ΦΩΤΟ | Σε συνθήκες ήπιας έως έντονης ξηρασίας η Κρήτη! Οι “επικίνδυνες” περιοχές
Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την10η Νοεμβρίου 2025. Η ανάλυση βασίζεται στηναπόκλιση τηςυγρασίας των στρωμάτων υπεδάφουςαπό τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένας νεκρός και δύο τραυματίες σε νέο θανατηφόρο τροχαίο στην Κρήτη
Ήρθαν από την Αθήνα για να ενισχύσουν την τοπική ΕΛ.ΑΣ. όμως δεν βρίσκουν σπίτι να μείνουν!!!
- τοεπιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών,όπου η υγρασία εδάφους διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
- τοβαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών
Με βάση τα δεδομένα εδαφικής υγρασίας της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τονκανονικοποιημένο δείκτη εδαφικής υγρασίας (SSMI)λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στη συνέχεια, ανάλογα με την τιμή του δείκτη αυτού κατατάσσουμε την ξηρασία σταεπίπεδα 1 έως 5, τα οποία με τη σειρά υποδηλώνουνήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία.
Μετά τον ψυχρότερο του κανονικού και ιδιαίτερα βροχερό Οκτώβριο καθώς και τα επεισόδια βροχοπτώσεων κατά το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, η υγρασία εδάφους και των δύο στρωμάτωνείχε εμφανή άνοδο σε σχέση με τις αρχές Οκτωβρίου. Η συσσώρευση υγρασίας είναι ιδιαίτερα εμφανής στο πιο επιφανειακό υπό εξέταση στρώμα υπεδάφους (7-28 εκ.), που όπως είπαμε αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες. Στο στρώμα αυτό, το σύνολο της χώρας πλην του μεγαλύτερου μέρους της Κρήτης βρίσκεται σεσυνθήκες πλεονάσματος υγρασίας(Εικόνα 1).
Όσον αφορά το βαθύτερο στρώμα (28-100 εκ.), έχουμε επίσης αύξηση της υγρασίας εδάφους σε μεγάλο μέρος της χώρας. Ωστόσο, λόγω της μεγαλύτερης αδράνειας του στρώματος αυτού, σε συνθήκεςήπιας έως έντονης ξηρασίας(επίπεδα 1 έως 4) βρίσκεται ηΚρήτηκαι σε συνθήκεςήπιας ή μέτριας ξηρασίας(επίπεδα 1 και 2) βρίσκεται μεγάλο μέρος τηςΑττικής, τηςΕύβοιας, τηςανατολικής Μακεδονίαςκαι τωννησιών του Αιγαίου.
Εικόνα 1.Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Νοεμβρίου 2025 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο.
Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.
Όπως προαναφέρθηκε,τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.
