Του Αντώνη Παντινάκη

Οι 365 μέρες ή αλλιώς 12 μήνες, που είχε υποσχεθεί στην μητέρα του ότι θα λείψει στην ξενιτιά, έγιναν 40 χρόνια. Για πότε πέρασαν. Ήταν ίσως η μοναδική φορά που ο Μανώλης Κουγιουμουτζής αναγκάστηκε να αθετήσει τον λόγο του: Λιβάδια Μυλοποτάμου, Ηράκλειο και μέχρι σήμερα Μόναχο.

Αναζητώντας μία καλύτερη τύχη, ένα καλύτερο ριζικό, προσπάθησε να συνδυάσει τις αρετές των δύο λαών: Την εργατικότητα και την μεθοδικότητα των Γερμανών με το φιλότιμο και την ανοιχτοκαρδοσύνη των Ελλήνων. Στην “Αθήνα του Ίζαρ”, εκεί όπου “η φιλελληνικότητα που ζούμε δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο!”.

Ούτε που λογαριάζει τους λίγους – ευτυχώς – Βαυαρούς που τον κοιτούσαν με καχυποψία και προκατάληψη τον πρώτο δύσκολο καιρό της κρίσης. “ Αποδείχθηκε ότι εμείς, ούτε τεμπέληδες είμαστε, ούτε κλέφτες, ούτε προσπαθήσαμε να εξαπατήσουμε κάποιον”, μπορεί πλέον και υπερηφανεύεται.

Το εισιτήριο της οριστικής επιστροφής δεν κόπηκε ποτέ, αν και ουδέποτε έπαψε να φλερτάρει με την ιδέα του επαναπατρισμού…

Ο Πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών έχει ως αρχή, μέση και τέλος τον τόπο του: “Ο,τι κάνουμε, το κάνουμε και για την Κρήτη, με κατάθεση ψυχής!”. Πριν αρχίσει να “προβάλει” το φιλμ της ζωής του στο Cretalive, χρειάστηκε να περιμένουμε μερικά λεπτά. Το κινητό του χτύπαγε συνεχώς, στους ρυθμούς… της Κρήτης, όπως και η καρδιά του! Μπαινόβγαινε στις αίθουσες του Πολιτιστικού για να ρυθμίσει τις τελευταίες λεπτομέρειες για την αποψινή έναρξη του 9ου συνεδρίου των απόδημων συντοπιτών μας.

Με το που πατήθηκε παύση στις εργασίες - προετοιμασίες, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του διασταυρώθηκαν μπροστά μας…

“Τους σπουδαγμένους νέους ανθρώπους, τους περιμένει κόκκινο χαλί στρωμένο…” Αν άκουσα καλά, το κινητό σας “χτύπησε” με κρητική μουσική;

Ναααιιι! Ακούω συνέχεια! Μα θα ήταν λάθος αν δεν χτυπούσε έτσι! Οι Κρήτες έχουμε μία ιδιαιτερότητα σε σχέση με άλλους Συλλόγους Ελλήνων στη Γερμανία. Είμαστε λιγότεροι, και γι’ αυτό προσπαθούμε να είμαστε πιο εργατικοί! Έτσι λοιπόν οι Κρητικοί Σύλλογοι, δουλεύουν πολύ, δουλεύουν καλά, με μέλημα να διαιωνιστεί η παράδοσή μας, να μεταλαμπαδευτεί στα παιδιά που είχαν την τύχη ή την ατυχία να γεννηθούν αλάργο από την πατρίδα μας. Για να θυμούνται, ποιοι ήταν οι πρόγονοί τους. Μια χαρά είναι εκεί που ζούμε. Δεν είμαστε στην εξορία. Είναι επιλογή όλων μας. Αλλά αγαπάμε την Κρήτη! Ακούμε, χορεύουμε και σκεφτόμαστε κρητικά!

Πόσο σας βοηθάει αυτή η στάση ζωής στην καθημερινότητά σας;

Μας βοηθάει πάααρα πολύ! Πάαρα πολύ! Αν εντάξεις στη ζωή σου και τα καλά στοιχεία των Γερμανών και μπορέσεις και κάνεις ένα κοκτέιλ, μία μείξη, γίνεσαι άριστος πολίτης! Γίνεσαι παράδειγμα προς μίμηση!

Σε τι ηλικία φύγατε από εδώ;

Έφυγα σε ηλικία 23 ετών, αμέσως μετά την απόλυσή μου από τον στρατό. Επέλεξα να πάω στη Γερμανία, θέλοντας να συνεχίσω τις σπουδές που είχα ξεκινήσει εδώ, ως ξενοδοχοϋπάλληλος – έχω τελειώσει τη σχολή Τουριστικών Επαγγελμάτων - και να μάθω γερμανικά. Αυτή ήταν η αιτία του ταξιδιού, το οποίο διήρκησε πολλά χρόνια, 40 μέχρι σήμερα. Η αλήθεια είναι ότι η αναχώρησή μου ήταν προσωρινή. Δηλαδή, φεύγοντας είπα στη μάνα μου, ένα χρόνο χρειάζομαι για να μάθω γερμανικά. Αρχικά ήθελα να γυρίσω πίσω και να συνεχίσω να εργάζομαι εδώ, στον ξενοδοχειακό κλάδο.

Επιλέξατε επομένως τη Γερμανία επειδή ήταν μία ελκυστική τουριστική αγορά για την Ελλάδα…

Έτσι ακριβώς! Αυτή ήταν η αιτία. Θυμάμαι τότε το 1974-75, που άρχισα εγώ να εντάσσομαι στο τουριστικό επάγγελμα, οι καλύτεροι και οι περισσότεροι τουρίστες ήταν οι Γερμανοί. Θέλω να πιστεύω ότι κάτι τέτοιο ισχύει ακόμα και σήμερα. Νομίζω ότι η Κρήτη είναι η πρώτη επιλογή των Γερμανών.

Πώς ήταν αυτά τα χρόνια;

Ομολογώ ότι δεν έχω κανένα παράπονο. Ήταν ευχάριστα τα χρόνια αυτά. Το πρώτο μου μέλημα ήταν να μάθω γερμανικά, επομένως έμαθα αμέσως τη γλώσσα κι έτσι εντάχθηκα στην κοινωνία τους. Μπορούσα να παρακολουθώ τα δελτία ειδήσεών τους, μπορούσα να καταλαβαίνω τι συμβαίνει γύρω μου. Αντίθετα με άλλους συμπατριώτες, οι οποίοι έκατσαν 40 και 50 χρόνια εκεί χωρίς δυστυχώς να μάθουν γερμανικά, γιατί δεν εντάχθηκαν στη γερμανική κοινωνία. Εγώ το θεώρησα πολύ σπουδαίο και προτεραιότητά μου. Κι έτσι, ασχολούμουν με τα κοινά των Κρητών και των Ελλήνων. Από την πρώτη μέρα που πήγα εκεί είμαι αναπόσπαστο μέλος του Κρητικού Συλλόγου Μονάχου. Βρήκα έναν πολύ ωραίο, μεγάλο και ενεργό σύλλογο, με περήφανους Κρήτες.

Σιγά σιγά με την πάροδο των ετών, άρχισε να εξασθενεί, γιατί πολλοί συμπατριώτες μας επέλεγαν την επιστροφή. Οι συμπατριώτες μας, οι Κρητικοί, είχαν ως πρώτο μέλημά τους την επιστροφή τους στην Κρήτη. Και το’ χω κι εγώ ακόμη…

Θέλετε να γυρίσετε;
Δεν ξέρω πόσο γρήγορα θα γίνει. Αλλά νομίζω ότι θα γίνει πολύ γρήγορα. Εντάξει, 63 χρονών είμαι, θα πάρω και σύνταξη μεθαύριο, επομένως είναι μία αιτία να ξαναγιαγείρω πίσω.

Πιο εύκολα ήταν εκείνα τα χρόνια για έναν Έλληνα στο εξωτερικό ή τώρα; Πείτε μας και για τη Γερμανία συγκεκριμένα…

Θεωρώ ότι είναι σήμερα ευκολότερα, διότι οι άνθρωποι που αποφασίζουν να εγκαταλείψουν τον τόπο αυτό μιλάνε αγγλικά, μιλούν σίγουρα μία – δυο ξένες γλώσσες. Μπορεί και γερμανικά. Έτσι είναι ευκολότερη η ένταξή τους στις κοινωνίες. Με όλα αυτά που έχουμε, με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη συνεχή ενημέρωση, ξέρουν τη νοοτροπία του λαού της Γερμανίας. Άρα, είναι ευκολότερο. Δυσκολότερο σήμερα εκεί είναι να βρεις ένα σπίτι, κατάλληλο να σε φιλοξενήσει, να μείνεις. Ιδιαίτερα στην περιοχή του Μονάχου που ζω εγώ και στις μεγαλουπόλεις γενικότερα, τα ενοίκια είναι ακριβά. Δουλειές όμως υπάρχουν. Ειδικά τους σπουδαγμένους νέους ανθρώπους, τους περιμένει κόκκινο χαλί στρωμένο…