H ιδιαίτερη ιστορία των φουγάρων της ΑΒΕΑ | Φωτός

Εν αναμονή της κήρυξης των φουγάρων της ΑΒΕΑ σε διατηρητέο μνημείο από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, υπενθυμίζουμε την ιδιαίτερη ιστορία του εργοστασίου που δέθηκε με την ιστορία των Χανίων και της Κρήτης συνοδεύοντας το κείμενο με φωτογραφικό υλικό.

Η ιστορία της ΑΒΕΑ ξεκίνησε το 1889.

Τότε, ο γάλλος χημικός Ιούλιος Δέης (Jules Deiss), μετά από ευρεσιτεχνία του στο Ίδρυμα Παστέρ του Παρισίου, ίδρυσε την εταιρεία και το εργοστάσιο στην περιοχή της Νέας Χώρας έξω από τα τείχη της πόλης και δίπλα στο Εβραϊκό νεκροταφείο. Ο ίδιος είχε δημιουργήσει εργοστάσιο με ίδιους σκοπούς στην Τυνησία. Το εργοστάσιο σε πρώτο στάδιο παρήγαγε πυρηνέλαιο και επεξεργαζότανε τον ελαιοπυρήνα. Το πυρηνέλαιο μάλιστα εξαγόταν στη Γαλλία, με σκοπό την παραγωγή σαπουνιού τύπου Μασσαλίας.

Τα Χανιά αποτελούσαν ένα πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη τέτοιου είδους βιομηχανιών. Ήδη λειτουργούσαν αρκετές βιοτεχνίες παραγωγής ντόπιου σαπουνιού και η πλούσια ελαιοπαραγωγή της Κρήτης μαζί με μια σχετική σταθερότητα που προσέφερε η Σύμβαση της Χαλέπας στην Ημιαυτόνομη Κρητική Πολιτεία, δημιούργησε ένα κλίμα για ανάπτυξη νέων πρωτοβουλιών. Τα Χανιά, αποκτούν κοσμοπολίτικο χαρακτήρα υπό την παρουσία των στόλων των «Προστάτιδων Δυνάμεων». Αποτέλεσαν πόλο έλξης για δεκάδες υπήκοους ευρωπαϊκών κρατών οι οποίοι και δημιουργούν την παροικία τους ασχολούμενοι κυρίως με το εμπόριο και τη βιομηχανία.

Αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς είχαμε το 1894 αφού αγοράζεται από την εταιρία Sahel Tunisien. Τότε, για την εξυπηρέτηση των λειτουργιών του μιας και αποτελούσε τη μεγαλύτερη βιομηχανία της πόλης, γίνεται το πρώτο ρήγμα στα τείχη στην περιοχή της πύλης του San Salvatore το έτος 1899. Η άδεια οικοδόμησης δόθηκε από το «Γενικόν Διοικητικόν Συμβούλιον Κρήτης

Το 1917 η εταιρεία πέρασε στα χέρια των Χανιωτών επιχειρηματιών Π. Μαρκαντωνάκη, Κ. Ναξάκη, Κ. Μανουσάκη και Γ. Κασιμάτη. Η επωνυμία της εταιρείας καταχωρήθηκε σ’ αυτήν που έμελλε να μείνει γνωστή ως Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρία «ΑΝΑΤΟΛΗ», δηλαδή ΑΒΕΑ. Το καταστατικό υπογράφεται από την προσωρινή κυβέρνηση Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη στις 16 Ιανουαρίου 1917 και οι δραστηριότητές της επεκτείνονται στην εμπορία και επεξεργασία ελαιολάδων και στην παραγωγή σαπουνιών.

Το 1935 το εργοστάσιο ανακατασκευάζεται και λειτουργεί με επιτυχία μέχρι τον πόλεμο. Οι αλλεπάλληλοι βομβαρδισμοί κατέστρεψαν μεγάλο κομμάτι των υποδομών του. Οι ζημιές αποκαταστάθηκαν μεταπολεμικά και η λειτουργία του συνέχισε. Νέα αλλαγή καθεστώτος ιδιοκτησίας το 1951 αφού μετατρέπεται σε συνεταιριστική – μέχρι σήμερα – και εκπροσωπείται από τους παραγωγούς του Νομού Χανίων.

Το 2004 πραγματοποιείται η μετεγκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του τυποποιητηρίου λαδιών, του τμήματος παραλαβής ελαιολάδου και των γραφείων διοίκησης στη θέση Αγροκήπιο του Δήμου Ελευθερίου Βενιζέλου Νομού Χανίων καθώς και η μετεγκατάσταση του σαπωνοποιείου και της ραφιναρίας λαδιών στον Δήμο Κεραμειών.

Στο έτος 2010, το εργοστάσιο βρίσκεται παραιτημένο στη μοίρα του. Παρά τις προτάσεις που έγιναν για αναστήλωση των σημαντικότερων εγκαταστάσεων και τη δημιουργία ενός βιομηχανικού μουσείου για την πόλη ή για τη χρήση του χώρου προς πολιτιστικές δραστηριότητες, κομμάτι του κατεδαφίστηκε και κτίστηκαν σχολεία. Στη συνέχεια, τα κτίρια που απέμειναν ήλθαν στην κατοχή της εταιρείας «Κρητικά Ακίνητα Α.Ε.» της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων. Η επιθυμία της ήταν να γκρεμιστούν και να κτιστεί ξενοδοχειακό συγκρότημα. Ο συντελεστής δόμησης στην περιοχή δεν επέτρεπε κάτι τέτοιο κι οπότε οι εγκαταστάσεις πουλήθηκαν στην κυπριακών συμφερόντων εταιρεία “Leptos”.

Τον Ιούνη του 2016 μετά από κινητοποίηση συλλογικοτήτων και φορέων αποτράπηκε η κατεδάφιση των δύο καμινάδων και εντός εκ των ερειπίων. Με ομόφωνο ψήφισμά του στις 8 Ιουλίου του 2016, το δημοτικό συμβούλιο εξέφρασε την αντίθεσή του στα σχέδια του ιδιώτη και έκτοτε προχωρούν οι διαδικασίες για την κήρυξη των καμινάδων σε νεώτερα μνημεία.

Χρονολόγιο εταιρείας ΑΒΕΑ

1889

Ο Γάλλος χημικός Ιούλιος Δέης ιδρύει την εταιρία στην περιοχή “Νέα Χώρα” της πόλης Χανίων.

1894

Αγοράζεται από την εταιρία Sahel Tunisien. Τότε, για την εξυπηρέτηση των λειτουργιών του εργοστασίου, μιας και αποτελούσε τη μεγαλύτερη βιομηχανία της πόλης, γίνεται το πρώτο ρήγμα στα τείχη στην περιοχή της πύλης του San Salvatore το έτος 1899. Η άδεια οικοδόμησης δόθηκε από το «Γενικόν Διοικητικόν Συμβούλιον Κρήτης»

1917

Εξαγορά και σύσταση ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρία «ΑΝΑΤΟΛΗ» από τους Χανιώτες επιχειρηματίες Π. Μαρκαντωνάκη, Κ. Ναξάκη, Κ. Μανουσάκη και Γ. Κασιμάτη. Το πρώτο καταστατικό της υπογράφεται από την προσωρινή κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη στις 16 Ιανουαρίου 1917.

[caption id="attachment_258471" align="alignnone" width="700"] OLYMPUS DIGITAL CAMERA[/caption]

1935

Tο εργοστάσιο ανακατασκευάζεται και λειτουργεί με επιτυχία μέχρι τον πόλεμο. Οι αλλεπάλληλοι βομβαρδισμοί κατέστρεψαν μεγάλο κομμάτι των υποδομών του. Οι ζημιές αποκαταστάθηκαν μεταπολεμικά και η λειτουργία του συνέχισε.

1951

Δημιουργία συνεταιριστικής εταιρίας με εκπροσώπηση από τους παραγωγούς του Νομού Χανίων.

1994

Μετεγκατάσταση και εκσυγχρονισμός του πυρηνελαιουργείου και του σαπωνοποιείου της εταιρίας στο Δήμο Κεραμειών του Νομού Χανίων.

2004

Το 2004 πραγματοποιείται η μετεγκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του τυποποιητηρίου λαδιών, του τμήματος παραλαβής ελαιολάδου και των γραφείων διοίκησης στη θέση Αγροκήπιο του Δήμου Ελευθερίου Βενιζέλου Νομού Χανίων, καθώς και η μετεγκατάσταση του σαπωνοποιείου και της ραφιναρίας λαδιών στο Δήμο Κεραμειών.

2014

Το 51% των μετοχών της μεταβιβάζεται στη Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων.

Οι φωτογραφίες είναι του Γιάννη Αγγελάκη

To άρθρο H ιδιαίτερη ιστορία των φουγάρων της ΑΒΕΑ | Φωτός εμφανίστηκε στον Αγώνας της Κρήτης.

Κατηγορίες: 

Άφησε το σχόλιο σου:

Τελευταία νέα Κρήτης

Οι παίδες του Σητειακού ηττήθηκαν από την Πεδιάδα
ΔΙΑ ΖΩΣΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ ΓΣΕΕ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΣΗΤΕΙΑΣ
Έρευνα: Από πού κρατάει η “σκούφια” των Κρητικών;
Αθερινόλακκος: Ανησυχία για τη λειτουργία του εργοστασίου
Αίσθηση στην Κρήτη προκάλεσε η μεγάλη έρευνα για τις συμβάσεις έργων και του ΟΤΑ
Αντικριστό: Ωδή στον «Μαραντόνα» της κρητικής κουζίνας
Τι μισθούς παίρνουν οι δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι στο νομό Λασιθίου
Ηράκλειο - Βρήκε κουζινομάχαιρο καρφωμένο στην πλάτη του αλλά δεν...θυμάται πώς βρέθηκε εκεί!
Εκπαίδευση στη Σητεία, μεταφορά τραυματισμένων ατόμων από δύσβατα σημεία και σπήλαια
Νέο ψυγείο για τις ανάγκες των ωφελούμενουν του ΤΕΒΑ
To πρόγραμμα της ημερίδας για τα φυτοφάρμακα στη Σητεία
EastMed: Προχωρά το πρότζεκτ για φυσικό αέριο μέσω Κρήτης
Το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου – Σύμβολο ηρωισμού και θυσίας
Με τα 3 ευρώ «φλερτάρει» το λάδι – Ο νομός της Κρήτης με την υπερβεντέμα
Πρόταση για ηλεκτροδότηση μέσω πλοίου-σταθμού τροφοδοσίας στον Αθερινόλακκο
Συνάντηση την άλλη εβδομάδα για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτη – Αττική
Έρχονται οι πολυπόθητες βροχές στο νησί μας αλλά για... λίγο
Τα ρακοκάζανα στην Κρήτη, μία εμπειρία που θα σου μείνει αξέχαστη!
Δυναμική εκπροσώπηση των εμπόρων του Ν. Λασιθίου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΛΜΗΡΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΠΟΥ “ΒΟΥΤΟΥΣΑΝ” ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΩΝ ΝΑΖΙ ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ
Ο μυστικός ασύρματος που δεν εντόπισαν ποτέ οι Γερμανοί -Αυτοψία στο κρησφύγετο του Κακόπετρου όπου δύο Εγγλέζοι και Κρήτες έστελναν κρίσιμα μηνύματα στο Κάιρο (βίντεο)
Ο Ανδρέας Μαμαντόπουλος νέος πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού
Καζάνι που βράζει το Ηράκλειο της Κρήτης – Αλβανοί ξήλωσαν και έκλεψαν την ελληνική σημαία (ΒΙΝΤΕΟ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ)
Κρήτη: Το φαινόμενο που δεν μπορούν να εξηγήσουν ούτε οι επιστήμονες (vid)
Εβδομήντα αγροτοδασικές πυρκαγιές στο νομό Λασιθίου το 2018
Το Κρητικό Σπίτι από τη Σητεία πρωταθλητής Κρήτης στο εργασιακό μπάσκετ
«Κάτω τα χέρια από τις αγροτικές επιδοτήσεις»
Θα… φάνε κι εμάς τα κόκκινα σκαθάρια
«Πλήττεται ο αγροτικός κόσμος της Κρήτης από τη μειωμένη καρπόδεση ελαιοκάρπου λόγω ανομβρίας»
Στον Αθερινόλακκο τεχνικοί και στελέχη του Κατάρ για αυτοψία
3 Νοεμβρίου 1898 απελευθερώθηκε η Κρήτη από τον τουρκικό ζυγό..
ΑΑΔΕ: Διασταυρώσεις σχεδιάζει για εισοδήματα από Airbnb που δεν τα δηλώνουν
Το «Κρητικό Σπίτι» στην τελική φάση του Παγκρήτιου Εργασιακού πρωταθλήματος μπάσκετ
Ημερομηνία Έναρξης Συγκομιδής Ελαιοκάρπου
Κάτω από 3 € το λάδι στη Μεσσηνία
Ο κακός χαμός σε σχολείο της Κρήτης: Τα… πειράγματα στη μαθήτρια, οι απειλές του παππού και τα περιπολικά
Ανανέωση Δελτίων Μετακίνησης Α.Μ.Ε.Α. 2018
Οι επιδοτήσεις μπήκαν αλλά κατασχέθηκαν λόγω χρεών στο δημόσιο
Αγροτική ασφάλιση όπως στα... Ι.Χ.
«Πνοή» ξανά στο «στοιχειωμένο» εργοτάξιο στο Χαμέζι Σητείας
Στο 2% επί της αξίας του λαδιού η εισφορά δακοκτονίας
ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΡΗΤΗΣ
Εντάξεις έργων για έργα αγροτικής οδοποιίας στη Σητεία
Δώρα και επιδόματα με... αγωγές διεκδικούν και στην Κρήτη
Πώς διαμορφώνεται η κατάσταση ανά περιοχή με τις τιμές στα φετινά ελαιόλαδα, μειωμένος 50-60% ο όγκος της παραγωγής
Συνάντηση φορέων διαχείρισης λιμένων στο Δημ. Λιμ. Ταμείο Χερσονήσου για τη δημιουργία δικτύου υδατοδρομίων στην Κρήτη
Έπεσαν οι υπογραφές για την επισκευή και συντήρηση του Κολυμβητηρίου Μοιρών
Mπήκαν οι ενισχύσεις με κάποιες «περίεργες» μειώσεις για μεγαλοπαραγωγούς
Προβληματισμός και στην Κρήτη για την κλιματική αλλαγή
Φρικτό τροχαίο δυστύχημα: Τραγικός θάνατος για γυναίκα που παρασύρθηκε από αυτοκίνητο
Βρέθηκε νεκρός άντρας που είχε εξαφανιστεί στα Σφακιά
Τα σενάρια για την ηλεκτρική επάρκεια της Κρήτης!
Σπιτικό καύσιμο από λιόκλαδα - Πρωτοποριακή πρόταση από καθηγητή του ΤΕΙ Κρήτης
Απίστευτος: Γιατρός που το έπαιζε «πράκτορας» υπηρεσιών σκηνοθέτησε γάμο «μαϊμού» ενώ ήταν ήδη παντρεμένος
«Ζεστό» χρήμα για τους κτηνοτρόφους – «Έρχονται» 30 εκατομμύρια
Σήμερα οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς - Τι ισχύει για τις κατασχέσεις;
Με μπλακ-άουτ κινδυνεύει από το 2020 η Κρήτη
Εξαιρετική ποιότητα – ανεπαρκής ποσότητα στα βιολογικά προϊόντα της Κρήτης
Την Παρασκευή θα μπουν οι επιδοτήσεις!
Δεν δίνει παράταση η Κομισιόν για τις μονάδες της ΔΕΗ στην Κρήτη
Κρήτη: Ισόβια κάθειρξη για τον 33χρονο που είχε πολτοποιήσει με σφυρί το κεφάλι ομοεθνή του
Πότε μπαίνουν οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς των αγροτών;
Ανιχνευτής μετάλλων εντόπισε πανάρχαιο Μινωικό μενταγιόν στο Cleveland της Β. Αμερικής
Οι περιοχές με τα περισσότερα δηλητηριασμένα δολώματα
ΣΗΤΕΙΑΚΟΣ Α.Ο. – Ο.Φ.Η 2 (παίδες) ΤΕΛΙΚΟ : 53-36
Μ.Θραψανιώτης - «Με την ολοκλήρωση της στρατηγικής μελέτης θα σχεδιαστεί και το τμήμα από Άγιο Νικόλαο έως Σητεία»
Στους πρώτους των πρώτων το ΤΕΙ Κρήτης, σε επιστημονικό έργο
«Όργιο» ληγμένων φυτοφαρμάκων - Πως αναγνωρίζονται τα παράνομα;
Καλό «ταξίδι» Σταύρο
Μονόδρομος η ένωση για τους παραγωγούς βιολογικού ελαιολάδου
«Οι καθυστερήσεις για το καλώδιο μας κόστισαν 5 δισ. ευρώ»
Διάθεση δασικών φυτών
"Χέρι χέρι" για την αντιμετώπιση της ανεργίας στην Κρήτη
Διανομή τροφίμων ΤΕΒΑ από 22 Οκτωβρίου
Κακά μαντάτα για το λάδι - Στα βιβλιάρια των αγροτών μπαίνουν οι επιδοτήσεις
Ποιες οι επιπτώσεις από τα φυτοφάρμακα στην υγεία και το περιβάλλον
"Μάχη" σήμερα για τον ΒΟΑΚ!
Πτήση για Σητεία... προσγείωση στο Ηράκλειο! - Ταλαιπωρία για χιλιάδες επιβάτες
Ένα ακατοίκητο σπίτι, εδώ και 100 χρόνια, έκρυβε έναν θησαυρό… (pics)
Παρασκευή ή Δευτέρα η πληρωμή των επιδοτήσεων !
O Ο.Α Σητείας στο παγκρήτιο πρωτάθλημα τένις πράσινης μπάλας
Επιτυχής συμμετοχή του Ναυτικού Ομίλου Σητείας στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Αλιείας με φελλό
«Xαρίζονται» χωράφια στην Κρήτη - 2.000 στρέμματα διαθέσιμα στο Ηράκλειο
Κρήτη: Από ψηλά, ο οικισμός, στη μέση του πουθενά, με τη "σκοτεινή" ιστορία
Sos για την Κρήτη – Σε 100 χρόνια ανέβηκε η θερμοκρασία στο νησί
Έρχονται επιδοτήσεις - Πάνω από 70 εκατ. ευρώ στους Κρητικούς αγρότες
Μεγάλη προσοχή με τα ρακοκάζανα. Μην το παίζετε ξερόλες αν δεν έχετε εμπειρία. Παραλίγο μακελειό στην Φαιστό.