Χωρίς να μπούμε σε λεπτομέρειες για τις μη στρατιωτικές επιλογές που διαθέτει η Ελλάδα για την υπεράσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, τονίζουμε ότι οι σύμμαχοι και εταίροι μας έχουν πολλά να χάσουν εάν η Ελλάδα τους γυρίσει την πλάτη. Επ’ αυτού θέτουμε το διπλό ερώτημα:
-Πρώτον, τί ανταλλάγματα πήρε η χώρα για τις διευκολύνσεις που παρέχει διαχρονικά στο ΝΑΤΟ;-Δεύτερον, έχει το δικαίωμα να άρει αυτές τις διευκολύνσεις σε περίπτωση που δεν της παρέχουν έμπρακτη βοήθεια σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική διένεξη;
Το αν αυτό αποτελεί διαπραγματευτικό χαρτί το αφήνουμε στην κρίση του καθενός. Δυστυχώς όμως φαίνεται να μην αποτελεί επιλογή για τις ελίτ που προκρίνουν την εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, έναντι της άσκησης πίεσης σε συμμάχους και εταίρους.
Οι επιλογές αντίδρασης
Δεν καταφερόμαστε εναντίον συμμάχων οι οποίοι έχουν ξεκαθαρίσει πλειστάκις τη θέση τους. Η θέση τους επιβεβαιώθηκε και στην τελευταία επίσκεψη του Μητσοτάκη στις ΗΠΑ, όπου ο ίδιος ο Τραμπ διευκρίνισε ότι δεν προτίθεται να επέμβει σε πιθανή ελληνοτουρκική διένεξη, αφήνοντας αιχμές για τον αν η Ελλάδα θα τα βγάλει πέρα σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Παρά ταύτα, το πολιτικό μας σύστημα παραμένει εγκλωβισμένο στην λογική του “προβλέψιμου συμμάχου”. Πού ήταν οι σύμμαχοι στην Κύπρο το 1974, στα Ίμια το 1996, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο το 2019, στον Έβρο το 2020; Προφανώς και ο λόγος κρύβεται και στο γεγονός ότι, ενώ τους παρείχαμε κάθε είδους διευκόλυνση και παραχώρηση, ουδέποτε απαιτήσαμε συγκεκριμένα ανταλλάγματα. Τελικά όμως, με το να μη διεκδικούμε τίποτα και από κανέναν, υποθηκεύουμε το μέλλον και αφήνουμε ως παρακαταθήκη περιοχές “ασαφούς κυριαρχίας".

Το θερμό επεισόδιο και η επόμενη ημέρα
Επειδή αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι πλέον μιλάμε για το “πότε” και όχι για το “αν”, δεν θα αναλύσουμε εκ νέου τους λόγους που διαβλέπουμε ότι οδηγούν σε ένα θερμό επεισόδιο. Θα εξετάσουμε την επόμενη ημέρα. Εκτιμούμε ότι το ΝΑΤΟ, ακόμη κι αν εμμείνει στην πολιτική των “ίσων αποστάσεων”, δεν θα πάρει θέση ανοικτά υπέρ της Τουρκίας, λόγω της απροκάλυπτης επιθετικότητάς της έναντι συμμάχου χώρας.
Η Γαλλία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη εκφράσει την αντίθεσή τους με την τουρκική επεκτατική πολιτική στη Μεσόγειο, ενώ και η Ρωσία αποτελεί έναν ακόμη ρυθμιστικό παράγοντα. Ένα ελληνοτουρκικό θερμό επεισόδιο, το οποίο θα αποκόψει την κυπριακή ΑΟΖ από την ελληνική, θα έβαζε σφήνα την Τουρκία στον σχεδιασμό του EastMed, αλλά και στη διαχείριση των κοιτασμάτων της περιοχής.
Λαμβάνοντας υπόψη τις εύθραυστες ισορροπίες στη ρωσοτουρκική συνεργασία στη Συρία και την εξελισσόμενη αντιπαλότητα στη Λιβύη, εκτιμάται ότι η σχετική ενεργειακή αυτονόμηση και η ενδεχόμενη κατοχύρωση τουρκικών δικαιωμάτων στον αγωγό EastMed, ο οποίος πλήττει το ρωσικό μονοπώλιο στην παροχή φυσικού αερίου στην Ευρώπη, θα έφερνε την Τουρκία σε αντίπαλα στρατόπεδα με την Ρωσία.** **Ταυτόχρονα, η Τουρκία έρχεται σε αντιπαράθεση και με τη Γερμανία, η οποία με τους αγωγούς NordStream και NordStream 2 επιχειρεί να καταστεί κόμβος μετακομιδής του ρωσικού φυσικού αερίου στην καρδιά της ΕΕ. Επομένως, ακόμη κι αν η Τουρκία επιτύχει τις επιδιώξεις της με ένα θερμό επεισόδιο στην Ανατολική Μεσόγειο, η επόμενη ημέρα θα τη φέρει αντιμέτωπη με μια ιδιαίτερα δυσμενή διεθνή συγκυρία, την οποία δύσκολα θα ισορροπήσει. Ιδιαίτερα δε αν η αντίδραση της Ελλάδας είναι τέτοια, που να της επιφέρει σημαντικές απώλειες, οι οποίες θα πλήξουν το γόητρό της.**