο στην Κρήτη: Χαροπαλεύει η μητέρα – Τραυματισμένα δυο παιδιά (pic)
200.000 τόνους σταφίδας με... κλήματα από την Κρήτη έβγαλαν οι Κινέζοι
Διαδοχικές αλλαγές στο σκηνικό του καιρού αυτή την εβδομάδα
Σεισμός με το καλημέρα στην Κρήτη
Θα πωλούν την τσικουδιά τους χωρίς μεσάζοντες οι Κρητικοί
Προσοχή στους δρόμους το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας -Στήνει μπλόκα η ΕΛ.ΑΣ
Έγκλημα Σητεία: Αποδέχτηκε όλες τις κατηγορίες ο φερόμενος συζυγοκτόνος
Τέσσερις Ιεραπετρίτισες εξηγούν γιατί είναι... απίθανο πλάσμα η γυναίκα
Απολογείται σήμερα ο 36χρονος Σητειακός
Γέφυρα με τη Γερμανία τα κρητικά προϊόντα
‘Πονοκέφαλο’ προκαλεί το Κτηματολόγιο – Τρίμηνη παράταση
Το Εμιράτο της Κρήτης -Η απελευθέρωση από τους Άραβες
Εμημέρωση και προληπτικός έλεγχος για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού
Επιδότηση ενοικίου: Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για τους δικαιούχους
Τσέχοι στην Κρήτη - Μια νέα αγορά για τον κρητικό τουρισμό