Η εκπαίδευση από απόσταση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επικουρικό εργαλείο μάθησης αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη ζωντανή εκπαιδευτική διαδικασία

Η αύξηση των κρουσμάτων του κορωνοϊού στην Ελλάδα οδήγησαν σε μέτρα πρόληψης, μέσα στα οποία ήταν και η αναστολή της λειτουργίας των σχολικών μονάδων από τις 11/3. Αμέσως με το κλείσιμο των σχολικών μονάδων το Υπουργείο ανακοίνωσε ότι θα εφαρμοστεί εκπαίδευση από απόσταση για τους μαθητές.

Η ανακοίνωση:

«Η συγκεκριμένη ενέργεια παρουσιάστηκε ως μεγάλη καινοτομία και προπαγανδίστηκε από όλους τους μηχανισμούς του υπουργείου Παιδείας. Λίγες ημέρες αργότερα η «καινοτομία» κατέρρευσε και από «εκπαίδευση από απόσταση» μετατράπηκε σε «διατήρηση των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία». Συγκεκριμένα το υπουργείο επέλεξε τη σύγχρονη επικοινωνία εκπαιδευτικών – μαθητών μέσα από πλατφόρμα όπου θα πραγματοποιούνται ασκήσεις επανάληψης στην ύλη.

Φυσικά για τη συγκεκριμένη εφαρμογή η υπουργός ευχαρίστησε τις γνωστές ιδιωτικές εταιρείες του κλάδου της πληροφορικής (Microsoft, Cisco, Google), ενώ υπάρχουν αρκετές εφαρμογές ελεύθερου λογισμικού που αυτές επιβάλλεται να χρησιμοποιούνται στο δημόσιο σχολείο. Ευχαριστίες θα έπρεπε να δίνουν οι συγκεκριμένες εταιρείες και όχι οι εκπρόσωποι του ελληνικού λαού αφού η εκπαίδευση έχει γίνει πεδίο αύξησης της κερδοφορίας τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

Η χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία, όπως η χρησιμοποίηση της e-class είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στην εκπαίδευση. Για να χρησιμοποιηθεί σωστά από τους εκπαιδευτικούς απαραίτητη είναι η συνεχής επιμόρφωσή τους. Το μόνο πρόγραμμα επιμόρφωσης που υπάρχει είναι η επιμόρφωση ΤΠΕ – Β επιπέδου, επιμόρφωση για την στήριξη δια ζώσης διδασκαλίας, η οποία μέχρι πρότινος αφορούσε ελάχιστες από τις ειδικότητες των εκπαιδευτικών και η λειτουργία της εξαρτάται αποκλειστικά από την ύπαρξη πόρων από το ΕΣΠΑ.

Η εκπαίδευση από απόσταση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επικουρικό εργαλείο μάθησης, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη ζωντανή εκπαιδευτική διαδικασία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της (κατάκτηση της γνώσης, αλληλεπίδραση, αλληλοβοήθεια, παραστατικότητα, φυσική/σωματική προσέγγιση κ.ά). Στις συγκεκριμένες συνθήκες κρίσης που βρισκόμαστε, πολύ πιθανό να αποτελέσει εργαλείο διεύρυνσης των κοινωνικών και εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Απαιτεί υλικοτεχνική υποδομή, αλλά και αυξημένο μορφωτικό κεφάλαιο από τους συμμετέχοντες.

Σχετικά με την υλικοτεχνική υποδομή και σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (2019) το 21,5% των οικογενειών δεν έχει αξιόπιστη σύνδεση στο διαδίκτυο ενώ αντίστοιχο ποσοστό των μαθητών δεν έχει ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Αλλά ακόμη και γι’ αυτούς που στοιχειωδώς τα διαθέτουν, η Ελλάδα έχει ταχύτητα σύνδεσης στο διαδίκτυο πολύ μικρότερη του παγκόσμιου μέσου όρου (92η θέση). Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο καθυστερεί ή βγαίνει εκτός λειτουργίας, όταν εξυπηρετεί πολλούς χρήστες. Επισημαίνουμε ότι η υπουργός υπονόησε ότι η εκπαίδευση από απόσταση αφορά κυρίως τους μαθητές της Γ΄ Λυκείου ώστε να μην μπει σε κίνδυνο η «ιερή αγελάδα» της εκπαίδευσης οι πανελλαδικές εξετάσεις.

Είναι προφανές ότι οι ανακοινώσεις του Υπουργείου είναι ανεδαφικές, ανέφικτες και αποτελούν ευχολόγια αντί για ρεαλιστικά σχέδια λειτουργίας. Υπάρχει πρόβλημα σε τρία επίπεδα.

Αποδεικνύεται ότι η διαχρονική υποχρηματοδότηση στη δημόσια παιδεία και υγεία οξύνει τα προβλήματα και προωθεί την εμπορευματοποίηση αυτών των αγαθών. Τότε ποιος είναι ο λόγος που το υπουργείο ζητά από εκπαιδευτικούς πληροφορικής να «επιμορφώσουν» fast track τους συναδέλφους σε πλατφόρμες για τηλεδιάσκεψη; Το υπουργείο για επικοινωνιακούς λόγους θέλει να δείξει ότι υλοποιεί το σχέδιο του και να καλύψει την άσχημη κατάσταση που βρίσκεται το εκπαιδευτικό σύστημα λόγω της υποχρηματοδότησης του. Δεν αποκλείουμε και άλλους λόγους όπως τη χρησιμοποίηση αυτής της μεθόδου εκπαίδευσης σε απομακρυσμένα μέρη, θέση που έχει εκφραστεί από τον ΟΟΣΑ αλλά υπήρχε και ρητή αναφορά στο σχέδιο για το νέο λύκειο του Λιάκου. Επίσης μπορεί να είναι και ένας από τους δείκτες για την αυτοαξιολόγηση και την κατηγοριοποίηση των σχολικών μονάδων.

Επομένως θεωρούμε ότι στην παρούσα περίσταση, ανάλογα και με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και σχολικής κοινότητας, και σε προαιρετική βάση, είναι στο χέρι των συλλόγων εκπαιδευτικών να αποφασίσουν τις μορφές και μεθόδους επικοινωνίας με γονείς και μαθητές ώστε να διατηρηθεί σε κάποιο βαθμό η επαφή των μαθητών με τη μαθησιακή διαδικασία.. Κάθε άλλη προσπάθεια, λόγω και όλων των παραπάνω δυσκολιών θα πέσει στο κενό και θα ακυρωθεί στην ουσία και στην πράξη.

Σχετικά με τη μορφή ασύγχρονης διδασκαλίας που προτείνει το Υπουργείο μέσα από τη χρήση του Πανελληνίου Σχολικού Δικτύου, εκτιμούμε ότι θα υπάρχουν σημαντικά προβλήματα. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να εγγραφούν όλοι οι μαθητές στο ΠΣΔ, γεγονός που εκτιμούμε ότι δεν θα πραγματοποιηθεί. Η υπερφόρτωση του ΠΣΔ το θέτει εκτός λειτουργίας, κατάσταση που θα αποθαρρύνει τη συμμετοχή των μαθητών μας. Απέναντι σε αυτή την κατάσταση χρησιμοποιούμε εναλλακτικούς τρόπους να σταθούμε δίπλα στους μαθητές τους, να στηρίξουμε τους πιο ευάλωτους, να εκφράσουμε την αλληλεγγύη και τη συμπαράστασή μας σε όλα τα επίπεδα. Συγκεκριμένα:

Επίσης ενημερωθήκαμε ότι κάποιοι « πρόθυμοι» Διευθυντές προσπαθούν να υποχρεώσουν εκπαιδευτικούς να καταθέσουν υλικό για ασύγχρονη εκπαίδευση από απόσταση. Τονίζουμε ότι κανένας εκπαιδευτικός δεν μπορεί να υποχρεωθεί να συμμετέχει στις επικοινωνιακές φούσκες του υπουργείου καθώς η συμμετοχή είναι προαιρετική