Από τη Δευτέρα 1η Μαρτίου 2021 το ελαιόλαδο με την ονομασία «Σητεία Λασιθίου Κρήτης / SitiaLasithiouKritis» καθώς και τα βούτυρα, μαργαρίνες που φέρουν την ονομασία αυτή και έχουν τη σχετική πιστοποίηση, θα είναι ανάμεσα στα 100 προστατευόμενα προϊόντα στην αγορά της Κίνας. Μαζί τη γαλλική σαμπάνια, το ούζο και τη φέτα, τις ελιές Καλαμών, την παρμεζάνα το προσούτο της Πάρμας, τη μπύρα του Μονάχου και μια σειρά άλλα γνωστά παγκοσμίως προϊόντα.

Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ του Μιχάλη Ατσαλάκη στην ΑΝΑΤΟΛΗ στις μέρες μας και με δεδομένη την παγκόσμια αγορά ίσως να μοιάζει αυτονόητη η εξέλιξη αυτή. Όμως δεν είναι. Αρκεί κανείς να υπολογίσει πως η συνεργασία Ευρωπαϊκής Ένωσης-Κίνας επί αυτού του θέματος ξεκίνησε το 2006 και οδήγησε στην προστασία 10 ονομασιών γεωγραφικών ενδείξεων και των δύο μερών από το 2012.

Αυτή η αρχική συμφωνία αποτέλεσε το θεμέλιο της σημερινής συνεργασίας. Όταν λοιπόν έχει προηγηθεί προεργασία και δουλειά 15 ετών, γίνεται κατανοητή η διάσταση της συμφωνίας και η αξία της για την Ευρώπη, την Ελλάδα και την Κρήτη.

Η διμερής συμφωνία ΕΕ-Κίνας που τέθηκε χθες σε ισχύ, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων (ΓΕ) στην Κίνα και την ΕΕ., προστατεύει περίπου 200 εμβληματικά ονόματα αγροτικών τροφίμων στην Ευρώπη και την Κίνα από απομίμηση και σφετερισμό, φέρνοντας αμοιβαία εμπορικά οφέλη και εισάγοντας στους καταναλωτές εγγυημένα, αυθεντικά προϊόντα από δύο περιοχές με πλούσιες γαστρονομικές και πολιτιστικές παραδόσεις.

Ο κατάλογος της ΕΕ των ΓΕ που προστατεύονται στην Κίνα περιλαμβάνει προϊόντα ευρύτερα γνωστά και με παγκόσμια αναγνώριση, μεταξύ των οποίων η φέτα, το ελαιόλαδο, το ούζο που επηρεάζουν την Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια των επόμενων τεσσάρων ετών από σήμερα, η συμφωνία θα επεκταθεί για να καλύψει επιπλέον 175 ονόματα και από τις δύο πλευρές. Αυτά τα ονόματα θα ακολουθήσουν την ίδια διαδικασία έγκρισης με τα ονόματα που καλύπτονται ήδη από τη συμφωνία.

Με περισσότερες από 3.300 ονομασίες που έχουν καταχωριστεί ως γεωγραφικές ενδείξεις, η πολιτική ποιότητας της ΕΕ αποσκοπεί στην προστασία της ονομασίας συγκεκριμένων προϊόντων με σκοπό την προβολή των μοναδικών τους χαρακτηριστικών τα οποία συνδέονται με τη γεωγραφική τους προέλευση καθώς και με την παραδοσιακή τεχνογνωσία.

Περίπου 1.250 ονομασίες γεωγραφικών ενδείξεων από τρίτες χώρες προστατεύονται επίσης στην ΕΕ, χάρη σε διμερείς συμφωνίες, όπως η συγκεκριμένη με την Κίνα. Οι συμφωνίες αυτές προστατεύουν επίσης τις γεωγραφικές ενδείξεις της ΕΕ στις χώρες εταίρους: περίπου 40.000 περιπτώσεις προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων της ΕΕ ανά τον κόσμο.

Όσον αφορά την αξία, η αγορά γεωγραφικών ενδείξεων της ΕΕ ανέρχεται σε περίπου 74,8 δισ. €, δηλαδή στο 6,8% των τροφίμων και ποτών της ΕΕ, και οι εξαγωγές ανέρχονται σε 16,9 δισ. €, δηλαδή στο 15,4% των συνολικών εξαγωγών τροφίμων και ποτών της ΕΕ.

Η κινεζική αγορά έχει μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης για ευρωπαϊκά τρόφιμα και ποτά. Το 2020, η Κίνα ήταν ο τρίτος προορισμός για τα αγροδιατροφικά προϊόντα της ΕΕ, φτάνοντας τα 16,3 δισεκατομμύρια ευρώ έως το Νοέμβριο. Είναι επίσης ο δεύτερος προορισμός των εξαγωγών προϊόντων ΓΕ από την ΕΕ, που αντιπροσωπεύουν το 9% κατ ‘αξία, συμπεριλαμβανομένων των οίνων, των προϊόντων διατροφής και των αλκοολούχων ποτών.

Οι Κινέζοι καταναλωτές εκτιμούν την ασφάλεια, την ποιότητα και την αυθεντικότητα των ευρωπαϊκών αγροτικών τροφίμων. Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα μπορούν να ανακαλύψουν γνήσιες κινεζικές σπεσιαλιτέ χάρη σε αυτήν τη συμφωνία.

Οι Κινέζοι ΓΠ εγγράφονται στο eAmbrosia – το μητρώο γεωγραφικών ενδείξεων της ΕΕ, βάσει αυτής της συμφωνίας. Για τους ΓΕ της ΕΕ, η προστασία στην Κίνα εμφανίζεται στις αντίστοιχες σελίδες τους στο GIview που περιέχει επίσης όλα τα ΓΠ που προστατεύονται σε επίπεδο ΕΕ.

Η συμφωνία αυτή, που αρχικά συνήφθη τον Νοέμβριο του 2019, αναμένεται να αποφέρει αμοιβαία εμπορικά οφέλη, καθώς και να βοηθήσει τους καταναλωτές των δύο μερών να ανακαλύψουν εγγυημένα και ποιοτικά προϊόντα. Αντικατοπτρίζει τη βούληση της ΕΕ και της Κίνας να υλοποιήσουν τη δέσμευση που είχαν αναλάβει σε προηγούμενες συνόδους κορυφής ΕΕ-Κίνας και να τηρήσουν τους διεθνείς κανόνες ως βάση για τις εμπορικές σχέσεις.

Τα ευρωπαϊκά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη φημίζονται για την ποιότητα και την ποικιλομορφία τους. Είναι σημαντικό να προστατεύονται σε ενωσιακό και παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται η γνησιότητά τους και να διαφυλάσσεται η φήμη τους. Η παρούσα συμφωνία θα συμβάλει στην επίτευξη αυτού του στόχου ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την εμπορική σχέση και θα παράσχει οφέλη για τον αγροδιατροφικό τομέα και τους καταναλωτές και των δύο μερών.

Ο κατάλογος της ΕΕ με τις γεωγραφικές ενδείξεις που θα προστατευτούν στην Κίνα περιλαμβάνει εμβληματικά προϊόντα, όπως Cava, Champagne, Φέτα, Irishwhiskey, MünchenerBier, Ούζο, PolskaWódka, Porto, ProsciuttodiParma και QuesoManchego. Όσον αφορά τα κινεζικά προϊόντα που φέρουν γεωγραφική ένδειξη, ο κατάλογος περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τις ονομασίες PixianDouBan (πάστα φασολιών Pixian), AnjiBaiCha (λευκό τσάι Anji), PanjinDaMi (ρύζι Panjin) και AnqiuDaJiang (πιπερόριζα Anqiu).